Кіріспе

Адам (Homo sapiens) түрiндегi ақуызды кодтаушы ген.

Амфирегулин, сондай-ақ AREG деп белгілі, 252 аминқышқылынан тұратын трансмембраналық гликопротеин ретінде синтезделедi және AREG генiмен кодталған. Адамдарда.

Функция

Бұл ген кодтайтын ақуыз эпидермалық өсу факторы (EGF) отбасының мүшесі болып табылады. Амфирегулин емшек безі түтіктерінің дамуы үшін қажетті екені дәлелденді, себебі амфирегулин генін жоқ қылған тышқандарда түтіктердің өсуі байқалмады.

Тіндіктерді қалпына келтірудегі рөлі

Жалпы, амфирегулин 2-типті резистенттілік пен толеранттылықтың бір бөлігі саналады, соңғысы жедел немесе созылмалы қабынудан туындаған зақымданудан кейін тіндердің тұтастығын қалпына келтіруді ынталандыру арқылы жүзеге асады. Оның тіндерді жаңаруға қатысуын оның екі жақты рөлімен түсіндіруге болады, себебі амфирегулин митогендік сигналдарды тудырады, сонымен қатар эпителий жасушаларының дифференциациясына да әкелуі мүмкін. Эпителийден алынған амфирегулин тіндерді жаңаруға көмектесе алады, ал бірнеше иммундық жасушалар тіндер зақымданған кезде оны экспрессиялайды, сондықтан амфирегулин иммундық және эпителий жасушалары арасындағы өзара әрекеттесудің бір бөлігі болып табылады. Тін зақымдалғаннан кейін амфирегулин экспрессиясын арттыратын иммундық жасушалар тобы – туа біткен лимфоидты жасушалар 2 (ILC2) тобы. Бұл өкпе, ішек және тері сияқты бірнеше органдарда байқалады. Амфирегулиннің ILC2 жасушалары арқылы экспрессиялануын интерлейкин 33 (IL 33) ынталандыра алады. Сонымен қатар, терідегі ILC2 жасушаларында амфирегулин экспрессиясы G1-ге ұқсас кіллерлік жасуша рецепторының (KLRG1) E-кадгеринмен өзара әрекеттесуі арқылы реттеледі. Ішек зақымдалғаннан кейін белсендірілген ішек ILC2 жасушалары амфирегулин өндіреді, ол эпителий жасушаларының муцин өндірісін күшейтеді, Claudin 1 экспрессиясын арттырады және тостаған жасушаларының белсенділігін жоғарылатады. Амфирегулиннің осы функциялары байланыстың беріктігін арттырады, сондай-ақ шырыш қабатын нығайтады. Амфирегулин өндірісі үшін TCR сигналдары қажет болмайды, бірақ бұл процесс IL 33/ST2 (немесе IL 33 рецепторы) жолына және тіндердегі резидентті Treg жасушаларындағы интерлейкин 18 рецепторының (IL 18R) экспрессиясына байланысты болуы мүмкін. Сондай-ақ, осы Treg жасушаларынан экспрессияланатын амфирегулин олардың функциясын одан әрі күшейтеді, автокриндік оң кері байланыс циклын құрайды. Амфирегулин экспрессиялайтын тіндердегі резидентті Treg жасушалары өкпеде байқалды, олардың көпшілігі CD44hiCD62Llo болып табылады және CD103, программаланған жасушалардың өліміне байланысты протеин 1 (PD1), глюкокортикоидтармен индукцияланған TNFR-ге байланысты протеин (GITR), цитотоксикалық T лимфоциттерінің антигені 4 (CTLA 4) және KLRG1 жоғары деңгейін экспрессиялайды. Сонымен қатар, амфирегулин экспрессиялайтын Treg жасушалары, сондай-ақ кератиноциттердің өсу факторы (KGF), CD39 және CD73 паренхималық жасушаларға әсер етіп, тіндерді жаңару мен регенерацияны ынталандырады.

Қатерлі ісік

Амфирегулиннің шамадан тыс өршуі кеуде, простата, тоқ ішек, ұйқы безі, өкпе, қарлығаш және несеп көпіршігі қатерлі ісіктерімен байланысты.

Фиброз

Амфирегулиннің созылмалы деңгейінің жоғарылауы бірнеше органдарда фиброзға байланысты. ILC2 жасушалары бауыр, тері және өкпе фиброзын тудырады, олардың интерлейкин 13 (IL 13) және амфирегулин экспрессиясы осы процеске қатысты. Бұдан бөлек, макрофагтардан шыққан амфирегулин бета-трансформациялық өсу факторы (TGF β) арқылы шақырылған фиброзға да қатысады, себебі ол интеграл αV кешенін белсендіру арқылы жасырын TGF β-ны белсендіреді. Бауырда жүре берген некроз бауырдағы ILC2 жасушаларының белсендірілуіне алып келеді, олар амфирегулинмен қатар IL 13-ті де бөліп шығарады. Олардың шығарылуы миофибробластарға айналатын бауыр жұлдызша жасушаларын белсендіреді және нәтижесінде бауыр фиброзын дамытады. Амфирегулиннің жасушалық көзі интерлейкинге тәуелді туа біткен лимфоидты жасушалар 2 (ILC2) екені анықталды. ILC2 жасушалары ішек тіндерінің зақымдануынан кейін және IL 33 арқылы белсендірілгеннен кейін амфирегулин экспрессиялайды. Сонымен қатар, IL 33-мен бірге ендогенді AREG, Т-лимфоциттерінің қалыпты саны бар және жетіспейтін тышқандарда ішек қабынуын азайтты.