Кіріспе

Британдық сәулетші және автор (1842–1935)

Базиль Шампней (17 қыркүйек 1842 – 5 сәуір 1935) – ағылшын сәулетшісі және жазушы. Оның ең белгілі құрылыстарының қатарында Манчестердегі Джон Райлендс кітапханасы, Сомервилл колледжінің кітапханасы (Оксфорд), Ньюнам колледжі (Кембридж), Леди Маргарет Холл (Оксфорд), Мансфилд колледжі (Оксфорд) және Ориел колледжінің (Оксфорд) Родс ғимараты бар.

Өмір

Шампнейс 1842 жылдың 17 қыркүйегінде Лондонның Уайтчапел қаласында шағын кірісі бар отбасында дүниеге келді. Оның әкесі, Уильям Уэлдон Шампнейс, Уайтчапелдегі (кейін Личфилд деканы) Сент-Мария шіркеуінің евангелистік викарийі болды. Оның анасы, Мэри Энн, алтын және күміс шебері Пол Сторрдың төртінші қызы (оның туыстарының ішінде 1931-1936 жылдардағы Вестминстер архидиаконы Реверенд Вернон Сторр, 1906-1908 жылдардағы Суррей архидиаконы Реверенд Фрэнк Уттертон, суретшілер Рекс Уистлер мен Лоренс Уистлер, сондай-ақ Биркердің 2-ші бароны Линдсей Майкл Линдсей болды). Сегіз баланың бірі болған ол Чартерхаус мектебінде оқыды, математикаға бейімділігі болғанмен, сурет салу қабілеті жеткіліксіз болды. 1860 жылы ол Кембридж университетінің Тринити колледжіне қабылданды. 1864 жылы ол үміттене білген "бірінші сыныпты" дипломды алуға қол жеткізе алмады, классикалық трипоста екінші сыныпты иеленді және Лландаф соборының геодезі Джон Причардтың басшылығымен сәулетші мамандығын оқуға кірісті. Шампнейс 1867 жылы Лондонның Квинс-скверінде, Morris & Co кеңсесіне жақын жерде жеке сәулет практикасын ашты. 1876 жылы ол 4-ші виконт Стратлланның ұрпағы Уильям Драммондтың ұрпағы Морис Драммондтың қызы Мей Тереза Эллаға үйленді, олардың екі ұлы мен екі қызы болды. Шампнейс Century Guild, Athenaeum Club және Savile Club мүшесі болды, Уолтер Патер, Роберт Луис Стивенсон, Сидни Колвин және Ковентри Патмор сияқты адамдармен танысты. 1912 жылы Британдық сәулетшілер институты Шампнейске сәулет өнеріндегі еңбегі үшін Корольдік алтын медалін табыс етті. Шампнейс 1935 жылдың 5 сәуірінде Хэмпстедтегі 42 Фрогналл Лейн мекенжайындағы үйінде қайтыс болды. Ол Брасеноз қайықтарының мүшелері, пастор Уэлдон Шампнейс және дәрігер сэр Фрэнсис Шампнейстің ағасы болды.

Жазбалар

Оның жазбаларына 1879 жылы жарық көрген Генри Мериттің «Көркемдік сын және романс» кіріспесі, 1871 жылы жарық көрген «Королева Виктория көшесіндегі шіркеулер» портфолиосы, 1887 жылы «Британдық сәулетші» үшін жарық көрген «Викториялық өнер және түпнұсқалық» және 1887 жылы «Көркемдік журнал» үшін жарық көрген «Королева Викторияның билігіндегі сәулет» кіретін. «Англияның тыныш бұрышы: Винчелси, Рай және Ромни Марш қалаларындағы ландшафт және сәулет зерттеулері» 1875 жылы портфолио ретінде таратылғаннан кейін жарық көрді, ал 1915 жылы оның қарындасы Аделаида Драммондқа арналған «Аретроспектива және естеліктер» еңбегі жарияланды. Шампнейдің хаттары Бейнеке сирек кітаптар мен қолжазбалар кітапханасының жалпы қорында сақталған.

Сәулет

Архитектураны «ғылым емес, өнер» деп есептей отырып, ол Британдық сәулетшілер институтының орнына Көркемшілер гильдиясына қосылды. Шампней Джон Причард ұнатқан және үйреткен готика стилінде жұмыс істей білгенімен, кейіннен Англия бойынша кем дегенде 100 ғимаратты салғандықтан, Королева Анна стилінің алға бастаушыларының бірі болды. Джон Райлендстің әйелі Энрикетта Райлендс Оксфордтағы Мансфилд колледжі үшін Шампней салған кітапханаға қызығып, оған дизайнды әлдеқайда сәндірек етіп дамытуды тапсырды. Манчестердегі Диансгейттегі Джон Райлендс еске алу кітапханасын салуға тоғыз жыл кетті. Шампнейдің Оксфордтағы ғимараттарына Санкт-Петер-ле-Бейли шіркеуі (1872–1874) – бұл Санкт-Петер колледжінің капелласы, Леди Маргарет залындағы Жаңа Ескі зал (1881–1883), Үнді институты (1883–1896), Мансфилд колледжінің кітапханасы (1886–1889), Нью-Колледждегі Робинсон мұнарасы (1896), Сомервилл колледжінің кітапханасы (1903), Мертон колледжіндегі Сент-Албан залы ғимараттары (1905–1910), Линакре колледжіндегі капелла және тұрғын үй (1907–1909) және Ориел колледжіндегі Родс ғимараты (1908–1911) кіреді. Оның Кембридждегі жұмыстарына Археологиялық музей (1883) – қазіргі Питерхаус театры, Діни және әдеби мектеп және Ньюнхэм колледжі (1875–1910 жылдар аралығында) жатады. Ол колледжге «жеңілдік әсерін» қосып, құрылыс ерекшеліктеріне де, құнына да назар аударғаны үшін мақталады. Шампнейдің басқа жерлердегі ғимараттарына Лондонның Милл Хилл мектебінің (1898) капелласы, Регент паркіндегі Бедфорд колледжінің (1910) ғимараттары, Король Эдуард VII мектебі (Кингс Линн) (1910–1913), Харроу мектебіндегі Батлер мұражайы (1886), Винчестер колледжіндегі мұражай (1898) және Бедфорд орта мектебі (1878–1892) кіреді. Шампней 1877 жылы Уилнекотт мектеп ғимаратын да жобалаған; бұл ғимаратты бұзу қаупі бар, себебі Стаффордшир округі кеңесі жерді жер дамытушыға беруді жоспарлап отыр. Шампнейдің салған шіркеулеріне оның әкесінің шіркеуі, Сент-Люк, Кентиш Таун (1867–1870), теңізшілердің шіркеуі Сент-Мэри Стар оф Си, Гастингс (1878) және Сент-Чад, Слиндон, Стаффордшир (1894) кіреді. 1897 жылы ол Лондонның Саутварк қаласындағы Сент-Джордж-Мартир шіркеуінің төбесіне бұлттар, херубимдер және өрнектер салды. 1898 жылы ол Сент-Мэриге, Манчестерге (ол онда жер өлшеуші болған) портик қосты, ал 1902–1903 жылдары оңтүстік қосымша салды. Оның үйі, Холл Оук, Фрогнал, Хэмпстед те оның туындыларының бірі болды.