Жон Соун: Англия сәулетшісінің өмірі мен шығармалары

Жон Соун – британдық сәулетші, неоклассикалық стилдегі шебер. Банк Англиясы мен Далвич сурет галереясын жобалаған. Сәулет өнеріндегі маңызды тұлға.

25 мин оқу

100%

Дереккөз: John Soane — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Ағылшын сәулетшісі сэр Джон Соан (/s//oʊ//n/; туғанда Соан; 10 қыркүйек 1753 – 20 қаңтар 1837) – неоклассикалық стильде маманданған ағылшын сәулетшісі. Кірпіш қалаушының ұлы болған ол, өзінің кәсібінде биікке көтеріліп, Корольдік академияда сәулет өнері кафедрасының профессоры және Ғұрылыс кеңсесінің ресми сәулетшісі болды. 1831 жылы ол рыцарлық атаққа ие болды. Соанның ең танымал жұмысы – Англия банкі (ондағы жұмысының көп бөлігі жойылған), бұл ғимарат коммерциялық сәулетке кеңінен әсер етті. Ол сондай-ақ Дулуич сурет галереясын жобалаған, оның жоғары жарықтандырылған залдары келесі өнер галереялары мен музейлерінің жоспарлауына үлкен ықпал етті. Оның ең маңызды мұрасы – Линкольн Инн Филдс алаңындағы, бұрынғы үйі мен кеңсесінде орналасқан, оның өмірі бойы жинаған өнер туындылары мен сәулеттік бұйымдарын көрсетуге арналған осы аттас мұражай. Мұражай "Оксфорд сәулет сөздігінде" "ең күрделі, ұқыпты және тапқыр интерьерлердің бірі" деп сипатталған.

Тәрбие мен білім беру

Соан 1753 жылдың 10 қыркүйегінде Темзадағы Горинг қаласында дүниеге келді. Ол Джон Соан мен оның әйелі Мартаның екінші тірі баласы болды. Сәулетші фамилиясына «e» әрпін 1784 жылы үйленген кезде қосты. Оның әкесі құрылысшы немесе кірпіш қалаушы болған, Соан 1768 жылдың сәуір айында он төрт жасында қайтыс болды. Ол жақын маңдағы Редингте Уильям Бейкер басқаратын жеке мектепте білім алды. Әкесі қайтыс болғаннан кейін Соанның отбасы жақын маңдағы Чертсиге көшіп, Соанның ағасы Уильяммен бірге тұрды. Уильям Соан ағасын Джордж Дэнс кішімен жұмыс істеген геодезист Джеймс Пикокқа таныстырды. Соан 15 жасында Джордж Дэнс кішінің үйінде және Лондон қаласындағы Мурфилдс пен Чисвелл көшелерінің қиылысындағы кеңсесінде архитектор ретінде білім алуын бастады. Дэнс Корольдік академияның негізін қалаушы мүшесі болды және Соанды 1771 жылдың 25 қазанында сол мектептерге тегін оқуға шақырды. Сол жерде ол Томас Сэндбидің сәулет сабақтарына қатысқан болар еді. Корольдік академияда оқыған кезінде ол 1772 жылдың 10 желтоқсанында Уайтхоллдағы банкет үйінің қасбетінің өлшенген суреті үшін академияның күміс медалін алды, ал 1776 жылдың 10 желтоқсанында Жеңіс көпірінің дизайны үшін алтын медаль алды. Ол 1777 жылдың желтоқсанында саяхаттау стипендиясын алды және Корольдік академияда 1776 жылы Гринвичке қайықпен саяхаттаған досы және әріптесі Джеймс Кингке арналған мавзолейдің дизайнын көрсетті. Суға жүзуге бейім емес Соан тойға қатысуға ниеттенген, бірақ үйде қалып, «Триумф көпірінің» жобасымен жұмыс істеуге шешім қабылдады. 1778 жылы ол өзінің алғашқы «Дизайн архитектурасында» деген кітабын жариялады. «Әрқашан өз көзіңмен көр, олардың нағыз сұлулығын және олардың пайда болу құпиясын ашуың керек». Үш жылдық, жылына 60 фунт стерлингтік стипендияны және саяхаттың әр кезеңі үшін қосымша 30 фунт стерлингтік шығындарды пайдаланып, Соан өзінің Ұлы саяхатына жолға шықты, оның соңғы бағыты Рим болды, 1778 жылдың 18 наурызында таңғы сағат 5:00-де. Олар Париж арқылы сапар шегіп, Жан Родольф Перронеге бас сұқты, содан кейін 29 наурызда Версаль сарайына барды. Олар ақыры 1778 жылдың 2 мамырында Римге жетті. Соан үйіне: «Менің назарым толығымен ежелгі заманның көптеген құнды жәдігерлерін көруге және зерттеуге аударылған» деп хат жазды. Оның алғашқы суреті 21 мамырдағы Сант-Агнес дефронте-ле-мура (Қабырға сыртындағы әулие Агнес) шіркеуінің суреті болды. Оның бұрынғы сыныптасы, сәулетші Томас Хардвик маусым айында Неапольден Римге оралды. Хардвик пен Соан бірге римдік ғимараттардың өлшенген сызбаларын және жер бедерінің жоспарларын жасады. Жаз бойы олар Адриан вилласына және Тиволидегі Веста ғибадатханасына барды, ал Римге оралғанда олар Колизейді зерттеді. Тамыз айында Соан 1779 жылғы Корольдік академияның жазғы көрмесіне ұсынылатын Британдық Сенат үйінің дизайны бойынша жұмыс істеді. Күзде ол Дерри епискобы Фредерик Хервимен, Бристольдің 4-ші графымен кездесті, ол өзіне бірнеше әсем мүліктер салды. Желтоқсан айында граф Соанды Томас Питтке, 1-ші Барон Камелфордқа таныстырды, бұл таныстық ақырында сәулеттік тапсырыстарға әкелді. Граф Соанды онымен бірге Неапольге 1778 жылдың 22 желтоқсанында Римнен жолға шығатын болды. Жолда олар Капуа мен Казерта сарайын аралап, 29 желтоқсанда Неапольге келді. Сол жерде Соан екі болашақ клиентпен, Джон Паттесон мен Ричард Босанкемен кездесті. Неапольден Соан бірнеше рет экскурсия жасады, соның ішінде Поццуолиге, Кумеге және Помпеиге барды, онда ол болашақ клиенті Филипп Йоркпен кездесті. Соан сондай-ақ Театро ди Сан-Карлодағы қойылымға қатысып, Везувий тауына көтерілді. Соан Пестумға келгенде грек ғибадатханаларына қатты таң қалды. Содан кейін ол Сертоза ди Падулаға барды, содан кейін Эболи мен Салерноға және соборға барды. Кейін олар Беневенто мен Геркуланумға барды. 1779 жылдың 12 наурызында граф пен Соан Римге Капуа, Гаета, Понтин батпақтары, Велетри, Альбан таулары мен Альбано көлі және Кастель Гандольфо арқылы жолға шықты. Римге оралғанда олар Палаццо Барбериниге барып, Қасиетті аптаның мерекелерін өз көздерімен көрді. Көп ұзамай граф пен оның отбасы үйлеріне кетті, бірнеше аптадан кейін Томас Хардвик еріп кетті. Сол кезде Соан Мария Хэдфилд (олар өмір бойы дос болды) және Томас Бэнкспен танысты. Соан қазір итальян тілін еркін меңгеріп, өзін сенімді сезінуде. Томас Боудлер, Роуленд Бердон, Джон Паттесон, Джон Стюарт және Генри Грюолд Льюис сияқты адамдар Сицилияға баруды шешті және Соанға суретші ретінде еріп жүруге ақы төледі. 11 сәуірде партия Неапольге жол...

Soane was born in Goring on Thames on 10 September 1753. He was the second surviving son of John Soan and his wife Martha. The 'e' was added to the surname by the architect in 1784 on his marriage. His father was a builder or bricklayer, and died when Soane was fourteen in April 1768. He was educated in nearby Reading in a private school run by William Baker. After his father's death Soane's family moved to nearby Chertsey to live with Soane's brother William, 12 years his elder. William Soan introduced his brother to James Peacock, a surveyor who worked with George Dance the Younger. Soane began his training as an architect age 15 under George Dance the Younger and joining the architect at his home and office in the City of London at the corner of Moorfields and Chiswell Street. Dance was a founding member of the Royal Academy and doubtless encouraged Soane to join the schools there on 25 October 1771 as they were free. There he would have attended the architecture lectures delivered by Thomas Sandby During his studies at the Royal Academy, he was awarded the Academy's silver medal on 10 December 1772 for a measured drawing of the facade of the Banqueting House, Whitehall, which was followed by the gold medal on 10 December 1776 for his design of a Triumphal Bridge. He received a travelling scholarship in December 1777 and exhibited at the Royal Academy a design for a Mausoleum for his friend and fellow student James King, who had drowned in 1776 on a boating trip to Greenwich. Soane, a non swimmer, was going to be with the party but decided to stay home and work on his design for a Triumphal Bridge. In 1778 he published his first book Designs in Architecture. "Always see with your own eyes [you] must discover their true beauties, and the secrets by which they are produced." Using his travelling scholarship of £60 per annum for three years, plus an additional £30 travelling expenses for each leg of the journey, Soane set sail on his Grand Tour, his ultimate destination being Rome, at 5:00 am, 18 March 1778. they travelled via Paris, where they visited Jean Rodolphe Perronet, and then went on to the Palace of Versailles on 29 March. They finally reached Rome on 2 May 1778. Soane wrote home, "my attention is entirely taken up in the seeing and examining the numerous and inestimable remains of Antiquity ". His first dated drawing is 21 May of the church of Sant'Agnese fuori le mura (Saint Agnes Outside the Walls). His former classmate, the architect Thomas Hardwick, returned to Rome in June from Naples. Hardwick and Soane would produce a series of measured drawings and ground plans of Roman buildings together. During the summer they visited Hadrian's Villa and the Temple of Vesta, Tivoli, whilst back in Rome they investigated the Colosseum. In August Soane was working on a design for a British Senate House to be submitted for the 1779 Royal Academy summer exhibition. In the autumn he met the Bishop of Derry, Frederick Hervey, 4th Earl of Bristol, who had built several grand properties for himself. In December the Earl introduced Soane to Thomas Pitt, 1st Baron Camelford, an acquaintance which would lead eventually to architectural commissions. The Earl persuaded Soane to accompany him to Naples, setting off from Rome on 22 December 1778. On the way they visited Capua and the Palace of Caserta, arriving in Naples on 29 December. It was there that Soane met two future clients, John Patteson and Richard Bosanquet. From Naples Soane made several excursions including to Pozzuoli, Cumae and Pompeii, where he met yet another future client, Philip Yorke. Soane also attended a performance at Teatro di San Carlo and climbed Mount Vesuvius. Visiting Paestum, Soane was deeply impressed by the Greek temples. Next he visited the Certosa di Padula, then went on to Eboli and Salerno and its cathedral. Later they visited Benevento and Herculaneum. The Earl and Soane left for Rome on 12 March 1779, travelling via Capua, Gaeta, the Pontine Marshes, Velletri, the Alban Hills and Lake Albano, and Castel Gandolfo. Back in Rome they visited the Palazzo Barberini and witnessed the celebrations of Holy Week. Shortly after, the Earl and his family departed for home, followed a few weeks later by Thomas Hardwick. It was then that Soane met Maria Hadfield (they became lifelong friends) and Thomas Banks. Soane was now fairly fluent in the Italian language, a sign of his growing confidence. A party, including Thomas Bowdler, Rowland Burdon, John Patteson, John Stuart and Henry Grewold Lewis, decided to visit Sicily and paid for Soane to accompany them as a draughtsman. The party headed for Naples on 11 April, where on 21 April they caught a Swedish ship to Palermo. Soane visited the Villa Palagonia, which made a deep impact on him. Influenced by the account of the Villa in his copy of Patrick Brydone's Tour through Sicily and Malta, Soane savoured the "Prince of Palagonia's Monsters nothing more than the most extravagant caricatures in stone", but more significantly seems to have been inspired by the Hall of Mirrors to introduce similar effects when he came to design the interiors of his own house in Lincoln's Inn Fields. Leaving Palermo from where the party split, Stuart and Bowdler going off together. The rest headed for Segesta, Trapani, Selinunte and Agrigento, exposing Soane to Ancient Greek architecture. From Agrigento the party headed for Licata, where they sailed for Malta and Valletta returning on 2 June, to Syracuse, Sicily. Moving on to Catania and Palazzo Biscari then Mount Etna, Taormina, Messina and the Lepari Islands. They were back in Naples by 2 July where Soane purchased books and prints, visiting Sorrento before returning to Rome. Shortly after, John Patterson returned to England via Vienna, from where he sent Soane the first six volumes of The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman, delivered by Antonio Salieri. In Rome Soane's circle now included Henry Tresham, Thomas Jones and Nathaniel Marchant. Soane continued his study of buildings, including Villa Lante, Palazzo Farnese, Palazzo Massimo alle Colonne, the Capitoline Museums and the Villa Albani. That autumn he met Henry Bankes, Soane prepared plans for the Banke's house Kingston Lacy, but these came to nothing. Early in 1780 Frederick Augustus Hervey, 4th Earl of Bristol wrote to Soane offering him various architectural commissions, Soane decided to return to England and began to organise his return journey. He left Rome on 19 April 1780, travelling with the Reverend George Holgate and his pupil Michael Pepper. They visited the Villa Farnese, then on to Siena. Then Florence where they visited the Palazzo Pitti, Uffizi, Santo Spirito, Giotto's Campanile and other sites. Performing at the Teatro della Pergola was Nancy Storace with whom Soane formed a lifelong friendship. Their journey continued on via Bologna, Padua, Vicenza, Verona, Mantua where he sketched Palazzo del Te, Parma, Piacenza. Milan where he attended La Scala, the theatre was a growing interest, Lake Como from where they began their crossing of the Alps via the Splügen Pass. They then passed on to Zürich, Reichenau, Wettingen, Schaffhausen, Basel on the way to which the bottom of Soane's trunk came loose on the coach and spilled the contents behind it, he thus lost many of his books, drawings, drawing instruments, clothes and his gold and silver medals from the Royal Academy (none of which was recovered). He continued his journey on to Freiburg im Breisgau, Cologne, Liège, Leuven and Brussels before embarking for England.

Сәулет өнерін қалыптастыруға ұмтылу

Ол 1780 жылы маусымда Англияға келді; Ұлы саяхатының нәтижесінде ол 120 фунт стерлинг қарызға батты. Лондонға қысқа тоқтағаннан кейін Соан Суффолк графтығындағы Икворт үйіндегі Бристольдің 4-ші графы Фредерик Август Хервидің резиденциясына бағыт алды, граф жаңа үй салуды жоспарлап отырған болатын. Бірақ граф дереу пікірін өзгертті де, Соанды Ирландияның Лондондерри графтығындағы Даунхилл үйіне жіберді, Соан 1780 жылдың 27 шілдесінде жетті. Графтың үйді қайта жаңартуға қатысты маштапты жоспарлары болды, бірақ Соан мен граф дизайн мәселесінде келіспей, жолдары айырылысты, Соан өз еңбегі үшін бар болғаны 30 фунт стерлинг алды. Ол Белфаст арқылы Глазгоға аттанды, бірақ бұл тапсырыс та нәтижесіз аяқталды. 1780 жылдың желтоқсан айының басында Соан Лондонның Кавендиш көшесі, 10 нөмірдегі үйге жатаққа орналасты. Оның Ұлы саяхатынан танысқан достары Томас Питт пен Филип Йорк оған жөндеу және шағын өзгерістер жасау жөнінде тапсырыс берді. Анна, леди Миллер, Батестондағы бағында Соанның жобасы бойынша ғибадатхана салуды қарастырды және оның достарынан жұмыс табады деп үміттенді. Бірақ тағы да бұл орындалмады. Оған көмектесу үшін Джордж Дэнс Соанға бірнеше өлшеу жұмыстарын тапсырды, соның ішінде 1781 жылдың мамырында Гордон көтерілісінен келген зақымдарды жөндеу үшін Ньюгейт түрмесіндегі жұмыс. Сондай-ақ 1781 жылы Филип Йорк Соанға тапсырыс берді: өзінің Гертфордширдегі Хамельс Парк резиденциясында ол жаңа кіру қақпасы мен қарауыл үйлерін жобалады, содан кейін жаңа сүт зауыты мен үйге енгізілген өзгерістер, ал Лондонда 63-ші Нью-Кавендиш көшесіндегі үйдің жаңартылуы мен қайта безендірілуі. Жұмыс табуға үміті үзген Соан 1782 жылдың наурыз айында түрме жобалау конкурсына қатысты, бірақ жеңіске жете алмады.

Архитектуралық мансап және табыстар

1780 жылдардың ортасынан бастап Соан 1832 жылы жартылай зейнетке шыққанға дейін үзбей тапсырыстар ала берді.

Ертедегі үй шаруасы

Соан 1783 жылы Норфолк графтығындағы Леттон-холл атты алғашқы жаңа ауыл үйін салуға тапсырыс алды. Үй салыстырмалы түрде шағын вилла болғанмен, Соанның мансабының ақыры басталып кеткенін және Шығыс Англияда басқа жұмыстарға жол ашқанын көрсететін белгі болды: 1784 жылы Сакслингхэм пасторлық үйі, 1785 жылы Шотешем залы, 1784–86 жылдары Тендринг залы және 1787 жылы Ристон залының жаңғыртылуы. Мансабының осы бастапқы кезеңінде Соан тұрғын үй жұмыстарына тәуелді болды, оның ішінде: Пирсфилд үйі (1784), қазір қираған ғимарат; Чиллингтон-холлды жаңғырту (1785); Манор, Крикет Сент-Томас (1786); Бентли аббаттығы (1788); 1786 жылы Уильям Питт кішінің Холвуд үйіне енгізген өзгерістер маңызды тапсырыс болды, Соан Уильям Питттің інісі Томаспен саяхатында танысқан болатын. 1787 жылы Соан Томас Бекфорд үшін Фонтилл Спленденс (кейіннен Фонтилл аббаттығымен ауыстырылды) ішкі кеңістігін жаңартты, екі күмбезбен жарықтандырылған сурет галереясы және басқа жұмыстар қосты.

Сәулетшілер клубы

Соанның табысының артуының айқын белгісі – 1791 жылғы 20 қазанда құрылған Архитекторлар клубының құрамына қабылдану шақыруы болды. Клубқа Лондонның ірі саяхатшыларының барлығы дерлік мүше болды, және ол кәсіби мәселелерді талқылау үшін әр айдың бірінші бейсенбісінде сағат 17:00-де өтетін жиынды кешкі аспен үйлестірді. Төрт негізін қалаушы – Соанның бұрынғы ұстаздары Джордж Дэнс және Генри Холланд, сондай-ақ Джеймс Уайатт және Сэмюэл Пепс Кокерлл. Басқа бастапқы мүшелердің арасында: сэр Уильям Чемберс, Томас Сэндби, Роберт Адам, Мэтью Бреттингем кіші, Томас Хардвик және Роберт Майлн болды. Кейіннен клубқа қосылған мүшелерге сэр Роберт Смирк және сэр Джеффри Уайтвилл кірді.

Корольдік Челси ауруханасы

1807 жылғы 20 қаңтарда Соан Челси корольдік ауруханасының жұмыс басқарушысы болып тағайындалды. Ол бұл лауазымды өмірінің соңына дейін, яғни отыз жыл бойы атқарды; оған жылына 200 фунт стерлинг жалақы төленді. Оның жобалары: 1810 жылы салынған жаңа аурухана (1941 жылы «The Blitz» кезінде қиратылған), 1814 жылы жаңа ат қорасы және өзінің ресми резиденциясын кеңейту; 1815 жылы жаңа нан пісіру үйі; 1816 жылы жаңа бағбан үйі, 1818 жылы жаңа күзет үйі және елу қызметкерге арналған орын бар Секретариат кеңсесі; 1829 жылы темекі шегу бөлмесі және соңында 1834 жылы бақшадағы павильон.

Лондондағы масондық зал

Соан, UGLE масоны болған, 1821 жылы Лондондағы Масондық залды кеңейту үшін жаңа галерея салып жұмысқа алынды; кейін 1826 жылы ол жаңа залдың әртүрлі жоспарларын жасады, бірақ ол тек 1828–31 жылдары салынды, оның ішінде кеңес отырыстар залы, оған жақын кішкентай бөлме және жертөлгеге бағытталған ас үй мен жуынатын бөлмеге апаратын баспалдақ бар еді. Бұл ғимарат қазіргі ғимарат үшін орын ашу мақсатымен бұзылды.

Ресми тағайындаулар

1791 жылдың қазан айында Соан Сент-Джеймс сарайы, Уайтхолл және Вестминстер сарайына жауапты Жұмыс хатшысы болып тағайындалды. 1795 және 1799 жылдар аралығында Соан жылына 200 фунт стерлинг жалақымен Корольдік ормандар мен ағаштарды басқарушының орынбасары болды. 1813 жылы Джеймс Уайт қайтыс болғаннан кейін Соан, Джон Нэш және Роберт Смирк бірге 1813 жылы Офис оф Уоркстың ресми сәулетшісі болып тағайындалды. Бұл тағайындама 1832 жылы жылына 500 фунт стерлинг жалақымен аяқталды. Осы лауазымының аясында ол 1818 жылдан бастап Парламент комиссарларына жаңа шіркеулер салу жөнінде кеңес беруге шақырылды. Ол 2000 орындық шіркеулердің жобаларын 12 000 фунт стерлинг немесе одан кем бюджетте жасауды міндетті болды, бірақ Соан бұл соманы тым төмен деп санады. Комиссия үшін жобалаған үш шіркеудің барлығы классикалық стильде салынды. Үш шіркеу: Уолворттағы Сент-Петер шіркеуі (1823–24), құны 18 348 фунт стерлинг; Мэрилебондағы Қасиетті Үштік шіркеуі (1826–27), құны 24 708 фунт стерлинг; Бетнал Гриндегі Сент-Джон шіркеуі (1826–28), құны 15 999 фунт стерлинг.

Қоғамдық ғимараттар

Соан Лондонның бірнеше мемлекеттік ғимараттарын жобалады, оның ішінде: Ұлттық қарызды өтеу кеңсесі (1817), 1900 жылы бұзылған; Дұрыссыз борышкерлер соты (1823), 1861 жылы бұзылған; Тайлық кеңес және Сауда кеңесі кеңселері, Уайтхолл (1823–24), сэр Чарльз Барри қайта жаңғыртқан, қазіргі кезде ғимаратта Министрлер кабинеті орналасқан; Соан үшін жаңалық болған итальян стилін Жаңа мемлекеттік қағаздар кеңсесі үшін (1829–30) қолданды, 1868 жылы сыртқы істер және Ұлттар достастығы кеңсесінің құрылысына орын беру үшін бұзылды. Ирландиядағы тапсырыстарының ішінде: Дублинде, Соанға Ирландия банкі Вестморленд көшесіндегі үшбұрышты жерге жаңа бас кеңсе жобалау тапсырылды, қазір бұл жерде Westin қонақ үйі орналасқан. Алайда, 1800 жылы Ирландия Парламенті таратылғаннан кейін Банк жобадан бас тартып, бұрынғы Парламент ғимаратын сатып алды. 1808 жылы ол Белфаст Корольдік академиялық институтының дизайнымен жұмыс істей бастады, оның үшін ешқандай төлем алмады. Құрылыс жұмыстары 1810 жылғы 3 шілдеде басталды және 1814 жылы аяқталды. Ішкі кеңістікті қайта жаңарту Соанның жұмысынан көбісін жойды.

Кейінгі үй шаруасы

Жер иелері үшін салынған үйлерге мыналар кірді: досы Филипп Йорк үшін Уимполл залы мен бақ ғимараттарын жаңа бөлмелермен кеңейту және қайта жаңғырту (1790–94) – онымен Ұлы саяхатында танысқан; Баронскорт (Ирландия, Тайрон графтығы, 1791) қайта жаңғырту; Тирингэм залы (1792–1820); Айнхо паркінің (1798) қайта жаңғыртуы. 1804 жылы Рамси аббаттығын қайта жаңғыртты (оны жасаған ешбір жұмыс қазірге дейін сақталмаған); Порт-Элиоттың оңтүстік жағын және жаңа интерьерлерді (1804–06) қайта жаңғырту; Стоу үйіндегі готикалық кітапхана (1805–06); Моггерхангер үйі (1791–1809); Хартфордширдегі Марден Хилл үшін Соан жаңа сөре және кіреберіс залын (1818) жобалады; өрт салдарынан зақымданғаннан кейін Уоттон үйін қайта жаңғырту (1820); Регент-стриттегі Лондондағы дүкендер үстіндегі алты үйдің террасасы (1820–21) – бұзылып кетті; және Пелл Уолл Холл (1822). Соанның ең танымал жұмыстарының бірі – Ұлыбритания Премьер-министрі мен Қаржы министрі үшін Даунинг-стриттің 10 және 11 нөмірлеріндегі асханалар (1824–26).

Дулич сурет галереясы

1811 жылы Соан Ұлыбританиядағы алғашқы мақсатты қоғамдық өнер галереясы – Дулуич сурет галереясының архитекторы болып тағайындалды, ол өнер сатушылары сэр Фрэнсис Буржуа мен оның серіктесі Ноэль Дизенфансқа тиесілі болған Дулуич коллекциясын орналастыру үшін салынды. Буржуаның өсиеті бойынша галереяны оның досы Джон Соан коллекцияны орналастыру үшін жобалауы тиіс еді. Ғимараттың ерекшелігі – ол Франсис Буржуа, мырза және ханым Дизенфанстың денелері сақталған кесенеге де ие. Соан Вестминстер залының батыс жағындағы заң соттарын кеңейтуді жоспарлады, онда бес сотқа орын болды: Қазына соты, Канцелярия, Әділдік, Корольдің тағы және Жалпы сот. Іргетасы 1822 жылдың қазанында қаланды, ал ғимараттың қабырғасы 1824 жылдың ақпанында аяқталды. Содан кейін Генри Бэнкс ғимарат дизайнына сын жасады, нәтижесінде Соан фасадын бұзып, ғимарат сызықтарын бірнеше фут артқа жылжытуға және бастапқы классикалық дизайнның орнына ғимаратты готикалық стильде қайта жобалауға мәжбүр болды, Соан көбінесе готикалық ғимараттарды жобаламайтын еді. Ғимарат 1825 жылдың 21 қаңтарында ашылды және 1882 жылы Патшалық соттар ашылғанға дейін пайдаланылды, содан кейін 1883 жылы бұзылып, орнына газондық алаң қалдырылды. Барлық сот залдары Соанның әдеттегі күрделі жарықтандыру жүйесін көрсетті, олар көбінесе тікелей көрінуден жасырылған шатырлық фонарьлармен жарықтандырылды.

Вестминстер сарайы

1822 жылы Соан Вестминстер сарайындағы Лордтар палатасына өзгерістер енгізу үшін шақырылды. Ол иық сарайға апаратын кіреберісі бар иілген готикалық аркада, жаңа Корольдік галерея, негізгі баспалдақ және Анте бөлмесін салды. Барлық интерьерлер 1824 жылдың қаңтарына дейін аяқталды. Кейіннен төрт жаңа комитет бөлмесі, Лордтар палатасы үшін жаңа кітапхана, және Халықтар палатасы үшін Халықтар палатасы спикерінің үйіне өзгерістер, жаңа кітапхана, комитет бөлмелері, кеңселер және қоймалар салынды, барлығы 1834 жылғы өртте қирады.

Корольдік академия

Корольдік академия Соанның сәулет мансабының орталық нүктесі болды, 1772 жылдан 1836 жылға дейінгі алпыс төрт жылдың ішінде ол тек бес жыл – 1778 және 1788–91 жылдары – онда ешқандай жобасын көрмеге ұсынбады. Соан академияда сәулет өнерінің негіздерін оқып, соның арқасында «Гранд Тур» сапарына қатысты. 1795 жылдың 2 қарашасында Соан Корольдік академияның қауымдасқан мүшесі болып сайланды, ал 1802 жылдың 10 ақпанында толыққанды Корольдік академия мүшесі болды. Оның дипломдық жұмысы жаңа Лордтар палатасының дизайны бойынша сурет салудан тұрды. Кез келген уақытта Корольдік академияда ең көп дегенде қырық мүше болуға рұқсат етілді. Академия ережелеріне сәйкес, Соан бір жылға Академия Кеңесінің мүшесіне айналды, оның құрамына президент пен тағы сегіз академик кірді. Томас Сэндби 1798 жылы қайтыс болғаннан кейін, Соанның бұрынғы ұстазы Джордж Дэнс Академияда сәулет профессоры болып тағайындалды, бірақ ол осы лауазымда тұрған кезеңде бірде-бір лекция оқымады. Бұл наразылық тудырды, және Соан осы лауазымды өзіне иелену үшін амал-тәсілдер қолдана бастады. Ақырында Соан Дэнсті қызметтен шеттетуге қол жеткізіп, 1806 жылдың 28 наурызында профессор болды. Соан алғашқы лекциясын 1809 жылдың 27 наурызында оқыды және он екі лекциядан тұратын толық циклді 1810 жылдың қаңтарында бастады. 1810 жылдың 29 қаңтарындағы төртінші лекциясына дейін бәрі жақсы болды, онда ол Лондондағы бірнеше жаңа ғимараттарды, соның ішінде Джордж Дэнстің Англияның хирургтар Корольдік колледжін және оның бұрынғы шәкірті Роберт Смирктің Ковент-Гарден театрын сынады. Корольдік академиктер Роберт Смирк (суретші), архитектордің әкесі және оның досы Джозеф Фарингтон Соанға қарсы науқан ұйымдастырды, нәтижесінде Корольдік академия сол жерде оқылған кез келген лекцияда британдық суретшіні сынауға тыйым салатын ереже енгізді. Соан өзінің араласу деп санайтын нәрсеге қарсы тұруға тырысты, және тек жұмыстан босату қаупімен ғана ол лекциясын түзетіп, 1813 жылдың 12 ақпанында алғашқы алты лекцияны қайта бастады. Соан мен Джордж Дэнс арасындағы осы келіспеушілік 1815 жылы, миссис Соан қайтыс болғаннан кейін ғана толыққанды шешілді. Он екі лекция екі бөлек курс ретінде қарастырылды, әрқайсысы алты лекциядан тұрды, және олардың барлығы мыңнан астам суреттермен және құрылыс жоспарларымен кеңінен суреттелді, олардың көпшілігі оның шәкірттері сабақтарының бөлігі ретінде дайындалған. Лекциялар: I лекция «сәулеттің ең ерте кезеңдерінен» бастау алып, азаматтық, әскери және теңіздік сәулеттің пайда болуын қамтиды. II лекция бірінші лекциядан бастап ежелгі әлемнің классикалық сәулетін сипаттайды. III лекция бес классикалық ордердің, олардың қолданылуының және кариатидтердің қолданылуының талдауы. IV лекция классикалық ордерлердің құрылымдық және сәндік тұрғыда қолданылуы және ескерткіштерде пайдалануы. V лекция: Константин Ұлы және Рим империясының құлдырауынан бастап Ренессанс сәулетінің өрлеуіне дейінгі сәулет тарихы, содан кейін Иниго Джонстан Уильям Чемберске (архитектор) дейінгі британдық сәулеттің шолуы. VI лекция жабық аркалар, архитектуралық безендірулердің теориясы мен символикасын қамтиды. VII лекция архитектурадағы орынды сипаттау және безендіруді дұрыс пайдалану. VIII лекция бөлмелер мен баспалдақтардың орналасуы мен жоспарлауы. IX лекция терезелердің, есіктердің, пилястралардың, шатырлардың және түтін шығаратын шахталардың дизайны. X лекция ландшафттық сәулет және бау-бақша ғимараттары. XI лекция Лондонның сәулеті мен жоспарлауы туралы талқылау, оны Парижбен салыстыру. XII лекция құрылыс әдістері мен стандарттары туралы талқылау.

The Royal Academy was at the very centre of Soane's architectural career, in the sixty four years from 1772 to 1836 there were only five years, 1778 and 1788–91, in which he did not exhibit any designs there. Soane had received part of his architectural education at the Academy and it had paid for his Grand Tour. On 2 November 1795 Soane was elected an Associate Royal Academician and on 10 February 1802 Soane was elected a full Royal Academician, his diploma work being a drawing of his design for a new House of Lords. There were only ever a maximum of forty Royal Academicians at any one time. Under the rules of the Academy Soane automatically became for one year a member of the Council of the Academy, this consisted of the President and eight other Academicians. After Thomas Sandby died in 1798, George Dance, Soane's old teacher was appointed professor of architecture at the Academy, but during his tenure of the post failed to deliver a single lecture. Naturally this caused dissatisfaction, and Soane began to manoeuver to obtain the post for himself. Eventual Soane succeeded in ousting Dance and became professor on 28 March 1806. Soane did not deliver his first lecture until 27 March 1809 and did not begin to deliver the full series of twelve lectures until January 1810. All went well until he reached his fourth lecture on 29 January 1810, in it he criticised several recent buildings in London, including George Dance's Royal College of Surgeons of England and his former pupil Robert Smirke's Covent Garden Theatre. Royal Academicians Robert Smirke (painter) father of the architect and his friend Joseph Farington led a campaign against Soane, as a consequence the Royal Academy introduced a rule forbidding criticism of a living British artist in any lectures delivered there. Soane attempted to resist what he saw as interference and it was only under threat of dismissal that he finally amended his lecture and recommenced on 12 February 1813 the delivery of the first six lectures. The rift that all this caused between Soane and George Dance would only be healed in 1815 after the death of Mrs Soane. The twelve lectures, they were treated as two separate courses of six lectures, were all extensively illustrated with over one thousand drawings and building plans, most of which were prepared by his pupils as part of their lessons. The lectures were:
Lecture I – traced 'architecture from its most early periods' and covered the origin of civil, military and naval architecture. Lecture II – outlined the Classical architecture of the ancient world continuing on from the first lecture. Lecture III – an analysis of the five Classical orders, their application and the use of Caryatids. Lecture IV – use of the classical orders structurally and decoratively and for commemorative monuments. Lecture V – the history of architecture from Constantine the Great and the Decline of the Roman Empire to the rise of Renaissance architecture, followed by a survey of British architecture from Inigo Jones to William Chambers (architect). Lecture VI – covered arches, bridges the theory and symbolism of architectural ornament. Lecture VII – appropriate character in architecture and the correct use of decoration. Lecture VIII – the distribution and planning of rooms and staircases. Lecture IX – the design of windows, doors, pilasters, roofs and chimney shafts. Lecture X – landscape architecture and garden buildings. Lecture XI – a discussion of the architecture and planning of London contrasting it with Paris. Lecture XII – a discussion of construction methods and standards.

Сэр Джон Соан мұражайы

1792 жылы Соан Лондонның Линкольн Инн Филдс даласындағы 12 номерлі үйді сатып алды. Кейін 13 номерлі үйді де сатып алып, оны өзінің үйі және кітапханасы ретінде пайдаланды, сонымен қатар қонақ бөлмесінде болашақ клиенттерді қабылдады. Бұл үйлер, 14 Линкольн Инн Филдс үйімен бірге, қазір сэр Джон Соан мұражайы болып табылады және жұртшылыққа тегін ашық.

Ежелгі бұйымдар, ортағасырлық және батысқа жатпайтын заттар

1794 және 1824 жылдар аралығында Соан үйді қайта жаңғыртты және екі көршілес үйге кеңейтті – бір жағынан архитектуралық идеяларды сынап көру үшін, екінші жағынан өсіп келе жатқан ежелгі заттар мен сәулет өнерінің қалдықтарын орналастыру үшін. Оның практикасы дамыған сайын, Соан 1824 жылы Сети I саркофагын қоса, Британ мұражайына лайық заттарды жинай алды. 1825 жылдың наурыз айында Сети саркофагы үйіне жеткеннен кейін, Соан үш күндік кеш өткізді, оған 890 адам шақырылды. Саркофаг орналасқан жертөле жүзден астам шам мен шамдандармен жарықтандырылды, сыбағалар дайындалды және үйдің сырты шамдармен безендірілді. Қонақтардың арасында премьер-министр Роберт Дженкинсон, Ливерпульдің 2-ші графы және оның әйелі, Роберт Пиль, принц Август Фредерик, Сассекс герцогы, Самуэль Тейлор Колеридж, Дж. М. В. Тернер, сэр Томас Лоуренс, Чарльз Лонг, 1-ші барон Фарнборо, Бенджамин Хейдон, сондай-ақ көптеген шетелдік дипломаттар болды. Ол грек және рим қола бұйымдарын, күлдік урналарды, рим мозаикасының фрагменттерін, кітапханадағы кітап сөрелерінің үстінде көрсетілген грек вазаларын, грек және рим бюсттерін, мүсіндердің бас бөліктерін және мүсіндер мен сәулеттік әшекейлердің сынықтарын, рим шынысының үлгілерін де сатып алды. Орта ғасырлық заттарға сәулеттік фрагменттер, плиткалар және витраждар кіреді. Соан 18 ғасырдың қытай керамикасын, сондай-ақ Перу қыш ыдыстарын сатып алды. Соан төрт үнділік асыл сүйектен жасалған орындық пен үстелге де ие болды.

Мүсіндік

Фрэнсис Леггат Чантри Соанның ақ мәрмәрдан жасалған бюстін жасады. Соан сэр Ричард Уэстмакоттың "Зонасын шешіп жатқан нимфа" атты гипстен жасалған моделін, сондай-ақ Джон Флэксменнің Уильям Питт кішінің ескерткіш мүсінінің гипстен жасалған моделін сатып алды. Ежелгі мүсіндердің арасында Ефестегі Диананың әйгілі мүсінінің кішкентай көшірмесі коллекциядағы ең маңызды туындылардың бірі болып саналады. Оның ұстазы Генри Холланд қайтыс болғаннан кейін Соан оның сәулеттік безендіруге арналған ежелгі мәрмәр фрагменттерінің бір бөлігін сатып алды. Ол сонымен қатар танымал антикалық мүсіндердің гипстен жасалған қалыптарын да жинады.

Суреттер мен суреттер

Соанның суреттеріне Каналеттоның төрт туындысы және Хогарттың суреттері кіреді: "Арқаның ілгерілеуі" атты сегіз картинасы мен "Шайлаудың мінез-қалпы" атты төрт картинасы. Соан досы Дж. М. В. Тернердің үш туындысын сатып алды. Томас Лоуренс Соанның үш ширек бойы бейнеленген портретін салған, ол асханадағы камин үстінде ілуде. Соан Джованни Баттиста Пиранезидің 15 суретін сатып алды.

Сәулет сызбалары мен сәулет үлгілері

Жинақта 30 000-нан астам сәулет суреттері бар. Соанның өзінің жобаларының суреттері (көпшілігі оның көмекшілері мен шәкірттері, оның ішінде әсіресе Джозеф Гандидің еңбектері), Англия банкіне арналған 601 сурет, оның басқа жұмыстарына арналған 6266 сурет және Корольдік академия лекциялары үшін дайындалған 1080 суреттен тұрады. Жинақта Кристофер Рен, Роберт Адам мен Джеймс Адамның 8856 суреті, Джон Торптың сәулет кітабы, Джордж Дэнс ағаның 293 және Джордж Дэнс кішінің 1303 суреті, арнайы жасалған шкафта сақталған, сондай-ақ сэр Уильям Чемберс, Джеймс Плейфэр, Мэтью Бретингэм, Томас Сэндби және тағы да басқалардың суреттері бар. Жинақтағы 252 сәулеттік модельдің 118-і Соанның өзі салған ғимараттардың үлгілері. Джордж Соан, егер мұражай ашылса, ол мұрасын жояды деп ойлап, Уильям Коббетті заң жобасын тоқтатуға көндірді, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды.

Неке және балалар

1781 жылы 24 маусымда Соан Вестминстердегі Маргарет көшесі, 53-үйдің бірінші қабатындағы бөлмелерді жылына 40 фунт стерлингке жалға алды. Осы жерде ол некедегі алғашқы жылдарын өткізіп, барлық балалары дүниеге келді. 1783 жылдың шілдесінде ол сұр түсті биені сатып алып, жақын жердегі сарайшада ұстады. Ол лондондық құрылысшы Джордж Уайттың қарындасының ұлы және оның қамқорлығында болған еді, Соан оны Ньюгейт түрмесін қайта жарақтап салғанда таныған. Олар 1784 жылы 21 тамызда Саутварк қаласындағы Христос шіркеуінде үйленді. Ол әйелін әрдайым Элиза деп атады, ол оның жақын серігіне айналды. Олардың тұңғыш ұлы Джон 1786 жылы 29 сәуірде дүниеге келді. Оның екінші ұлы Джордж 1787 жылы Рождествоға дейін дүниеге келді, бірақ алты айдан кейін қайтыс болды. Үшінші ұлы, сондай-ақ Джордж, 1789 жылы 28 қыркүйекте дүниеге келді. Олардың соңғы ұлы Генри 1790 жылы 10 қазанда дүниеге келді, бірақ келесі жылы жұқпалы жөтелден қайтыс болды.

Соанның әртүрлі үйлері

1790 жылы ақпанда Джордж Уайт қайтыс болғаннан кейін Соандар ақша және мүлік мұраға алды, соның ішінде Соан кеңсесін көшірген Саутварк қаласындағы Альбион-Плейстегі үй. 1792 жылдың 30 маусымында Соан 12 Линкольн Инн Филдс алаңын 2100 фунт стерлингке сатып алды. Ол бұрынғы үйді бұзып, өзінің жобасы бойынша қайта салды, ал Соандар 1794 жылдың 18 қаңтарында көшіп келді. 1800 жылға қарай Соан Pitzhanger Manor Ealing-ті елдік үй ретінде сатып алуға жеткілікті бай болды, ол 1800 жылдың 5 қыркүйегінде 4500 фунт стерлингке сатылды. Джордж Дэнс жобалаған қанатын қоспағанда, Соан үйді бұзып, өзінің жобасы бойынша қайта салды және 1804 жылға дейін қоныстанды. Соан осы сарайды достарын күту үшін пайдаланды және жергілікті өзендерде балық аулауға жиі баратын. Бұл ғимарат Соанның жұмысын көрсету үшін ғана емес, сонымен қатар оның кіші ұлы Джордж үшін білім беру ортасы ретінде жобаланған, Соан оның кәсіби жолын жалғастырады деп үміттенген. Баласының қарсылығына қарамастан, Соан кәсіби мұрасын орнатуға одан да ынталы болды және Лондонның Линкольн Инн Филдс қаласындағы үйін сатып алған кезде сәулет өнері бойынша білім берудің ресми бағдарламасын құрды. 1808 жылдың маусым айында Соан 13 Линкольн Инн Филдс үйін 4200 фунт стерлингке сатып алды, бастапқыда үйді бұрынғы иесіне жалға берді және кеңсесін бақтың артына қарай кеңейтті. 1812 жылдың 17 шілдесінде 13-ші үй бұзылды, үй қайта салынды және Соандар 1813 жылдың қазан айында көшіп келді. 1823 жылы Соан 14 Линкольн Инн Филдс сатып алды, ол үйді бұзып, 13-ші үйге қосылған Суреттер бөлмесін жылқы қорасының орнына салды, ал 1825 жылдың наурыз айында үйді сыртқы түрінен 12-ші үйге ұқсатып қайта салды.

Отбасылық мәселелер

Соан ұлдарының бірі немесе екеуі де сәулетші болады деп үміттенген. Оның Пицхангер уәлиесін сатып алуы осы мақсатқа ішінара ықпал етті. Бірақ екі ұлы да мінез-құлқы мен әрекеттерінде өзгеріске ұшырап, сәулетке қызығушылық танытпады. Джон жалқау, денсаулығы нашар болса, Джордж баяғы ашуға берілетін. Соған байланысты Соан 1810 жылғы шілдеде Пицхангерді сатуға шешім қабылдады. 1811 жылы Джон Маргейтке ауруын емдету үшін жіберілді, сол жерде ол Мария Престон есімді әйелмен танысты. Ал Джордж Кембридж университетінде заң оқып жүрген кезінде Джеймс Боденмен достық қарым-қатынас орнатты. Джордж Боденнің қызы Агнеске ғашық болды және ағасының үйленуінен бір ай өткен соң, 5 шілдеде оған үйленді. Ол анасына: «Агнеске сіздердің ренжітуіңіз үшін үйлендім» деп хат жазды. Джордж Соан 1814 жылғы наурызда жылына 350 фунт стерлинг талап ету арқылы әкесінен ақша сұрап, әйтпесе актер болуға мәжбүр болады деп мәлімдеді. Агнес қыркүйек айында егіздерді дүниеге әкелді, бірақ балаларының бірі көп ұзамай қайтыс болды. Қарашада оның күйеуі Джордж Соан қарыз бен алаяқтық үшін түрмеге қамалды. 1815 жылғы қаңтарда Элиза ұлының қарызын төлеп, оның түрмеден босатылуын қамтамасыз ету үшін алдаған адамға өтемақы төледі. 1815 жылы 10-24 қыркүйек аралығында «Чемпион» газетінде «Англиядағы өнердің қазіргі төмен деңгейі және әсіресе сәулет» деген мақала жарияланды. Мақалада Соан жеке шабуылға ұшырады, анонимді болғанымен, оның ұлы Джордж мақаланың авторы екені тез анықталды. 13 қазанда Соанның әйелі: «Бұл Джорджтың ісі. Ол маған өлім соққысын берді. Мен енді басымды тік көтере алмаймын» деп жазды. Соанның әйелі 1815 жылғы 22 қарашада қайтыс болды, ол біраз уақыттан бері денсаулығы нашарлап келген еді. Оның әйелі 1 желтоқсанда Санкт-Панкрас ескі шіркеуінің зиратында жерленді. Сол күні ол күнделігіне: «Менің осы дүниедегі барлық жақыным мен өмір сүруге ниеттенген нәрсемнің бәрін жерледім!» деп жазды. Джордж пен Агнес тағы бір балаға ие болды, Фредерик (1815 жылы туған). 1816 жылы Соан әйелі жерленген күмбездің үстіне қабір жобалады. Ол Каррара мәрмәрінен және Портленд тасынан салынған. Қабірде христиандық символдар жоқ, төбесінде қайта жаңғырудың ежелгі египеттік символы – қарағай шоғыры орнатылған, оның астында өз құйрығын жұтқан жылан бейнеленген, ол мәңгіліктің символы, сондай-ақ өлімнің символы – сөнген шамдарды ұстаған ұлдардың мүсіндері бар. Жазуы:

Soane hoped that one or both of his sons would also become architects. His purchase of Pitzhanger Manor was partially an inducement to this end. But both sons became increasingly wayward in their attitude and behaviour, showing not the slightest interest in architecture. John was lazy and suffered from ill health, whereas George had an uncontrollable temper. As a consequence Soane decided to sell Pitzhanger in July 1810. John was sent to Margate in 1811 to try to help his illness and it was here that he became involved with a woman called Maria Preston. Meanwhile, George who had been studying law at Cambridge University developed a friendship with James Boaden. George developed a relationship with Boaden's daughter Agnes and one month after his brother's wedding married her on 5 July. He wrote to his mother 'I have married Agnes to spite you and father'. George Soane tried to extort money from his father in March 1814 by demanding £350 per annum, and claiming he would otherwise be forced to become an actor. Agnes gave birth to twins in September, one child died shortly after. By November her husband George Soane had been imprisoned for debt and fraud. In January 1815 Eliza paid her son's debts and repaid the person he had defrauded to ensure his release from prison. In 1815 an article was published in the Champion for 10 to 24 September entitled The Present Low State of the Arts in England and more particularly of Architecture. In the article Soane was singled out for personal attack; although anonymous it soon emerged that his son George had written the article. On 13 October, Mrs Soane wrote 'Those are George's doing. He has given me my death blow. I shall never be able to hold up my head again'. Soane's wife died on 22 November 1815, she had been suffering from ill health for some time. His wife's body was interred on 1 December in the churchyard of St Pancras Old Church. He wrote in his diary for that day 'The burial of all that is dear to me in this world, and all I wished to live for!' George and Agnes had another child, this time a son, Frederick (born 1815). In 1816 Soane designed the tomb above the vault his wife was buried in it is built from Carrara marble and Portland Stone. The tomb avoids any Christian symbolism, the roof has a pine cone finial the symbol in Ancient Egypt for regeneration, below which is carved a serpent swallowing its own tail, symbol of eternity, there are also carvings of boys holding extinguished torches symbols of death. The inscription is:

Sacred to the Memory of Elizabeth, The Wife of John Soane, Architect She Died the 22nd November, 1815. With Distinguished Talents She United an Amiable and Affectionate Heart. Her Piety was Unaffected, Her Integrity Undeviating, Her Manners Displayed Alike Decision and Energy, Kindness and Suavity. These, the Peculiar Characteristics of Her Mind, Remained Untainted by an Extensive Intercourse with the World. The design of the tomb was a direct influence on Giles Gilbert Scott's design for the red telephone box. Soane's elder son John died on 21 October 1823, and was also buried in the vault. Maria, Soane's daughter in law, was now a widow with young children including a son also called John in need of support. So Soane set up a trust fund of £10,000 to support the family. Soane found out in 1824 that his son George was living in a Ménage à trois with his wife and her sister by whom he had a child called George Manfred. Soane initially refused to help them while they remained living with his son, who was in debt. However, by February 1834 Soane relented and was paying Agnes £200 per annum, also paying for Fred's education. In the hope that Fred would become an architect, after he left school, Soane placed him with architect John Tarring. In January 1835 Tarring asked Soane to remove Fred, who was staying out late often in the company of a Captain Westwood, a known homosexual. They normally rose at five or six in the morning and would visit many towns and monuments a day. Starting in Oxford they visited New College, Oxford, Merton College, Oxford, Blenheim Palace and Woodstock, Oxfordshire, where they stayed the night. They next travelled to Liverpool, staying for four nights at the Liverpool Arms near Liverpool Town Hall. They attended a performance of Othello, with George Frederick Cooke as Iago. Among the people they visited was Soane's former assistant Joseph Gandy, then living in the city. Their son John was living and studying with Gandy, in a failed attempt to become an architect. They visited John Foster (architect). Leaving Liverpool on Saturday 11 August, they crossed the River Mersey to the Wirral Peninsula and on to Chester where they saw the Rows and greatly admired Thomas Harrison's work at Chester Castle. From Chester they visited Wrexham, and Ellesmere, Shropshire. On Sunday they moved on to Shrewsbury, visiting architect George Steuart's St Chad's Church. On Monday 13 August they headed for Coalbrookdale, with The Iron Bridge then on to Buildwas Abbey. The journey continued down the River Severn to Bridgnorth then Ludlow and Ludlow Castle, and Leominster. On Wednesday 15 August, they were in Hereford, where they visited Hereford Cathedral and the gaol designed by his friend John Nash. Continuing on they reached Ross on Wye, from where they journeyed down the River Wye stopping at Tintern Abbey, glimpsed Piercefield House – one of Soane's designs – and arrived in Chepstow, before moving on to Gloucester Cathedral and Gloucester where they spent the night. The next day they headed for Cheltenham, returning through the Cotswolds, visiting Northleach and Witney, where they spent their last night on the tour. Next day they travelled via High Wycombe and Uxbridge, on to their home at Pitzhanger Manor in Ealing for a day of angling. They returned at nine o'clock at night on Monday, 17 August, to their home in Lincoln's Inn Fields. Soane was initiated on 1 December 1813 as a freemason under the newly established United Grand Lodge of England. By 1828 he had been given notable responsibilities for the fabric of Freemasons' Hall, and had been appointed as a Grand Officer of UGLE, with the rank of Grand Superintendent of Works. A portrait depicting Soane in the regalia of this rank hangs in the collection at Sir John Soane's Museum, London. Soane did not like organised religion and was a Deist. Soane was influenced by the ideas that belonged to the enlightenment, and had read Voltaire's and Jean Jacques Rousseau's works. He was taken ill on 27 December 1813 and was incapacitated until 28 March 1814, when he underwent an operation by Astley Cooper on his bladder to remove a fistula. For the first time since his Grand Tour Soane decided to travel abroad, he set off on 15 August 1815 for Paris returning on 5 September. In the summer of 1816, a friend, Barbara Hofland, persuaded him to take a holiday in Harrogate, there they visited Knaresborough, Plompton and its rocks, Ripon, Newby Hall, Fountains Abbey and Studley Royal Park, Castle Howard, Harewood House and Masham. Soane visited Paris again in 1819, setting off on 21 August, he travelled via Dunkirk, Abbeville and Beauvais arriving in Paris. He stayed at 10 rue Vivienne, over the following days he visited, the Pont de Neuilly, Les Invalides, Palais du Roi de Rome, Père Lachaise Cemetery, Étienne Louis Boullée's chapel at Sainte Roche, the Arc de Triomphe, Vincennes and the Château de Vincennes, Sèvres, Saint Cloud, Arcueil with its ancient Roman aqueduct, Basilica of St Denis, Chamber of Deputies of France, Saint Étienne du Mont, Arc de Triomphe du Carrousel, Musée du Louvre, Luxembourg Palace, Palace of Versailles with the Grand Trianon and Petit Trianon with its Hameau de la reine, Halle aux blés, Halle aux vins, Jardin des Plantes, Bassin de la Villette with its Rotonde de la Villette by Claude Nicolas Ledoux, Tuileries Palace, Château de Malmaison, he failed to gain admission to the Château de Bagatelle, he travelled home via Amiens and Amiens Cathedral, Abbeville, stopping off to visit Canterbury and Canterbury Cathedral.

«Джон Соанның әйелі Елизаветаның естелігіне. Ол 1815 жылғы 22 қарашада қайтыс болды. Ол ерекше таланттарымен бірге мейірімді және сүйкімді жүректі де біріктірді. Оның діншілдігі жоғары болды, адалдығы ешқашан өшкен жоқ, мінез-құлқы шешімділік пен күштілік, мейірімділік пен әдемілікпен ерекшеленді. Осы ерекше қасиеттері әлеммен кең қарым-қатынаста да таза сақталды».

Қабірдің дизайны Джайлс Гилберт Скоттың қызыл телефон будкасының дизайнына тікелей әсер етті. Соанның үлкен ұлы Джон 1823 жылғы 21 қазанда қайтыс болды және ол да күмбезге жерленді. Соанның келіні Мария енді балаларымен бірге қалды, оның ішінде Джон есімді ұлы да қолдауға мұқтаж еді. Сондықтан Соан отбасын асырау үшін 10 000 фунт стерлингтік сенім қорын құрды. Соан 1824 жылы ұлы Джордж әйелімен және оның қарындасымен бірге тұрғанын және олардан Джордж Манфред есімді баласы бар екенін білді. Соан олардың қарыздар болғандықтан, олармен бірге тұрғанда оларға көмектесуден бас тартты. Алайда, 1834 жылғы ақпан айына қарай Соан түңіліп, Агнеске жылына 200 фунт стерлинг төледі және Фредтің білім алуына да қаржылай көмек көрсетті. Фред сәулетші болсын деген үмітте Соан оны мектеп бітіргеннен кейін сәулетші Джон Таррингке орналастырды. 1835 жылғы қаңтарда Тарринг Соаннан Фредті алып кетуін сұрады, өйткені ол жиі кешкі уақытта белгілі гомосексуал капитан Вествудтың серігінде болып, ұзақ уақытқа шығып кететін. Олар әдетте таңғы сағат бесте немесе алтыда тұрып, күніне көптеген қалалар мен ескерткіштерді аралап шығатын. Оксфордтан бастап олар Оксфордтағы Нью-колледжге, Мертон колледжіне, Бленхайм сарайына және Оксфордширдегі Вудстокқа барды, онда түнде қалды. Олар Ливерпульге барып, Ливерпуль қалалық залының жанында орналасқан Ливерпуль Армз мейрамханасында төрт түн болды. Олар Джордж Фредерик Куктың Яго рөлін сомдаған «Отелло» қойылымын тамашалады. Олардың арасында Соанның бұрынғы көмекшісі Джозеф Ганди де болды. Олардың ұлы Джон Гандимен бірге тұрып, архитектор болуға тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Олар Джон Фостерге (сәулетші) барды. Ливерпульден 11 тамыз күні сенбіде шығып, Мерси өзенінен Виррал түбегіне және Честерге өтті, онда олар қатарлармен танысты және Томас Харрисонның Честер сарайындағы жұмысына қатты риза болды. Честерден олар Урексхэмге, содан кейін Шропширдегі Эллесмерге барды. Түскенде олар Шрусбериге көшіп, сәулетші Джордж Стюарттың Святого Чада шіркеуін аралады. 13 тамыз күні дүйсенбіде олар Коулбрукдейлге, Темір көпіріне, содан кейін Билдвас аббаттығына бағытталды. Саяхат Севернуң бойымен Бриджнортқа, содан кейін Людвиг және Людвиг сарайына, Леоминстерге дейін жалғасты. 15 тамыз күні сәрсенбіде олар Херефордта болды, онда Херефорд соборы мен оның досы Джон Нэш салған түрмені аралады. Одан әрі жолдары Уайдағы Россқа жетті, онда олар Уай өзені бойымен Титерн аббаттығына дейін саяхаттады, Соанның жобаларының бірі – Пирсфилд Хаусынан көрініс тамашалады және Чепстоуға келді, содан кейін Глостер соборына және Глостерге барды, онда түндеді. Ертесі күні олар Челтнемге бағытталды, Котсуолд арқылы қайтып, Нортлич және Уитниге барды, онда саяхаттың соңғы түнін өткізді. Ертесі күні олар Хай Уайком және Уксбридж арқылы Элингтегі Пицхангер уәлиесіне қайтып, балық аулаумен айналысты. 17 тамыз күні дүйсенбіде олар Линкөлнс Инн Филдсқа қайтып келді. Соан 1813 жылғы 1 желтоқсанда жаңадан құрылған Англияның Біріккен Ұлы Ложасының астында франкмасон болып қабылданды. 1828 жылға қарай ол Франкмасон залының құрылысына қатысты маңызды жауапкершіліктер алды және Англияның Біріккен Ұлы Ложасының (UGLE) жоғары лауазымды қызметкері болып тағайындалды, оның атағы – Жұмыстардың Бас Басқарушысы. Осы лауазымдағы Соанның суреті Лондон, сэр Джон Соанның мұражайындағы коллекцияда сақталған. Соан ұйымдасқан дінге жақсы қарамады және деист болды. Соан ағарту дәуіріне тән идеяларға ықпал етті және Вольтер мен Жан-Жак Руссоның еңбектерін оқыды. Ол 1813 жылғы 27 желтоқсанда ауырғандықтан 1814 жылғы 28 наурызға дейін жарамсыз болды, содан кейін Эстли Купер оның қуық қуысынан фистуланы алып тастау үшін операция жасады. Соан өзінің Ұлы саяхатынан бері алғаш рет шетелге сапар шешуге бел буды, 1815 жылғы 15 тамызда Парижге аттанды және 5 қыркүйекте қайтып келді. 1816 жылдың жазында оның досы Барбара Хофланд оны Харогейтте демалысқа шақырды, онда олар Кнаресборо, Пломптон және оның тастарында, Рипон, Ньюби Холл, Фаунтейнс аббаттығы және Стадли Роял паркі, Касл Ховард, Харууд Хаусы және Машамды аралады. Соан 1819 жылы тағы да Парижге сапар шекті, 21 тамызда аттанды, Дюнкерк, Абвиль және Бове арқылы Парижге жетті. Ол 10 rue Vivienne мекенжайында тұрды, келесі күндері Пон-де-Нейи, Ле-Инвалид, Пале-дю-Руа-де-Ром, Пер-Лашез зираты, Этьен Луи Булледің Сен-Роштегі капелласы, Триумф аркасы, Винсен және Винсен сарайы, Севр, Сен-Клу, Аркёй және оның ежелгі рим акведугі, Сен-Дени базиликасы, Францияның депутаттар палатасы, Сен-Этьен-дю-Мон, Триумф аркасы, Лувр мұражайы, Люксембург сарайы, Версаль сарайы, Ұлы Трианнон және Петі Трианнон, оның ішінде королеваның шағын үйі, астық сарайы, шарап сарайы, Jardin des Plantes, Бассен-де-ла-Вилет және Клод Никола Ледудың Ротонда-де-ла-Вилеті, Тюильри сарайы, Мальмезон сарайы, ол Бага сарайына кіруге тырысты, бірақ...

Достар

Соан Корольдік академияның көптеген мүшелерін достары ретінде санады, оның ішінде әйелі қайтыс болғаннан кейін Рождествоны өткізген Дж. М. В. Тернер. Кәсіби бәсекелестер болғанына қарамастан, Соан әріптесі сәулетші Джон Нэшпен жақсы қарым-қатынаста болды; олар көбінесе бірге тамақтанатын. Соан 1829 жылы Лондон мен Бат қаласында су емделуге келген Уильям Томас Бекфордқа да, және Grand Tour кезінде танысқан Роуланд Бердонға да барып тұрды. Оның некрологы 23 қаңтарда "Таймс" газетінде жарияланды. Жекелеген жерлеу рәсімінен кейін, өзінің тілегі бойынша "әсемдеусіз, көрсетпесіз, қарапайым" күйде, ол әйелі мен үлкен ұлының қабіріне жерленді. Өсиетті жоюға себеп – оның әкесінің ақыл-есі салмақты болмауы. 1837 жылдың 1 тамызында Прерогативтік сот судьясы бұл шағымды қабылдамады. Джордж шағымдануға тырысты, бірақ 26 қарашада істен бас тартты.