Кіріспе

Американдық автор, саясаткер және жарнама шебері, олимпиадалық каноэші.

Брюс Фейрчайлд Бартон (5 тамыз 1886 – 5 шілде 1967) – американдық автор, жарнама шебері және республикалық саясаткер. Ол 1937 жылдан 1941 жылға дейін Манхэттенді АҚШ Өкілдер палатасында өкілдік етті. 1940 жылы ол АҚШ Сенатына сайлауға түсті, бірақ үкімді сенатор Джеймс М. Мидтен жеңілді. 1940 жылғы сайлау науқаны барысында Бартон президент Франклин Д. Рузвельттің назарына ілікті, ол үшінші мерзімге қайта сайлануға ұмтылып, қарсыластарын "Мартин, Бартон және Балық!" деп атады.

Өмірбаян

Бартон 1886 жылы Теннесси штатының Роббинс қаласында дүниеге келді. Ол АҚШ-тың әртүрлі аймақтарында өсті, соның ішінде Чикаго аймағында. Бартон Чикаго қаласының орталық бөлігінен он шақырым қашықтықтағы Иллинойс штатының Оук Парк қаласында тәрбиеленді. Брюс Бартонның әкесі Уильям Э. Бартон – жақсы жазушы және 20 жылдан астам уақыт бойы Бірінші қауымдық шіркеуде қызмет еткен, дінге берілген христиан пасторы болды. Бартонның анасы Эстер Трейт Бушнелл бастауыш мектеп мұғалімі болған, ол Франсис Бушнелл, Роберт Трейт және Джон Давенпорт сияқты Конектикут колониясының бірнеше басшыларының ұрпағы еді. Бартонның бауырлары – Чарльз Уильям Бартон (1887 ж.т.), Хелен (1889 ж.т.) және Роберт Шомут Бартон (1894 ж.т.). Бартонның ата-анасы, сонымен қатар, Бартонның ата-анасынан оны күтуді сұраған Ребекка есімді афроамерикалық қызды және Уэбстер Бетти есімді ұлды тәрбиеледі. Бартон бала кезінен журналистикаға қызығушылық танытып, тоғыз жасында бос уақытында газет сата бастады. Жастық шағында ол мектеп газетінің редакторы болды, ал кейіннен «Oak Park Weekly» атты жергілікті газетте тілші болып жұмыс істеді. Бартон сондай-ақ, ағасының клен сиропы бизнесіне көмектесті, ол оның еңбегінің арқасында табысты болды. Бартон 1903 жылы әкесі де оқыған Берея колледжіне түсті, кейіннен Массачусетс штатындағы Амхерст колледжіне ауысып, 1907 жылы бітірді.

Жарнамашы

Бартон 1919 жылы Бартон, Дёрстин және Осборн (BDO) жарнама агенттігін құруға дейін публицист және журнал редакторы болып жұмыс істеді. Тоғыз жыл өткен соң агенттік Джордж Баттен агенттігімен бірігіп, Batten, Barton, Durstine & Osborn (BBDO) болып қайта құрылды. Бартон 1939 жылы BBDO президенті лауазымына Рой С. Дёрстиннің орнына келді, содан кейін 1961 жылға дейін BBDO агенттігін басқарды. Осы кезеңде ол өз бизнес серіктестері мен қызметкерлеріне Нью-Йорктегі Мэдисон даңғылын жарнама индустриясының Меккасы ретінде орнатуға көмектесті, американдық корпорациялар үшін институционалдық жарнаманы дамытты және BBDO-ны АҚШ-тағы жетекші шығармашылық жарнама фирмаларының біріне айналдырды. Басқа да көптеген танымал BBDO кампанияларының арасында Бартон Бетти Крокер кейіпкерін жасады. Ол сонымен қатар General Motors және General Electric компанияларына ат қоюға және GE корпоративтік логотипі мен ұранының алғашқы дизайнын жасауға үлкен үлес қосты. Бартон 1940-1942 жылдары Пибоди сыйлығының қазылар алқасының құрамында болды.

Республикалық саясаткер

Жас кезінде прогрессивті саяси бағыттарды қолдаған Бартон 1919 жылы Республикалық партияның белсенді жақтаушысына айналды, содан кейін 1920 жылдардағы Кальвин Кулиджден бастап 1950 жылдардағы Дуайт Эйзенхауэрге дейінгі бірнеше республикалық президенттік үміткерлерге кеңесші болып қызмет етті. АҚШ президенті Франклин Д. Рузвельт пен «Жаңа саясаттың» (New Deal) бейтарап емес қарсыласы болған Бартон көптеген республикалық үміткерлерге өз қарым-қатынас қызметтерін ұсынды. Бартон 1937 жылдың 8 тамызында қайтыс болған АҚШ өкілі, демократ Теодор А. Пейзердің толықпаған мерзімін толтыру үшін өткен арнайы сайлауда жеңіске жетті. Бартон екі мерзімге (1937–1941) АҚШ Өкілдер палатасында Манхэттен округін өкілдік етті, содан кейін 1940 жылы Нью-Йорк штатынан АҚШ сенаторы болып сайлануға талпыныс жасады, бірақ сәтті болмады. Конгрестегі қызмет кезеңінде Бартон Франклин Рузвельттің бейтарап емес қарсыласы болды.

Жазушы

Көп сатылған нұсқаулықтардың авторы болған Бартон сонымен қатар жүздеген танымал журналдарға мақалалар мен синдикаттық газеттердегі бағандар жазды. Ол оқырмандарына кеңес беріп, шабыттандырып, Бартонның өзінің американдық арман туралы түсінігіне жетуге көмектесті, бұл түсінік негізінен Бартонның «кішкентай қалалық бала» ретіндегі өмірін және секталық христиандық сенімдерін американдық бизнес және өнеркәсіп саласының белгілі бір лидерлеріне деген құрметімен үйлестіруге негіделген ("Service").

Ешкім білмейтін адам - бай кәсіпкерлер үшін христиандық ақтау

Бартон өзінің әртүрлі жазушылық карьерасында аяқтаған туындыларында көптеген христиандық Библиялық тақырыптарды бейнеледі, бұл оның мызғымас діни сенімдерімен байланысты болды. Осы кітабында Бартон Исаны 1920-ші жылдардағы ер адам ретінде көзге елестетеді, сол кездегі адамдарға әдеттегідей көрінетін тым төмен мінезді Исаны сынға алады. Бартон Исаны өзіне ұқсас, "күшті тартымды" кәсіпкер ретінде де бейнелейді. 1925 жылғы "Ешкім танымайтын адам" кітабында Бартон Исаны заманауи "жетекші" деп атау, Исаның "жарнамалары" арқылы тиімді қарым-қатынас жасағанын айту және Исаны "қазіргі бизнестің негізін қалаушы" деп мақтау сияқты даулы тарау тақырыптарын қосты, осы арқылы Бартонның Исасы – кәсіпкер тақырыбын зерттеді. 1956 жылғы "Ешкім танымайтын адам" кітабының Бобс Меррилл баспасының редакторы Бартонның рұқсатымен оның мәтінін "көп өзгертіп", бизнес және жарнамаға қатысты сілтемелерді, сондай-ақ 1920-ші жылдардағы Генри Форд, Джордж Перкинс және Джим Джефрис сияқты танымал тұлғалар туралы үзінділерді алып тастады.

BBDO қызметкерімен жыныстық қатынас

Бартонның 1928 жылдан 1932 жылға дейін BBDO қызметкері Фрэнсис Вагнер Кингпен жасырын түрде жүргізген жыныстық қатынасы туралы жұртшылықтың назары аударылды. Кинг Бартонға және BBDO-дағы басқаларға өзін үйленбеген әйел ретінде таныстырған. Кейіннен оның күйеуі Бартонға сүйіспеншілігін жоғалтып алғандығы үшін сотқа берумен қорқытады. Бартон "Кингс" клубына 25 мың доллар төледі. Кейіннен, 1932 жылы өзінің адвокатымен кездесу кезінде миссис Кинг Бартонға жала жабу үшін сотқа бергенін және Кингтің әлеуетті жұмыс берушісіне берген жағымсыз жұмыс анықтамасына негізделген 250 000 доллар зиянды өтеуді талап еткенін хабарлады. Кинг ханым Бартонға Бартонның жеке және қоғамдық өміріне негізделген жарнамашы туралы роман жазып жатқанын, бірақ егер Бартон бұл мәселені 50,000 доллар төлеп шешсе, өз жұмысын жарияламайтынын және жала жабу туралы істі тастайтынын айтты. Баспасөздер Бартон мен Кингтің жыныстық қатынасы туралы және басқа да Кинг Бартонның жалған әрекеттері туралы мәлімдеді. Бартон 1933 жылы 17 сәуірде миссис Кингке шантаж жасау туралы қылмыстық айып тақты. Оның қылмыстық ісі 1933 жылдың 18 шілдесінен 2 тамызына дейін созылды. 1933 жылы 2 тамызда қазылар алқасы Франсис Вагнер Кингті шантаж жасауда кінәлі деп тапты. Екі жыл түрмеде болғаннан кейін, апелляциялық сот оның жазасын үш жылдан алты жылға дейін қысқартты. Бартонға қарсы әйелдің жамандау ісімен айналысатын адвокат Кингтің романын басу үшін ақша төледі, Бартонды тұтқындауға тырысты және Кингке төленген келісім бойынша Бартонға қарсы жамандау ісін тоқтатуды ұсынды. 1936 жылы Кингтің адвокаты заңгерлік қызметінен шығарылды.

Өлім

Брюс Бартон 1967 жылы Нью-Йорк қаласындағы 55-ші көшедегі 117 номерлі үйінде қайтыс болды.