Сол Кани: Қазақстандық еврей қауымдастығының көрнекті қайраткері және қоғам қайырымдысы

Кіріспе

Сол Кейн (1 маусым 1909 жыл – 22 сәуір 2007 жыл) – канадалық заңгер, 1971 жылдан 1974 жылға дейін Канада еврей конгресінің бұрынғы президенті, Дүниежүзілік еврей конгресінің басқарма төрағасы, 17 жыл бойы Канада банкі басқармасының ең ұзақ қызмет еткен мүшесі және 1975–1978 жылдары Федералды бизнес даму банкінің төрағасы болған.

Өмірбаян

Ол Мелвиллде, Саскачеван провинциясында дүниеге келді. 1929 жылы Манитоба университетінен өнер бакалавры, ал 1932 жылы Саскачеван университетінен заң бакалавры дәрежесін алды. 1933 жылы Саскачеван заңгерлер алқасына қабылданды. 1933 жылдан 1940 жылға дейін Мелвилл қаласындағы Kanee & Deroche заң фирмасында заңгер болып жұмыс істеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Еуропа мен Оңтүстік Тынық мұхитында Канада армиясының құрамында қызмет етті. Майор шынжырғысында демобилизацияланды. Әйелі Флоренспен бірге Стивен есімді бір ұлы бар, қазір Миннеаполисте тұрады. Соғыстан кейін 1965 жылға дейін Виннипегтегі Shinbane, Dorfman & Kanee заң фирмасында заңгерлік тәжірибесін жалғастырды. Әкесінің қайтысынан кейін иелігіне өткен Soo Line Mills компаниясының және Виннипегтегі бірнеше басқа да кәсіпорындардың иесі және президенті болды. 1955 жылы оның басшылығымен Soo Line Milling Company конвейерлік жүйеден пневматикалық жетекті жүйеге көшті; бұл Батыс жарты шарда осыған ұқсас өзгеріс жасаған алғашқы ұн зауыты болды. Сол Кейн ұлттық және халықаралық деңгейдегі еңбектерімен қатар, Виннипег қаласын дамытуға зор күш салды. Ол Қоғамдық әлеуметтік қызметті жоспарлау кеңесінің төрағасы болды және Мүгедек балалар мен ересектер қоғамы, United Way, Royal Winnipeg Ballet (оны дамытуға көмектесті), Манитоба университетінің басқармасы (төрағасы болды) және Sharon Home сияқты көптеген ұйымдармен тығыз байланыста жұмыс істеді. Сол Кейн әлемдегі еврейлердің жағдайын жақсартуға көп энергиясын жұмсады. 1971 жылдан 1974 жылға дейін Канада еврей конгресінің президенті болды және Дүниежүзілік еврей конгресінің атқару комитетінде жұмыс істеді. Израиль мемлекетін ынтамен қолдады және қорғады, сондай-ақ Канада саясатындағы байланыстарын пайдаланып, C. D. Howe-ді Израильге қару сатуға, тіпті оны жеңілдікпен сатуға көндірді; кейіннен жас мемлекетке көмек көрсету үшін ұшақтар мен жүктерді сатып алды. Оның басқа халықаралық гуманитарлық жобалары Германиядан өтемақы алуға күресу және Ресей үкіметін Ресей еврейлерінің Израильге көшіп келуіне қойылған шектеулерді жеңілдетуге көндіруді қамтыды. Сол Кейннің Виннипег, Манитоба, Канада және әлемге қосқан зор үлесі оған көптеген марапаттар әкелді, соның ішінде 1967 жылы Канаданың жүз жылдық мерекесіне арналған медаль, 1974 жылы Манитоба университетінің құрметті заң ғылымы докторы, 1978 жылы Канада еврей конгресінің Самуил Бронфман медалі, 1979 жылы Халықаралық B'nai Brith гуманитарлық сыйлығы және 1995 жылы Нахум Голдман медалі. Виннипег еврей қауымдық кеңесі 1994 жылы Сол Кейн атындағы Ерекше қызмет медалін тағайындады, оның жақын досы Артур Мауро 2002 жылы Халықаралық бейбітшілік және әділдік туралы Сол Кейн лекциясын құрды, ал Батыс Канада еврей мұрасы орталығы 2004 жылы Сол және Флоренс Кейн атындағы Ерекше лекциялар сериясын құрды. 1977 жылы Канада орденінің офицері атанды және 2000 жылы "Виннипег пен Канада еврей қауымына көрсеткен беспрецеденттік қызметі үшін" Манитоба орденімен марапатталды. Оның әпкесі, доктор Рики Кани Шахтер де Канада орденімен марапатталған.

Born in Melville, Saskatchewan, he received a Bachelor of Arts degree from the University of Manitoba in 1929 and a Bachelor of Law degree from the University of Saskatchewan in 1932. He was called to Bar of Saskatchewan in 1933. From 1933 to 1940, he practised law in Melville, Saskatchewan with the law firm Kanee & Deroche. During World War II, he served with the Canadian Army in Europe and the South Pacific. He was discharged with the rank of Major. He and his wife Florence had one son, Stephen, now resident in Minneapolis. After the war, he practised law in Winnipeg, Manitoba with the law firm, Shinbane, Dorfman & Kanee, until 1965. He was the owner and President of Soo Line Mills, which he took over after his father's death, and several other businesses in Winnipeg. Under his supervision, in 1955, the Soo Line Milling Company switched from conveyor belt operation to a pneumatic drive; this was the first flour mill to make this switch in the Western hemisphere. In addition to his national and international contributions, Sol Kanee worked hard to improve his city, Winnipeg. There, he chaired the Community Welfare Planning Council, and worked tirelessly for a variety of organisations, including the Society for Crippled Children and Adults, the United Way, the Royal Winnipeg Ballet (which he helped lift from obscurity), the Board of Governors of the University of Manitoba (of which he was chair) and the Sharon Home. Sol Kanee devoted much of his energy toward improving the status of Jews around the world. He rose through the ranks to become president of the Canadian Jewish Congress from 1971 to 1974, and worked on the executive of the World Jewish Congress. He passionately supported and advocated on behalf of the state of Israel, and using his connections in Canadian politics, he convinced C. D. Howe not only to sell arms to Israel, but to do so at discounted rates; he later procured planes and cargo to supply relief to the young country. His other, international humanitarian projects included fighting to secure reparations from Germany and persuading the Russian government to ease its restriction on Russian Jews emigrating to Israel. Sol Kanee's immense contributions to Winnipeg, Manitoba, Canada and the world earned him several important distinctions, including the Centennial of Canada Medal in 1967, an Honorary Doctor of Laws from the University of Manitoba in 1974, the Canadian Jewish Congress Samuel Bronfman Medal in 1978, the International B'nai Brith Humanitarian Award in 1979 and the Nahum Goldmann Medal in 1995. The Winnipeg Jewish Community Council created the Sol Kanee Distinguished Service Medal in 1994, his long time friend Arthur Mauro founded the Sol Kanee Lecture on International Peace and Justice in 2002, and the Jewish Heritage Centre of Western Canada created the Sol & Florence Kanee Distinguished Lecture Series in 2004. He was made an Officer of the Order of Canada in 1977 and was awarded the Order of Manitoba for his "unparalleled record of service to Winnipeg and Canada’s Jewish community" in 2000. His sister, Dr. Ricky Kanee Schachter has also received the Order of Canada.