Кіріспе

Химиялық қосылыстар тобы: арил аминдер
Толуидиннің үш изомері бар, олар органикалық қосылыстар. Бұл изомерлер – o-толуидин, m-толуидин және p-толуидин, ал префикстегі әріптер тиісінше орто, мета және пара сөздерін қысқартады. Үшеуі де арил аминдер, олардың химиялық құрылымы анилинге ұқсас, бірақ бензол сақинасына метил тобы қосылған. Осы үш изомердің айырмашылығы – метил тобының (–CH3) аминофункционалдық топқа (–NH2) қатысты сақинадағы орны; химиялық құрылымдардың суретін төменде қараңыз.

Толуидин изомерлері
Метил орны: орто, мета, пара
Жалпы атауы: o-толуидин, m-толуидин, p-толуидин
Басқа атаулары: o-метиланилин, m-метиланилин, p-метиланилин
Химиялық атауы: 2-метиланилин, 3-метиланилин, 4-метиланилин
Химиялық формуласы: C7H9N
Молекулалық массасы: 107.17 г/моль
Шыны тәжірибе температурасы: 189 K, 187 K
Шыны қалыптаспайды
Эриту температурасы: −23 °C, −30 °C, 43 °C
Қайнау температурасы: 199–200 °C, 203–204 °C, 200 °C
Тығыздығы: 1.00 г/см3, 0.98 г/см3, 1.05 г/см3
Магниттік сезімталдық: 76.0 × 10−6 см3/моль, 74.6 × 10−6 см3/моль, 72.1 × 10−6 см3/моль
CAS нөмірі: [95-53-4], [108-44-1], [106-49-0]
SMILES: Cc1ccccc1N, Cc1cccc(N)c1, Cc1ccc(N)cc1

Ескерту және сілтемелер

Толуидиннің химиялық қасиеттері анилинге ұқсас, ал толуидиндер басқа да ароматты аминдермен ортақ қасиеттерге ие. Ароматты сақинаға байланысқан амино тобының арқасында толуидиндер әлсіз негіздік қасиеттерге ие. Толуидиндер таза суда нашар ериді, бірақ органикалық аминдерге тәндей, аммоний тұздарының түзілуіне байланысты қышқыл суда жақсы ериді. Орто- және мета-толуидиндер тұтқыр сұйықтықтар, ал пара-толуидин қабыршақты қатты зат. Бұл айырмашылық p-толуидин молекулаларының симметриялы болуымен байланысты. p-Толуидин p-нитротолуенді тотығу арқылы алынуы мүмкін. p-Толуидин формальдегидпен әрекеттесіп, Трогер негізін құрайды.

Пайдалануы және пайда болуы

Ортоизомер ең көп көлемде өндіріледі. Оның басты қолданылуы – метолахлор және ацетоклор пестицидтеріне дейінгі зат ретінде. Басқа толуид изомерлері бояу шығаруда қолданылады. Олар цианоакрилат желімдерінің жылдамдатушыларының құрамына кіреді. Кейбір науқастарда о-толуид прилокаиннің метаболиті болып табылады, бұл метгемоглобинемияға әкелуі мүмкін. Бұл жағдайда метилен көгімен емделеді.