Кіріспе

Неміс-британдық шахматшы Жак Миесес (туған кезде Якоб Миесес; 27 ақпан 1865 – 23 ақпан 1954) – неміс текті британдық шахматшы. 1950 жылы ФИДЕ-ден Халықаралық гроссмейстер атағын алған алғашқылардың бірі. Ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін британдық азаматтыққа қабылданды. Оның ең үлкен жетістігі – 1907 жылы Венада өткен алғашқы Требич мемориалында жеңіске жеткені. Сол жылы Остендеде өткен 28 раундтық Мастерлер турнирінде үшінші орын алды. Ол 1911 жылы Сан-Себастьяндегі шеберлер турнирін ұйымдастырды және барлық шеберлердің шығындарын төлеуді талап етті. Бұл Жозе Рауль Капабланканың алғашқы халықаралық турнирі болды, ол жеңіске жетіп, барлығын таң қалдырды. Германияда нацистер билікке келгеннен кейін еврей Миесес Ұлыбританияға көшті. 1950 жылы ол ФИДЕ мойындаған алғашқы британдық гроссмейстер атанды, бірақ (кейде айтылғандай) алғашқы британдық гроссмейстер емес. ("Гроссмейстер" атағы алғаш рет 19 ғасырда шахматшыларға қолданылды, 156-бет, және Говард Стаунтон мен Джозеф Блэкберн сияқты британдық шахматшылар өз заманында гроссмейстерлер деп есептелді). 1950 жылы ФИДЕ алғаш рет гроссмейстер атағын бергенде, Миесес 27 алғашқы иеленушінің бірі және олардың ең үлкені болды. 70 жастан асқан Миесес 1938 жылы Германиядағы «Хрусталь түннен» кейін Англияға көшіп келді және ол өзімен бірге тек 15 рейхсмаркасын ғана әкелді. Ол шахмат ойнауды жалғастырды және 1946 жылы Гастингсте өткен соңғы ірі турниріне қатысты, онда ол 80 жаста болды және Гастингсте 1895 жылдан бері жарты ғасыр өткен еді. 80 жастағы Миесес 22 жасар қарсыласына қарсы бір ғана ойын жеңіп алды, бірақ шағын комбинациясы үшін «үздік ойын» жүлдесін алды. Үш жылдан кейін, 84 жасында ол 86 жастағы голланд шебері Дирк ван Форесті жеңіп, кейін «Жастық жеңіске жетті» деп мәлімдеді және Батыс Еуропа бойынша көрме матчтарын өткізді. Ол 1954 жылдың ақпан айында, 89 жасқа толуға бірнеше күн қалғанда қайтыс болды. Миесестің шахмат мансабы 64 жылға созылды, бұл рекорд 2018 жылға дейін сақталды. Оның қарт жасында да өмірге қабілетті болуына дене шынықтыруға сенгені себеп болды; ол өмірінің соңына дейін күнделікті жүзіп жүрді. Миесес көптеген турнирлік есептер жазды, бірақ оның стилі жеке өміріндегі өткірлігімен салыстырғанда құрғақ деп есептелді.

Мұра

Миесес көбінесе 19 ғасырдың романтикалық мектебінің стилінде ойнады және позициялық шахматқа аса бейімделмеді. Ол негізгі ашылу ретінде тек e4-ті ғана қолданды және Орталық ойын мен Вена ойынын маңызды қолданған соңғы атақты шахмат шебері болды. e4 ашылуында қаралармен ойнағанда ол көбінесе француз қорғанысын немесе сицилиялық қорғанысты таңдайтын. d4 ашылуларына оның әдеттегі жауаптары Королева гамбиті мен Голланд қорғанысы болды. Ол жиі Скандинавия қорғанысын қолданды және оның теориясын 1900 жылдардың басында жетілдірді. Шахматтағы 1. d3 ашылуы Миесес ашылуы деп аталады. Ол Вена ойынының Миесес вариациясымен де танымал, ол былай жүреді: 1. e4 e5 2. Nc3 Nf6 (немесе 2. Nc6) 3. g3. Оның патшалық епископының фианкеттосы гипермодернизмнің ерте мысалы ретінде қарастырылады. Сондай-ақ, Шотланд ойынында Миесес вариациясы (1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. d4 exd4 4. Nxd4 Nf6 5. Nxc6 bxc6 6. e5) оның 1895 жылғы Гастингс турнирінде оны төрт рет қолданғаннан кейін осылай аталды.