Кіріспе

Гуджарат штатындағы қала, Үндістан.

Вадхван, сондай-ақ Вадхван деп те жазылады, Үндістанның Гуджарат штатындағы Сурендранагар ауданындағы қала және муниципалитет. Бхогаво өзенінің жағасында, Сурендранагардан шамамен 3 км және Ахмадабадтан 111 км қашықтықта орналасқан Вадхван ежелгі патшалық сұлулығымен және өзіне тән өмір мен мәдениеті бар тыныш жерімен белгілі. Тарихи тұрғыдан Вадхван мемлекетінің астанасы болған.

Демография

2001 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Вадхван қаласының халқы 61 739 адамды құрады. Халықтың 52% ер адамдар, ал 48% әйелдерді құрайды. Вадхван қаласының сауаттылық деңгейі 71%, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (59,5%) жоғары: ер адамдардың сауаттылығы 78%, әйелдердің сауаттылығы 63%. Вадхван қаласының халқының 12% 6 жасқа дейінгі балалар.

География

Ол құрғақ Бхогаво өзенінің жағасында орналасқан.

Тарих

"Вадхван" атауының "Вардхманпур" сөзінен шыққандығы айтылады, ол Вардхамана, сонымен қатар джайнизмнің 24-ші Тиртханкарасы – Махавираның құрметіне берілген. Аңыз бойынша, Вадхван орны бастапқыда "Астиграм", яғни "сүйектер ауылы" деп аталған, себебі қазіргі қаладан шамалы оңтүстік-шығысқа қарай жарты миль жерде Бхогаво өзенінің жағасындағы үңгірде тұратын, адам жейтін якша Шулпанинің шабуылдары салдарынан осылай аталған. Алайда, Махавира қалаға келіп, Шулпаниді өз дініне өткізген, ал осыдан құтылған тұрғындар қаланың атын оның құрметіне Вардхманпур деп өзгертіп қойған. Шулпани тұрған деген жерде қазір Махавираға арналған ғибадатхана орналасқан. Тағы бір аңыз бойынша, шамамен 295 жылы Вадванды Вала әулетінің патшасы Эбхал билеген, ол ауызша хабарларда 200 000 адамнан тұратын Иран әскерін жеңгенімен есімдері сақталған. Вадхван билеушілері Жала Раджпут тайпаларына жатқан және жақсы әкімшілікке бейім, мәдениетті қоғамға ие болған. Өз тайпаларын және халқын қорғау үшін Вадхван қаласы бекітілген, көптеген жерлерге қақпалар орнатылған. Осы қақпалар мен бекініс қабырғаларының кейбіреулері қазір де қалада сақталған, әйтсе де қала осы қабырғалардан асып кеткен. Вадхван сол аттас княздық мемлекеттің орталығы болды, ол бұрын Вардаманпури деп белгілі болған, бұл атау ұлы джайнистік Тиртханкаралар, Бхагван Вардаманнан шыққан. Осы княздық мемлекеттің премьер-министрлері Рауал әулетінен шыққан, оларға Деван Бахадур деген құрметті атақ берілген. Олардың билігі тұсында, көбінесе 18 және 19 ғасырларда, көптеген маңызды құрылыстар салынған. Вадхван джайнистердің маңызды орталығы болып есептеледі және Гуджараттың бекініс қалаларының бірі ретінде танымал. Бұрын Вардаманпури деп аталған бұл қаланың жерінде Махавира Падышаның қадамдары бар деген сенім бар. Радж-Махал мен Хава-Махал аймақтың бұрынғы билеушілерімен салынған. Радж-Махал 19 ғасырда Ұлы Балсинхжидің резиденциясы болған, онда экзотикалық бақтар, крикет алаңдары, фонтандар, теннис корттары және лотос тоғандары бар. Қазір Радж-Махал мұражай қонақ үйі ретінде жұмыс істейді. Тхакар әулетінің бірнеше өкілдері княздық мемлекеттің девандығы (премьер-министр) қызметін атқарған, олардың ішінде 19 ғасырда Вишванат Тхакар мен Ходидас Тхакар ең танымалдары болған.

Тарихи ғимараттар

Хава Махал, "жел сарайы", Жала билеушілерінің дәуірінде салынған. Бұл жоба амбициялы болғанымен, шеберлігі жоғары болғанына қарамастан, аяқталмай қалды. Аяқталмаған бөлігі нақты қамалдан тысқары орналасқан және архитектуралық жобаларды зерттеумен қатар, құрылыс жұмыстары әртүрлі сатыларда тоқтатылған. Бұл құрылыстар Хава Махал құралысын жасаған шеберлердің архитектуралық стиліне көз ұшырады. Күні бүгінге дейін Хава Махал құралысында жұмыс істеген Сомпура шеберлерінің көптеген өкілдері түрлі индуист және джайнист ғибадатханалары үшін мүсіндерді ойып, кесумен айналысып келеді. Сомпура Салат қауымы – Гуджараттағы шебер қолөнершілерден тұратын брахман қауымдарының бірі. Олар әйгілі Сомнат ғибадатханасын салған. Соңғы жылдары бұл шеберлер Гуджараттағы және Үндістанның басқа да аймақтарындағы ғибадатханаларды қалпына келтіру жұмыстарына, сондай-ақ жаңа ғибадатханалар салуға шақырылуда. Мұндағы Вадвала ғибадатханасы шамамен 450 жылдық тарихқа ие. Дедадара ауылындағы 11 ғасырдағы Гангва Кунд шалукия кезеңінде салынған деп саналады. Көне Ганггавав сатылы құдығы Викрам Самват бойынша 1969 жылы салынған деп есептеледі. Сондай-ақ Лакхав құдығы да бар. Мадхаваб өзінің тарихи маңызымен танымал сатылы құдық. Дәстүр бойынша, Саранг-Дев патшасының ұлы мен келіні осы аймақтың жергілікті халқы үшін өмірін құрбан еткен. Вадхванның жанында Автомобиль кітапханасы, Вагешвари Деви ғибадатханасы және Свами Нараян ғибадатханасы сияқты танымал орындар орналасқан.

Білім

С.У.Шах университеті – Вадхванда орналасқан жеке университет. Оны "Вардхман Бхарти" қоры басқарады және Чиманлал Уджамшибхай Шахтың құрметіне аталған. 2013 жылы Гуджарат штаты Жеке университеттерді түзету туралы заңға сәйкес оны құрды. Басқа оқу орындарының ішінде 1885 жылы құрылған Даджирадж орта мектебі және 1921 жылы құрылған Ладкибай Канья Видьялая бар.