Кіріспе

Скрач-құрылыс – бұл масштабты модельді "қаздан бастап", яғни бастапқы материалдардан жасау процесі, коммерциялық жиынтықтан, жиынтықтан бөліктерді жинау немесе дайын модель сатып алудан гөрі. Егер нысананың бастапқы жоспарлары болса, скрач-құрылыс жасау оңайырақ; алайда, көптеген модельдер фотосуреттерден жасалған, онда фотосуреттегі белгілі бір нысан өлшеніп, қалған өлшемдер есептеледі. Содан кейін қажетті бөліктер ағаш, пластик, гипс, саз, металл, полимерлі саз немесе тіпті қағаз сияқты қолайлы материалдардан жасалып, біріктіріледі. Кейбір қатал модельдер жасаушылар барлық бөліктер бастапқы материалдардан жасалмаса, модельді нағыз скрач-құрылыс деп санамайды. Дегенмен, көптеген модельдер жасаушылар коммерциялық бөлшектер қосылған модельді де скрач-құрылыс деп есептейді. Өзгертілген дайын шассиге жаңа корпус орнату да қабылданды.

Нысандар

Әуесқойлардың өздерінен модель жасау себептері әртүрлі болуы мүмкін. Көбінесе, қажетті модель қажетті масштабта жинақталған түрде қол жетімді болмайды, тіпті мүлдем жоқ болуы да мүмкін. Кейде әуесқойлар қолжетімді жинақтардың дәлдігіне немесе толықтығына қанағаттанбайды. Кейде әуесқойлар тек қиындық үшін ғана өздерінен модель жасайды. Сонымен қатар, әуесқойлар шығындарды үнемдеу үшін де өздерінен модель жасауы мүмкін, себебі шикізаттардың құны көбінесе дайын жинақтан арзан болады.

Техникалар

Көптеген хоббишілер өз дағдыларын жинақтарды құрастыру арқылы жетілдіреді, содан кейін әртүрлі жинақтарды біріктіріп, бірегей модель жасауға көшеді, ал одан кейін ғана өздерінен-өздері модель жасауға тырысады. Кейде өздерінен-өздері модель жасайтындар құрылыс процесін жеделдету үшін немесе кейбір бөліктерді жасау қиын болған жағдайда да процесті жалғастыру үшін басқа модельдердің немесе ойыншықтардың қосымша бөліктерін, өзгертулермен немесе оларсыз пайдаланады. Кейбір компаниялар тек өздерінен-өздері модель жасайтындарға ғана қажетті бөліктерді сатады.

Құрылыс қоры

Құрылыс материалдары, қандай материалдан жасалғанына қарамастан, жай табақтар, жолақтар, сырықтар, құбырлар, таяқтар немесе тіпті L немесе T арқалықтары сияқты құрылымдық пішіндер болуы мүмкін. Материалды белгілі бір прототипті материалды қайталау үшін рельефті немесе текстуралы етуге болады (мысалы, масштабты кірпіш қабырғасын имитациялайтын ойықтармен рельефтелген пластик табақ). Мысалы, кішкентай тақтай қоршауды жасау үшін модельші тік тіреулерді жасау үшін пластик таяқтарды, ал тіреулерге бекітілген көлденең рельстерді жасау үшін пластик штангаларды пайдалана алады. Содан кейін көлденең рельстерге пластик жолақтарды тік орналастырып (ағаш текстурасын имитациялау үшін сым щеткамен немесе жұқа ағаш жолақтарымен өңдеп), жолақтың жоғарғы және төменгі жақтарын тегіс етіп кесіп, шеге тесіктері сияқты бөлшектер қосып (кішкентай инемен), содан кейін бояп және тозу ефектерін қосу арқылы (шаң, кір, дақтар және тозу арқылы модельді қолданылғандай етіп көрсетуге болады).

Әдіс

Модельдерді қалыптан жасаудың сан алуан жолдары бар, әр модельдеушінің өзіндік әдісі болады. Бірақ көбінесе модельдеуші нағыз нысандардың жоспарларын алады немесе өзі жобалайды, содан кейін осы жоспарларды қағазға немесе басқа материалға үлгілер түрінде көшіреді (үй компьютерлерінің принтерлері мен ксерокопирлерінің пайда болуы бұл процесті әлдеқайда жеңілдетті). Осы үлгілерді пайдаланып, материалды кесіп, өлшемін келтіріп, модельді құрастырады. Модельді аяқтау үшін (мысалы, тегістеу, жылтырату, бояу, тозу эффектісін беру, сызаттар мен тоздыру, шаң және т.б.) жұмыстар жасалады, осылайша оны мүмкіндігінше шынайы көрінетіндей етеді.