Кіріспе

Канададағы электр энергетикасы секторы 19 ғасырдың соңынан бері елдің экономикалық және саяси өмірінде маңызды рөл атқарып келеді. Сектор провинциялық және аумақтық принцип бойынша ұйымдастырылған. Көптеген провинцияларда электр энергиясын өндіру, беру және тарату ісінде мемлекеттік меншіктегі ірі интеграцияланған коммуналдық кәсіпорындар жетекшілік етеді. Онтарио және Альберта провинциялары соңғы он жылдықта экономиканың осы секторында инвестициялар мен бәсекелестікті арттыру мақсатында электр энергиясы нарығын құрды, бұл Канаданы Қытай мен Бразилиядан кейін әлемдегі гидроэлектр энергиясын өндіруші үшінші елге айналдырды. 1960 жылдан бері, әсіресе Квебек, Ньюфаундленд және Лабрадор, Британдық Колумбия және Манитоба провинцияларындағы ірі гидроэлектрлік жобалар елдің электр энергиясын өндіру қабілетін едәуір арттырды. Екінші ең ірі энергия көзі (жалпы көлемнің 15%) – ядролық энергия. Онтариодағы бірнеше электр станциялары осы провинцияның электр энергиясының жартысынан астамын өндіреді, ал Нью-Брансуикте бір генератор жұмыс істейді. Бұл Канаданы ядролық энергиямен өндірілетін электр энергиясы бойынша әлемдегі алтыншы ірі өндіруші ел етеді, 2017 жылы 95 ТВт/сағ өндірілді. Қазылған отын Канаданың электр энергиясының 18% құрайды, оның жартысына жуығы көмір (жалпы көлемнің 7%), ал қалғаны табиғи газ және мұнайдан тұрады. Электр энергиясын өндіру үшін көмірді тек төрт провинция қолданады. Альберта, Саскачеван, Нью-Брансуик және Нова-Скотия провинциялары электр энергиясын өндіруде көмірге жартысынан кем сенеді, ал басқа провинциялар мен аумақтар электр энергиясын өндіру үшін оны пайдаланбайды. Альберта және Саскачеван провинциялары да табиғи газды көп мөлшерде пайдаланады. Шабытты елді мекендер, соның ішінде Нунавуттың барлық аудандары мен Солтүстік-Батыс аумақтарының көп бөлігі электр энергиясының көп бөлігін дизельдік генераторлар арқылы өндіреді, бұл жоғары экономикалық және экологиялық шығындарға әкеледі. Федералды үкімет дизельдік электр энергиясына тәуелділікті азайтуға бағытталған бастамаларды жүзеге асырып келеді. Дегенмен, 2018 жылы Солтүстік-Батыс аудандары электр энергиясының 70% су электр станцияларынан, ал 4% желден өндірілді. Нунавутта күн энергиясы шағын орналымдар мен жобалар арқылы аз мөлшерде электр энергиясын өндіреді. Судан басқа жаңаруға жарамды энергия көздерінің үлесі жылдам өсіп келеді, 2016 жылы ол 7% құрады. Атап айту керек, Принс-Эдвард аралы электр энергиясының барлық дерлік бөлігін жел энергиясы арқылы өндіреді. Канада көршілес АҚШ-пен электр энергиясын ауыстырып сауда жасайды, 2017 жылы 72 ТВт/сағ экспортталды және 10 ТВт/сағ импортталды. Канадалық үйлер, кеңселер және зауыттар электр энергиясын, немесе көптеген аймақтарда оны гидроэнергия деп атайды, көптеп пайдаланады. 2007 жылы Канададағы жан басына шаққандағы электр энергиясын тұтыну көрсеткіші әлемдегі ең жоғары көрсеткіштердің біріне жетті, орташа жылдық көрсеткіш 17 МВт/сағ құрады. 2017 жылы Канададағы жан басына шаққандағы орташа жылдық электр энергиясын тұтыну 14,6 МВт/сағ-қа төмендеді. Квебек провинциясында жан басына шаққандағы ең жоғары жылдық тұтыну 21 МВт/сағ құрады, ал Нунавутта ең төменгі көрсеткіш – 6,1 МВт/сағ. 2018 жылы электр энергиясын өндіру Канаданың шығарындыларының 9% құрады, бұл 1990 жылдан 32% төмендеуді білдіреді.

Тарих

Электр энергиясы 19 ғасырдың соңынан бері Канаданың экономикасы мен саясаты үшін маңызды рөл атқарып келеді. 1890 жылдары үш компания Канада Ниагарасының қуатын дамыту үшін бәсекелесті. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін провинциялық пайдалы қызметтер құрылды. Мемлекеттік компаниялар ауылдық жерлерді электрмен жабдықтау және гидроэлектр қуатын дамытуға бағытталды.

Ұйым

Канададағы электр энергетикасы секторы провинциялар мен аумақтардың табиғи ресурстарға қатысты құзыретінің бөлігі ретінде ұйымдастырылған. Барлық провинциялар мен аумақтар коммуналдық қызметтер жөніндегі кеңестерді құрып, беру және тарату тарифтерін реттейді. 1990 жылдардағы либерализация процесі бәсекеге қабілетті көтерме нарықты дамыту мақсатында, немесе Квебек және Британдық Колумбия сияқты ірі экспорттаушылардың жағдайындағыдай, Федералды Энергияны реттеу комиссиясының 888-ші бұйрығына және АҚШ нарығының басқа да ережелеріне сәйкес келу үшін, қолданыстағы коммуналдық қызметтердің электр энергиясын өндіру, беру және тарату функцияларын бөлу сияқты бірқатар параметрлерді өзгертті. Көптеген провинциялық үкіметтер электр нарығында оператор ретінде маңызды қаржылық үлеске ие. Көптеген провинциялар мен аумақтарда коммуналдық қызметтер – реттелген монополия ретінде жұмыс істейтін, тігінен интеграцияланған мемлекеттік корпорациялар. Бұл жағдай Нью-Брансуик, Квебек, Манитоба, Саскачеван, Британдық Колумбия және Нунавут провинцияларында кеңінен таралған. Екінші модельде мемлекеттік корпорация ірі электр энергиясын өндіруші немесе беруші ретінде, жеке инвесторға тиесілі таратушымен бірге жұмыс істейді, мысалы, Ньюфаундленд және Лабрадор, Юкон, Солтүстік-Батыс аумақтары және, шамалы дәрежеде, Принс-Эдуард аралы. Жаңа Шотландия 1992 жылы осы саладағы инвестицияларын сатқаннан кейін Nova Scotia Power компаниясына дербес монополия берді. Дегенмен, жарты ондай шағын мемлекеттік электр таратушылар – Nova Scotia қалалық электр коммуналдық қызметтері, басқа тараптардан электр энергиясын сатып алуға немесе өздері өндіруге құқылы. NS кіші электр энергиясын өндірушілерді ынталандыру үшін тарифтік бағдарламаны қолданады. Онтарио және Альберта провинциялары соңғы он жылда электр энергетикасын әртүрлі деңгейде либерализациялады. Екі провинцияда да электр нарығы жұмыс істейді, бірақ екі жүйе арасында маңызды айырмашылықтар бар. Онтарио нарығы гибридтік болып табылады, Онтарио Энергия басқармасы (қазір IESO-мен біріктірілген) «Онтарионың көп бөлігі үшін электр энергиясын жеткізу, жүйелік жоспарлау және реттелген бағалар бойынша келісімдер жасайды». Канаданың Ядролық қауіпсіздік комиссиясы ядролық қауіпсіздік мәселелерімен айналысады. Оттава және провинциялар ауаның ластануы және парниктік газдар шығарылымдары сияқты экологиялық мәселелер бойынша құзыреттілікті бөліседі. Сонымен қатар, ірі су электр станцияларының құрылысы федералды экологиялық саралау процестерін іске қосады, өйткені Канада үкіметі су жолдары мен балық шаруашылығын реттеуге құқылы. Алюминий қорыту және қағаз өндірісі сияқты энергияны көп қажет ететін кәсіпорындар электр энергиясын өндіруге уақыт өте келе маңызды инвестициялар жасады. Мұндай компаниялардың бірі – Rio Tinto Alcan, ол Квебек және Британдық Колумбияда 7 су электр стансасын иеленеді және басқарады, олардың жалпы орнатылған қуаты 3300 МВт құрайды. Соңғы жылдары көтерме нарықтың толық немесе ішінара либерализациясы бірқатар тәуелсіз электр энергиясын өндірушілердің пайда болуына әкелді. Олар электр станцияларын салып, басқарады және ұзақ мерзімді электр энергиясын сатып алу келісімдері арқылы, мерзімі 35 жылға дейін, сондай-ақ күн бұрынғы және сағаттық сауда-саттықтар арқылы сатады, мұндай нарықтар бар болған жағдайда.

Ұрпақ

2013 жылы Канада 651,8 тераватт-сағат (TWh) электр энергиясын өндірді, бұл 2003 жылдан бері 10%-ға артты. Атлантика мұхитынан Тынық мұхитына дейін шамамен 822 электр станциясы орналасқан, олардың жалпы қуаты 130 543 МВт құрайды. Канададағы ең ірі 100 электр станциясының біріктірілген қуаты 100 829 МВт-қа жетеді. 2000 жылы Канаданың жалпы орнатылған қуаты 111 000 МВт болған. 2013 жылы Канададағы электр энергиясын өндірудің басты түрі – гидроэлектр энергиясы, оның үлесі 60,1%-ды құрайды. Одан кейін ядролық энергия (15,8%), табиғи газ (10,3%), көмір (10%), жел энергиясы (1,8%), май отыны (1,2%), биоотын және қалдықтар (0,8%), ағаш (0,4%) және күн энергиясы (0,1%) келеді. Қалған 0,5%-ын мұнай кокс сияқты басқа да көздер құрайды. Дегенмен, бұл көрсеткіштер провинциялардың электр энергиясын өндіру құрамының әртүрлілігін ескермейді. Алберта (66,9%), Жаңа Шотландия (58,2%) және Саскачеван (54,8%) сияқты көмір өндіруші ірі провинциялар көмірмен жұмыс істейтін электр станцияларына көп көңіл бөледі. Су ресурстарына бай Манитоба (99,5%), Квебек (97,2%), Ньюфаундленд және Лабрадор (97,1%) және Британдық Колумбия (88,7%) сияқты провинцияларда гидроэлектр энергиясы электр энергиясының басым бөлігін құрайды. Канаданың ең көп халқы бар провинциясы Онтариодағы Hydro компаниясы 1966 және 1993 жылдар аралығында 3 нысанда 20 CANDU реакторын салған, нәтижесінде 11 990 МВт ядролық қуатты дамытты: Пикеринг, Дарлингтон және Брюс. Жаңа Брансуик және, тиісінше, Принс-Эдвард аралы, оның қуатының 96%-ын көрші провинциядан сатып алады, ядролық реакторлар мен гидроэлектр тоғандарын қамтитын әртүрлі құрамға ие. Алайда, провинция қымбат май отынына тәуелді. Канада провинциялары мен аумақтарының электр энергиясын өндіру қуаты төменде көрсетілген. Сандар мегаватт (МВт) және гигаватт-сағат (ГВт) есебімен берілген. Төмендегі кестелерде Канада Статистикасының 2010 жылғы деректері қолданылған.

Түрі бойынша жалпы өндіріс

+Электр энергиясын өндіру, көзі және провинция/аумақ бойынша, 2011 жылКанада ГВтСу электр станциясы227,366.614,708.50380.21,442.375,162.616,992.915,226.62,248.71,269.924,699.8165.9101.10Жел энергиясы19.815.171353.5374.8349.74,088.84,692.2401.3295.71,773.51,101.508.70Толқын энергиясы00000 0Күн энергиясы1,613.800.3000.81,405.10.1014.410Қабынуға жарамды отын69,249.8532.92.22,762.7897.3820.25,257.646.70.0226,166.42,249.937.916877.1Ядролық энергия56,307.32,430.137,540.40Басқалары74.5000000028.121.900Барлық электр энергиясы өндірілген374,427.115,241.43563,517.75,119.480,072.465,888.215,674.72,572.529,246.128,052.2203.8278.877.1

Коммуналдық қызметтердің отын арқылы өндірісі

+Жылу электр станцияларында отыннан өндірілген электр энергиясы, провинциялар және территориялар бойынша, 2010 жыл. Отын Канада ГВт-сағ. Қою отын 78 983,0 0 4,3 8 000,9 3 072,0 846,9 12 854,6 44,4 12 084,2 41 463,7 603,5 0 0 0 Көмір 74 300,0 0 0 6 791,8 2 081,0 0 12 285,4 44,4 12 084,2 41 013,1 0 0 0 0 Ағаш 2 306,5 0 2,4 184,0 0 660,5 405,4 0 0 450,6 603,5 0 0 0 Петрококс 2 024,3 0 0 1 033,4 990,9 0 0 0 0 0 0 0 0 Басқа қою отындар 352,1 0 1,9 0 0 186,4 163,8 0 0 0 0 0 0 0 Сұйық отынның жалпы көлемі 3 057,8 915,2 0,5 49,9 1 307,2 367,6 60,6 17,0 17,7 12,6 62,6 25,0 61,1 161,9 Мұнай өнімдерінің жалпы көлемі 3 057,7 915,2 0,5 49,9 1 307,2 367,6 60,6 17,0 17,7 12,5 62,6 25,0 61,1 161,9 Пропан 0,1 0 0 0 0 0 0 0 0 0,1 0 0 0 0 Басқа сұйық отындар 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Газдың жалпы көлемі 34 512,6 0 0 2 274,7 1 873,4 326,2 15 020,1 22,9 3 309,2 10 775,6 1 856,5 0 27,5 0 Табиғи газ 34 512,6 0 0 2 274,7 1 836,5 199,7 15 020,1 22,9 3 309,2 10 234,4 1 856,5 0 27,5 0 Метан 0 0 0 0 4,6 59,6 0 0 0 51,7 0 0 0 0 Басқа газ тәрізді отындар 0 0 0 0 32,3 66,9 0 0 0 489,5 0 0 0 0 Уран 85 526,6 0 0 0 0 3 551,6 81 975 0 0 0 0 0 0 0 Қалдық жылудан алынған бу 6 179,7 0 0 0 680,7 0 2 716,4 0 627,6 1 504,4 650,6 0 0 0
Ескерту: Онтарио 2014 жылы көмірді қолдануды тоқтатты.

Электр энергиясы адамға және қуат көзіне қарай

Канададағы бір адамға шаққандағы электр қуаты (кВт/сағ) Өндіріс Экспорт Экспорт % Қазылған отын Ядролық Ядролық % Басқа ЖЭ* Био+қалдық Жел ЖЭ пайдалану* ЖЭ %* 2004 18,408 18,733 −326 −1.8 % 4,912 2,829 15.4% 10,720 272 7,416 59.7% 2005 18,729 19,467 −738 −3.9 % 5,019 2,852 15.2% 11,315 281 7,133 61.9% 2006 18,281 19,216 −935 −5.1 % 4,740 2,862 15.7% 11,317 297 6,667 63.5% 2008 18,111 19,092 −981 −5.4 % 4,653 2,834 15.6% 11,333 272 6,506 64.1% 2009 17,507 18,566 −1,059 −6 % 4,572 2,696 15.4% 10,942 239 113 6,213 64.5% * Басқа ЖЭ – су электр станциялары, күн және геотермалдық электр энергиясы және жел электр энергиясы (2008 жылға дейін). ЖЭ пайдалану = пайдалану – жаңартылатын электр энергиясын өндіру. * ЖЭ % = (ЖЭ өндірісі / пайдалану) * 100%. Ескерме: ЕО жалпы электр тұтынымындағы жаңартылатын энергияның үлесін есептейді. 2009 жылы Канадада электр энергиясын өндіру бір адамға шаққанда 18,566 кВт/сағ құрады, ал ішкі тұтыну өндірістің шамамен 94%-ын құрады (17,507 кВт/сағ). 2008 жылы ЭЫДҰ-ның орташа көрсеткіші 8,991 кВт/адамды құрады. Канаданың ішкі электр энергиясының 64,5%-ы жаңартылатын көздерден өндірілді. 2009 жылы Канадада жаңартылмайтын электр энергиясын пайдалану, яғни, қазба және ядролық энергияны пайдалану, бір адамға шаққанда 6,213 кВт/сағ құрады, сәйкесінше, Ұлыбританияда - 5,579; Германияда - 5,811; Данияда - 4,693; Испанияда - 4,553; Финляндияда - 11,495 және АҚШ-та - 12,234. Желілер әдетте солтүстік-оңтүстік бағыттары бойынша жүреді, өйткені Канаданың көпшілігі Америка шекарасының оңтүстік аймақтарында шоғырланған, ал ең үлкен гидроэлектр станциялары солтүстікке қарай аз қоныстанған аймақтарда орналасқан. Осы жағдай канадалық компанияларды инновация жасауға мәжбүр етті. 1965 жылдың қарашасында Hydro Québec компаниясы Manic Outardes жобасын Lévis қосалқы станциясына байланыстыратын алғашқы 735 кВ АЭС желісін іске қосты. 1972 жылы Манитоба Гидро Нельсон өзенінің гидроэлектрлік жобасының құрамына кіретін генерациялық станцияларды жоғары кернеулі тұрақты ток желісі арқылы Виннипег аймағына қосты. Канаданың электр беру желілері АҚШ электр желісіне көп бөлігінде қосылған. АҚШ-пен интеграция және сауда Канаданың провинцияларымен салыстырғанда әлдеқайда жоғары. АҚШ-пен шекаралас провинциялардың электр беру коммуналдық қызметтері Солтүстік Америка электр сенімділік корпорациясы (NERC) сияқты аймақтық сенімділік ұйымдарына қатысады; Теңіз провинциялары, Квебек және Онтарио Солтүстік-шығыс электр энергиясын үйлестіру кеңесінің (NPCC) құрамына кіреді, Нью-Англия мен Нью-Йорк штатындағы коммуналдық қызметтермен, Манитоба Орталық Батыс сенімділік ұйымына (MRO) қатысады, ал Альберта мен Британдық Колумбия Батыс электр энергиясын үйлестіру кеңесіне (WECC) байланысты. Канаданың барша жеріндегі коммуналдық қызметтер ескірген инфрақұрылымды күтіп-ұстауға және жаңа электр желілері мен қосалқы станцияларын салуға үлкен инвестиция құрып, жаңа генерациялық көздерді электр энергиясының негізгі жүйесіне қосуда. Мысалы, 2009 жылы Онтарио "Жасыл энергия туралы" заңда көзделген жаңа жаңартылатын қуатты қосуға бағытталған бірқатар тасымалдау жобаларына 2,3 миллиард доллар жұмсады. Альбертада AESO 2008 жылы провинцияның оңтүстік бөлігінде 2,700 МВт-қа дейінгі жаңа жел генерациясын біріктіру үшін $1,83 миллиард, 240 кВ циклдік жүйені салуды ұсынды. Квебекте Hydro Québec TransÉnergie компаниясы 2011 және 2015 жылдар аралығында іске қосылатын жаңа жел қуатын өндірудің 2000 МВт-ын қосу үшін 1,47 миллиард долларлық инвестициялық жоспарды ұсынды.

Альберта

Альберта Канаданың электр энергия нарығын дерегуляциялауды алғаш жүзеге асырған провинция болды. Бұл нарық 1996 жылы, Электр энергетикасы туралы заң қабылданғаннан кейін құрылды. Жергілікті тарату компаниялары, инвесторларға немесе муниципалитеттерге тиесілі болса да, электр энергиясын жеткізу міндеттемесін сақтады, ал ең ірі 6 компанияға қолданыстағы генераторлардың өнімдерінің үлесі белгілі бір бағамен бекітілді. Провинция 2001 жылы толық бөлшек саудаға көшті, ал 2003 жылы Альберта электр жүйесі операторының басшылығымен спот нарығы құрылды. 2000 жылы тұтынушылар бағаның жоғары болуына шағымданғаннан кейін, үкімет бағаның құбылуынан тұтынушыларды қорғау мақсатында реттелген тарифтік опцияны (РТО) енгізді. 2007 жылы электр энергиясының 73,8%-ы көмірден, ал 20,6%-ы табиғи газдан өндірілді. 2009 жылы орнатылған қуат 12 834 МВт-қа жетті, мұнда көмір (5692 МВт) және табиғи газ (5189 МВт) провинцияның электр энергиясын өндіру паркінің басым бөлігін құрады. Желіге жаңадан қосылған қуат жел энергиясының қуатын 657 МВт-қа дейін арттырды, ал су электр станцияларының қуаты 900 МВт-қа жетті. 2015 жылдың қараша айында үкімет 2030 жылға дейін көмірді тоқтатуды жариялады. Альбертада көмірден электр энергиясын өндіру 2023 жылдың соңына дейін тоқтатылады.

Британдық Колумбия

BC Hydro 1961 жылы Британдық Колумбия үкіметі, Премьер-министр В. А. С. Беннетттің басшылығымен, BC Hydro Act-ті қабылдағанда құрылды. Бұл акт BC Electric Company және BC Power Commission компанияларының біріктірілуіне және Британдық Колумбияның Су және Электр Энергиясы Басқармасының (BCHPA) құрылуына әкелді. BC Hydro – негізгі электр энергиясын таратушы, ол Kootenay аймағын қоспағанда, елдің көптеген аймақтарындағы 1,8 миллион тұтынушыға қызмет көрсетеді. Kootenay аймағында FortisBC, Fortis Inc. компаниясының еншілес кәсіпорны, тікелей 111 000 тұтынушыға электр энергиясын жеткізеді және сол аймақтағы муниципалдық коммуналдық кәсіпорындарды қамтамасыз етеді. 1960 және 1984 жылдар аралығында BC Hydro алты ірі су электр станциясын аяқтады, оның ішінде 2730 МВт қуатты В. А. С. Беннетт бөгеті және Гордон М. Шрум генерациялық станциясы, сондай-ақ Бейбітшілік өзеніндегі Бейбітшілік каньоны, Колумбия өзеніндегі Мика және Ревелстоук, Котеней өзеніндегі Котеней каналы және Пенд д'Орейль өзеніндегі Жеті миль бөгеті салынды. Форт-Сент-Джон қаласының жанындағы С бөгеті, Бейбітшілік өзеніндегі үшінші бөгет және 900 МВт электр станциясы ондаған жылдар бойы талқыланды, бірақ 1990 жылдардың басында жоба мақұлданбады. 2010 жылдың сәуір айында Британдық Колумбия үкіметі жобаны реттеу сараптамасы кезеңіне көшіру туралы хабарлады. 2015 жылдың шілдесінде C бөгетінің құрылысын 2015 жылы бастау туралы хабарлама жарияланды. 1984 жылы салынған Ревелстоук бөгеті BC Hydro салған соңғы жаңа бөгет болды. Провинцияның либералдық үкіметі жеке кәсіпкерлердің шағын су электр станцияларын салуын ынталандырды. 2010 жылдың сәуір айына қарай, тәуелсіз электр өндірушілермен 2629 МВт қуатты және 10,3 ТВт/сағ энергияны сатып алу бойынша 63 ұзақ мерзімді келісімге қол қойылды. 2015 жылы су электр энергиясы жалпы өндірістің 87%-ын құрады, ал қалғаны биомасса, жел және аздаған табиғи газ есебінен өндірілді. BC Hydro, Powerex арқылы, Альбертамен шығысқа қарай және АҚШ-тың батыс бөлігіне Тынық мұхиты арқылы электр энергиясымен сауда жасайды. 2014 жылы BC Канадаға электр энергиясын импорттау бойынша ең үлкен көлемді (9700 МВт/сағ) АҚШ-тың Батыс өзара байланыс желісінен алды, оның 60%-ы табиғи отынға негіделген. BC Hydro әдетте АҚШ пен Альбертадағы жылу электр станцияларында артық энергия болған кезде оны импорттайды, ал бағалар жоғары болған кезде су электр энергиясын экспорттайды.

Манитоба

Манитоба Гидро – Манитобада электр энергиясын өндіру, беру және таратуды басқаратын мемлекеттік корпорация. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, оның орнатылған қуаты 5701 МВт құрайды, бұл қуаттың көп бөлігі Нельсон, Саскачеван, Лори және Виннипег өзендеріндегі 15 гидроэлектр стансасында өндіріледі. Компания 200 МВт қуаттылығы бар Вускватим гидроэлектрлік жобасын Нисичавайасихк Кри ұлтымен бірлесіп аяқтады, жобадан алғашқы қуат 2012 жылдың маусым айында алынды. Манитоба Гидро жобаны аяқтау мерзімін 3 жылға жылдыру арқылы АҚШ-тың орталық аймақтарына тиімді экспорт жасауды көздеп отыр. Қазіргі уақытта компания Нельсон өзеніндегі Кейяск қаласында 695 МВт қуаттылығы бар жаңа стансаның құрылысын жүргізіп жатыр, оның 2019 жылы аяқталуы күтілуде. Манитоба Гидро солтүстік Манитоба мен Виннипег аймағын байланыстыратын үшінші HVDC электр желісінің құрылысын аяқтады. Bipole III жобасы 1364 км электр желісі мен екі жаңа түрлендіргіш стансаның салынуын қамтиды. Keeyask құрылысы жүріп жатқанда, Манитоба Гидро тағы бір ірі гидроэлектрлік жоба – Conawapa генерациялық стансасын зерттеуде. Жаңа Брансуиктің энергия өндірісінің құрамы әртүрлі, оған қазба отыны, гидроэлектр және ядролық энергия кіреді. 1920 жылы құрылған провинциялық коммуналдық мекеме NB Power 2008 жылдың 31 наурызына дейін 3297 МВт орнатылған қуатқа ие болды. Одан бері компания 2 электр стансасын жапты және 300 МВт қуаттылығы бар мұнаймен жұмыс істейтін Дальхаузи электр стансасын толығымен жабуды жоспарлап отыр. Соңғы он жылда мемлекеттік коммуналдық мекеме екі ірі жылу электр стансасын Оримульсияға – Венесуэланың мемлекеттік мұнай компаниясы PDVSA өндіретін ауыр битум отынына – ауыстыру жоспарының сәтсіз аяқталуымен және Point Lepreau ядролық электр стансасын жөндеудің 2 жылға кешігуімен байланысты қиындықтарға тап болды. 2009 жылдың қазан айында провинциялық үкімет NB Power активтерінің көп бөлігін Hydro Québec компаниясына сату туралы келісімге келді. Алайда, бұл даулы келісім 2010 жылдың наурыз айында күшін жойды. Одан бері Жаңа Брансуиктің электр инфрақұрылымын жаңғырту үшін бірнеше мүмкіндіктер қарастырылуда, соның ішінде Нова Шотландиямен 500 МВт қуаттылығы бар желі құру жоспары және Францияның Areva компаниясымен Point Lepreau учаскесінде екінші ядролық электр стансасын салу мүмкіндігін бағалау туралы алдын ала келісім. Дегенмен, ядролық қуатты кеңейту жоспары 2010 жылдың қыркүйек айында Дэвид Алвард басқаратын прогрессивті консервативті үкімет сайланғаннан кейін бірнеше сағат ішінде тоқтатылды.

Ньюфаундленд және Лабрадор

Ньюфаундленд пен Лабрадорда 74 электр стансасы арқылы су электр энергиясы, мұнай және жел, күн және биомасса сияқты жаңаруға жарамды энергия көздерінен электр энергиясы өндіріледі. 2022 жылы жалпы қуаты 8636 МВт құрады. Newfoundland and Labrador Hydro мемлекеттік корпорациясы 8034 МВт орнатылған қуатқа ие және Канададағы барлық коммуналдық компаниялардың арасында төртінші орында тұр. Ол провинциядағы электр энергиясын өндірудің көп бөлігін, беру желісін басқарады және тікелей ірі өнеркәсіптік тұтынушыларға сатады. Компания сондай-ақ Ньюфаундленд пен Лабрадордағы негізгі электр желілеріне қосылмаған шалғайдағы елді мекендерге қызмет көрсетеді. St. John's қаласында орналасқан Fortis Inc. компаниясының еншілес кәсіпорны – Newfoundland Power, 239 000 тұтынушыға қызмет көрсететін реттелген таратушы, бұл провинциядағы барлық электр энергиясын тұтынушылардың 85% құрайды. Компанияның бірнеше су электр стансалары бар және энергиясының 90% Newfoundland and Labrador Hydro компаниясынан сатып алынады. Ньюфаундленд пен Лабрадор электр энергиясын өндіру қажеттіліктері үшін негізінен су электр энергиясына сүйенеді, оны Сент-Джонс маңындағы 490 МВт Holyrood жылу электр станциясы толықтырады. Провинцияның негізгі электр станциясы – 5428 МВт Churchill Falls электр станциясы 1971 және 1974 жылдар аралығында пайдалануға берілді. Электр станциясы Churchill Falls Labrador Corporation Limited компаниясына тиесілі, ол Newfoundland and Labrador Hydro (65,8%) және Hydro Québec (34,2%) компанияларының бірлескен кәсіпорны болып табылады. Зауыттың өндірімінің көп бөлігі 2041 жылы аяқталатын 65 жылдық электр энергиясын сатып алу шарты бойынша Квебек энергетикалық компаниясына белгіленген бағамен сатылады.

Жаңа Шотландия

Nova Scotia Power Inc. (NSPI), Halifax-те орналасқан Emera-ның еншілес компаниясы, Новая Шотландияда электр энергиясын өндіру, беру және тарату жөніндегі мемлекеттік коммуналдық қызмет. Бұрын мемлекеттік компания болған ол 1992 жылы премьер-министр Дональд Кэмеронның консервативті үкіметімен жекешелендірілді, сол кезде Канада тарихындағы ең үлкен бастапқы қоғамдық ұсыныс (IPO) деп аталды. 816 миллион доллардың ішінен "616 миллион доллары Nova Scotia Power компаниясының қарызын өтеу арқылы қайта капиталдандыруға жұмсалды". NS Power компаниясының электр қуаты 2293 МВт, ол 1978 жылы іске қосылған. 2003 жылдың қыркүйек айында 700 000 Новая Шотландия тұрғыны Хуан дауылынан кейін екі аптаға дейін электр қуатысыз қалды. 2-санаттағы дауыл 27 негізгі беру желісін, бірнеше беру тіректерін, 117 тарату желісін және 31 ірі электр қосалқы станциясын зақымдады. Соңғы уақытта компанияның провинциялық электр желісіне инвестициялау мәселесі 2009 жылғы сайлау науқаны кезіндегі көшбасшылар дебатында тағы да көтерілді. Компания 2010 жылдың қыркүйек айында Ерл дауылынан кейін электр қуатын қалпына келтірудегі күш-жігері үшін премьер-министр Даррел Декстерден мақтау алды. Ірі орталықтандырылған корпорациялардан басқа, Новая Шотландияның бірнеше қалалары өздерінің коммуналдық қызметтерін жүргізеді. Риверпорт шағын коммуналдық кооперативті басқарады, ал Луненбург, Махон шығанағы, Антигониш, Бервик және Кансо қалаларының өздеріне тиесілі электр таратушылары бар.

Онтарио

Онтариода электр энергиясы ядролық энергиядан, су электр энергиясынан, табиғи газдан және жел, күн және биомасса сияқты жаңаруға болатын энергия көздерінен өндіріледі. 2017 жылы жалпы өндіріс 132,1 ТВт·сағ (яғни 132,1 миллиард кВт·сағ) құрады. 2017 жылы қолданылған түрлі энергия көздері оң жақтағы диаграммада көрсетілген. 2014 жылдың сәуір айында Онтарио электр энергиясын өндіру көзі ретінде көмірді жойды. Ағымдағы сағаттағы энергия өндірісінің құрамын Тәуелсіз электр жүйесі операторының (IESO) веб-сайтынан қарауға болады. Жоғарыда айтылғандай, Онтариода 2017 жылы электр энергиясының жалпы өндірісі 132,1 ТВт·сағ құрады. 6,6 ТВт·сағ импортты қосып, 19,1 ТВт·сағ экспортты алып тастағанда, Онтариода 119,6 ТВт·сағ қолданылады. 2017 жылы 14 193 384 адам тұратын Онтариода бір адамға шаққандағы электр энергиясын тұтыну жылына 9307 кВт·сағ немесе осы мақалада бұрын көрсетілгендей, Канаданың орташа көрсеткішінің 60% құрады. (Бұл санға барлық қолданыс кіреді – коммерциялық, өнеркәсіптік және мемлекеттік қолданыс, сондай-ақ тұрмыстық қолданыс – және ол өндіріс кезінде есептеледі, яғни тарату және жеткізу шығындарын шегермей бұрын.) Онтариодағы бір адамға шаққандағы қолданыс ұлттық орташа көрсеткіштен төмен болуы мүмкін, себебі табиғи газ кеңінен қол жетімді және жылыту үшін маңызды артықшылыққа ие. Онтарио 2000 жылдан бері жазғы жүктемелік желі болып саналады, бірақ суық қысқы температуралар мен орташа жазғы температуралардың салдарынан 2014 жылы Онтарио қысқы жүктемелік болды. 2014 жылдың қыркүйегінде жарияланған 18 айлық болжамында Тәуелсіз электр жүйесі операторы (IESO) 2014–2015 жылдардың қысында қалыпты ауа райы кезінде 22 149 МВт және 2015 жылдың жазында 22 808 МВт болатынын болжады. Онтариодағы электр сұранысының ең жоғары көрсеткіші 2006 жылдың 1 тамызында 27 005 мегаваттқа жетті. (2006 жылғы Солтүстік Америкадағы ыстық толқынды қараңыз.) Жалпы алғанда, Онтарио электр энергиясын таза экспорттаушы болып табылады. Онтарио электр энергиясын, негізінен көршілес Квебек және Манитоба провинцияларынан (екеуі де негізінен су электр жүйелері) импорттайды және электр энергиясын, негізінен Мичиган және Нью-Йорк штатына, ал Нью-Йорк жағдайында табиғи газды экспорттайды. 2017 жылы Онтарионың жалпы экспорты 19,1 ТВт·сағ құрады, Онтарио АҚШ-тан және Батыс Канададан табиғи газ импорттайды.) Егер табиғи газбен өндірілген барлық көміртегі шығарылымдары экспортқа есептелсе, Онтариода тұтынылатын электр энергиясының көбісі көміртегі жоқ немесе көміртегі бейтарап көздерден шығатын болар еді. (Дегенмен, табиғи газ өндірісі экспортпен бірдей емес екенін және табиғи газ станцияларын кейде аймақтық тарату шектеулеріне байланысты және жел энергиясын өндіру үшін резервтік қуат ретінде пайдалану қажет екенін ескеріңіз, ол үзіліссіз және шамалы болжауға болмайтын.) Онтарио 1970 және 1980 жылдары ядролық энергияны қабылдады, 3 ірі ядролық объектілер мен 18 CANDU реакторларын салған, олар 2013 жылы провинцияның электр энергиясын өндірудің 59% немесе провинцияда тұтынылатын электр энергиясының 65% тең киловатт сағатын қамтамасыз етті. 1993 жылы Дарлингтон ядролық электр станциясының құрылысы аяқталып, «бастапқы бағадан бірнеше есе қымбатқа түскеніне байланысты» тарифтер күрт өсті және Онтарионың электр саясатын қайта қарау қажет болды. Онтарионың электр жүйесіндегі бәсекелестік жөніндегі консультативтік комитет (1996 ж.), бұрынғы федералды министр Дональд Макдональдтың төрағалығымен, электр саясаты жөніндегі үкіметтік ақ парақ (1997 ж.) және нарықты жобалау комитетінің есебі (1999 ж.) өнеркәсіпті масштабты қайта құруға жол ашты. 1999 жылдың сәуір айында Ontario Hydro бес мұрагер компанияға бөлінді: Ontario Power Generation (OPG), өндіріс үшін жауапты; Hydro One, тарату және жеткізу коммуналдық кәсіпорны; Тәуелсіз нарық операторы, провинцияда реттелмеген көтерме электр нарығын басқаруға жауапты; Электр қауіпсіздігі басқармасы және Онтарио электр қаржы корпорациясы, бұрынғы біріктірілген коммуналдық кәсіпорның 38,1 миллиард долларлық қарызы, туындылары және басқа да міндеттемелері. 2001 жылы OPG Канаданың ең ірі электр станциясы Брюс ядролық электр станциясын Брюс Power компаниясына жалға берді, бұл бастапқыда British Energy басқарған жеке консорциум, провинциялық өндіріс нарығындағы үлесін 70% дейін азайтты. Үкімет 2002 жылдың 1 мамырында бәсекелестік нарықты ашты, бірақ 2002 жылдың жазындағы ыстық толқындар мен құрғақшылықтар көтерме бағаларды тамызда 4,71 АҚШ доллары/кВт·сағ және қыркүйекте 10,28 АҚШ доллары/кВт·сағ деңгейіне көтерді. Тұтынушылардан ащы шағымдарға тап болған Эрні Эвес үкіметі 2002 жылдың 11 қарашасында ұсақ тұтынушылар үшін бағаны мұздатып, көтерме нарықты өзгеріссіз қалдырды. 2009 жылдың сәуір айында Онтарио заң шығарушы органы жаңаруға болатын энергия көздерінен алынған энергия үшін тарифтерді белгілейтін және жаңа өндіріс участаларын мақұлдау процесін жеңілдететін «Жасыл энергия заңы» қабылдады. Заң қабылданғаннан кейін екі ай өткен соң Онтарио Дарлингтон электр станциясында 2 жаңа ядролық реакторды сатып алу бойынша бәсекелестік процесті тоқтатты, оның құны кейінірек 26 миллиард долларға бағаланды. Үкімет стратегиясын сынаушылар заң электр энергиясының бағасын қымбаттатып, жүйенің сенімділігіне нұқсан келтіретінін, сондай-ақ кейбір жергілікті тұрғындарды жел өндірушілеріне қарсы қоятынын айтады. Заңның әсері соңғы тұтынушыларға бағаның әсері тұрғысынан айқын болды. 2009 жылдан бері Онтарио провинциясында үй иелері үшін электр энергиясының бағасы 95% -ға, ал шағын бизнес үшін 115% -ға өсті. 2018 жылдың маусымына қарай Онтарионың жел қуаты 4412 МВт құрады. 2010 жылға қарай Онтарионың жел қуаты Канаданың жалпы қуатының үштен бірінен асты.

Принс Эдуард аралы

Принс-Эдвард аралы – Канаданың гидроэлектр станциясы жоқ жалғыз провинциясы. Провинция көбінесе Жаңа Брунсвик провинциясындағы NB Power электр станцияларынан импортталатын қуатқа тәуелді. Екі су асты электр желісі провинцияның электр жүктемесінің 80%-дан астамын қамтамасыз етеді. 2000 жылдардың басынан бері провинциялық үкімет провинцияны жел электр станцияларын орнатуға ыңғайлы орын ретінде насихатап келеді. St. John's қаласында орналасқан Fortis Inc. компаниясының еншілес кәсіпорны Maritime Electric, Саммерсайд қаласын қоспағанда, провинцияның көп бөлігіне біріктірілген коммуналдық қызметтер көрсетеді, ал Саммерсайд қаласы 1920 жылдан бері өз тұрғындарына электрмен қамтамасыз етіп келеді. Екі компанияның да дизельдік электр станциялары бар, олар қуатқа сұраныс жоғары болғанда немесе төтенше жағдайларда пайдаланылады. Hydro Québec компаниясының жылдық жинағында зерттелген 12 ірі қанадалық қаланың ішінде Шарлоттаун қаласындағы электр энергиясының бағасы ең жоғары болып табылады. Құжатқа сәйкес, айына 1000 кВт·сағат энергия тұтынатын тұрғын үй тұтынушысы 17,29 цент/кВт·сағат төлейді, бұл Монреаль, Виннипег немесе Ванкувердегі тұтынушылар төлейтін бағадан екі жарым есе жоғары. Hydro Québec және басқа да жеткізушілермен, оның ішінде қазіргі жеткізуші NB Power компаниясымен келіссөздер жалғасуда.

Квебек

Квебек электр энергетикасы секторында Канаданың ең ірі коммуналдық кәсіпорны, үкіметке тиесілі Hydro Québec басымдық құқығына ие. 36 810 МВт орнатылған қуаты бар, оның ішінде 34 118 МВт су электр қуаты, бұл кәсіпорын 2009 жылы 203,2 ТВт·сағат электр энергиясын өндірді және сатып алды, бұл Канадада өндірілген барлық электр энергиясының шамамен үштен бірін құрайды. Төмен өндіріс шығындары, тиімді пайыздық ставкалар және жоғары экспорттық бағалардың арқасында Hydro Québec 2005 және 2009 жылдар аралығында Квебек үкіметіне 10 миллиард доллар дивиденд төледі. 2003 жылдан бері компания 8 жаңа гидроэлектр станциясын іске қосты, олардың жалпы қуаты 2343 МВт, және қазіргі уақытта 6 жаңа электр станциясын салып жатыр: 2012 жылға жоспарланған Eastmain 1 A (768 МВт) және Sarcelle (150 МВт), сондай-ақ 2014 және 2020 жылдар аралығында Romaine өзеніндегі 4 генерациялық станция (1550 МВт) іске қосылады. 2009 жылы жарияланған Hydro Québec-тің соңғы стратегиялық жоспарында 2035 жылға дейін салынатын қосымша 3500 МВт жаңа генерациялық қуаты, оның ішінде 3000 МВт су электр жобалары көзделген. Компанияның 2009–2013 жылдар аралығындағы электр энергиясын өндіруге, таратуға, жеткізуге және энергия тиімділігіне жасаған жалпы инвестициялары 25,1 миллиард долларға жетеді деп күтілуде. Квебек сонымен қатар жел энергиясын өндіру қуатын арттыруды жоспарлап отыр. Үкіметтің 2006 жылғы энергетикалық стратегиясы 2015 жылға дейін 3500 МВт қуатты құрылыс жасауды көздейді. 2003 және 2005 жылдары жарияланған екі тендер нәтижесінде Hydro Québec және тәуелсіз электр өндірушілер арасында жалпы қуаты 2990 МВт болатын 22 жылдық электр энергиясын сатып алу келісімшартына қол қойылды. Үшінші тендер, шағын ауқымды жергілікті қауымдастықтар немесе халықтар бастаған жобаларға бағытталған, ол 2010 жылдың соңына дейін аяқталады деп күтілуде. 2013 жылы провинцияның электр энергиясының 99%-ы жаңартылатын көздерден алынған.

Саскачеван

2007 жылы Саскачеван көмірмен жұмыс істейтін электр станциялары арқылы 12,362 ГВт·сағ электр энергиясын өндірді, ал жалпы өндіріс 20,278 ГВт·сағ құрады. SaskPower, үкіметке тиесілі коммуналдық кәсіпорын, провинцияның негізгі электр энергиясын өндірушісі болып табылады. Компанияның 3,371 МВт орнатылған қуаты және 17 электр станциясы бар. Олардың ішінде көмірмен жұмыс істейтін үш базалық станция (1682 МВт), табиғи газбен жұмыс істейтін бес станция (674 МВт), жеті гидроэлектр станциясы (854 МВт) және екі жел электр станциясы (161 МВт) бар. Кори және Меридиан когенерациялық станциялары – екі тәуелсіз электр өндіруші, олардың жалпы қуаты 438 МВт, ал бес қалдық жылу станциясының максималды қуаты 31 МВт құрайды. Электр жүйесінің қазіргі күйі келесі он жылда ауқымды инвестицияларды талап етеді. Екі көршілес провинция – Саскачеван мен Манитоба арасында 138 кВ желісін салу мәселесі талқыланды. Солтүстік Батлфордта жаңа жекеменшік табиғи газбен жұмыс істейтін комбинирленген циклды турбина құрылысы жүріп жатыр. 260 МВт қуатты станция 2013 жылы пайдалануға берілуі күтілуде.

Юкон

Юкон Энергия Корпорациясы – Юкон аймағында тұтынылатын электр энергиясының басым бөлігін өндіретін мемлекеттік корпорация. Су электр станциялары – электр энергиясын өндірудің негізгі көзі, олардың үлесі 2007 жылы 93,2% құрады. Бұған қоса, Уайтхорста жел турбинасы және шалқар елді мекендерде дизельдік генераторлар жұмыс істейді. Юконның екі жеке электр желісі бар. Екеуі де құрлықтағы электр желісіне қосылмаған. Yukon Electrical Company – Юкон аймағындағы негізгі таратушы компания. 2009 жылы жарияланған Энергетика стратегиясында Юкон үкіметі жаңаруға жарамды энергияның, су және жел энергиясының көлемін 20%-ға арттыруды көздеп отыр. Үкімет сонымен қатар Юконның екі негізгі электр желісін Carmacks-Stewart электр беру желісін толықтыру арқылы біріктіруді қарастырып жатыр. Нақты мерзім белгіленбеген.

Солтүстік-Батыс аумақтары

Солтүстік-Батыс территориялары Солтүстік Американың электр желісіне қосылмағандықтан, аумақта екі электр желісі жұмыс істейді: біреуі Йеллоунайф аймағында, екіншісі Форт-Смитте. Көптеген елді мекендерде электр тұтынушылар жергілікті дизельдік генераторлармен қамтамасыз етіледі. Үкіметке қарасты Солтүстік-Батыс территориялары Энергия корпорациясы электр энергиясын өндірумен айналысады, ал ATCO-ның еншілес компаниясы Northland Utilities тарату желілерін пайдалануды жүзеге асырады.

Нуннавут

Qulliq Energy, үкіметке тиесілі корпорация, Nunavut аймағына электр қуатын жеткізетін жалғыз генератор болып табылады. Qulliq-тың барлығы 25 дизельдік генераторы бар, олар 25 қала мен ауылға қызмет көрсетеді. Аймақ Солтүстік Американың электр желісіне қосылмаған. Qulliq Energy аймақтық орталық Икалуитке жақын орналасқан Джейнс-Инлетте шағын су электр стансасын салуды жоспарлап отыр, қазіргі уақытта ол екі дизельдік генератормен қамтамасыз етіледі. 5 МВт қуатты электр стансасының құны 200 миллион доллардан асып кетуі мүмкін, бірақ мұнай бағасының төмендеуі және қаржылық дағдарыс салдарынан жоба кешіктірілді. Құрылыс 2015 немесе 2016 жылы басталуы мүмкін.