Кіріспе

Бангладеш ақыны және белсенді (1911–1999)

Бегум Суфия Камал (20 маусым 1911 – 20 қараша 1999) – бангладеш ақыны, феминист лидері және саяси белсенді. Ол 1950-ші жылдардағы бенгал ұлттық қозғалысына қатысып, тәуелсіз Бангладештің азаматтық қоғамның жетекшісі болды. Ол феминистік қозғалысты басқарды және Бангладеш Махила Паришадтың президенті болды. 1999 жылы қайтыс болды және Бангладеште мемлекеттік жерлеу рәсіміне ие болған алғашқы әйел атанды.

Жас шағы мен отбасы

Сайеда Суфия Бегум 1911 жылғы 20 маусымда Шығыс Бенгал және Ассамның Бакергунге ауданындағы Шейстабадтағы Рахат Манзиль деген аналық үйінде дүниеге келді. Оның әкесінің әулеті Браманбариядағы Шилаурдың заминдары болды және олар Исламның төртінші халифасы Әлиден таратынын айтты. Ол жеті айлық болғанда, әкесі Сайед Абдул Бари заңгер қызметін тастап, суфи аскеті болып, қайтадан үйіне оралмады. Оны Шейстабадта Наваб Мир Муаззам Хусейннің кіші қызы Сабера Бегум тәрбиеледі.

Білім

Оның білім алуы жергілікті мактабта басталды, онда ол араб тілін үйренді. Өскен сайын, ол мәдени нормаларға сәйкес үйде оқуға көшті. Анасы Сабира Бегум оған бенгал тілінде оқу мен жазуды үйретті. Шейстабад замирлік иеліктерінде үйде білім алған ол бенгал, араб және хиндустани тілдерін жетік меңгерді. 1918 жылы ол анасымен бірге Калькуттаға сапар шекті, онда Бегум Рокеямен танысты.

Әдеби мансап

Суфия жазған "Шайнік Баду" деген қысқа әңгіме 1923 жылы жергілікті газетте жарияланды.

Жеке өмір

Он бір жасында Суфия анасының туысы, заң студенті және Шейстабадтан келген Мир Сайед Мотаһар Хусейннің ұлы Мир Сайед Нехал Хусейнге үйленді. 1932 жылы Хосейн қайтыс болды, соңынан Амена Куаххар есімді қызы қалды. Жеті жыл өткен соң Суфия Камалуддин Ахмедке тұрмысқа шығып, Барисал қаласына көшті. Кейін Камалуддиннің тағы екі қызы – Сұлтана Камал мен Саида Камал, және үш ұлы – Шаһед Камал, Шоеб Камал (1971 жылы жоғалып кеткен) және Саджейд Камал дүниеге келді.

Белсенділік

1947 жылы Камал Мұхаммед Насируддин баспасынан шыққан, әйелдер мәселелеріне арналған "Бегум" апталық журналының тұңғыш редакторы болды. Сол жылдың қазан айында Үндістанның бөлінуінен кейін ол Дакаға келді. Сол кездегі индустар мен мұсылмандардың арасындағы қақтығыс кезінде Камал олардың арасындағы достықты нығайтуға тырысып, Бейбітшілік комитетіне қосылды. 1948 жылы Пурбо Пакистан Мохила комитеті құрылғанда, оның төрағасы болды. 1971 жылы 25 наурыздағы қанаудан кейін Пакистан армиясы Камал мен доктор Нилима Ибрагимды өлтіргені туралы хабар Үндістанның Батыс Бенгалия штатының "Акашбани" радиостанциясы арқылы таратылды. Бұл хабар халықаралық сынға ұшырады және әлем елдері Пакистанның әскери үкіметіне түсініктеме беру үшін дипломатиялық қысым жасады. Пакистан үкіметі Суфия Камалдың тірі екенін дәлелдеу үшін ақынмен радиода сұхбат беруге мәжбүр болды. Сол кездегі Шығыс Пәкістан радиосының өңірлік директоры Зиллур Рахман Камалға "1971 жылы Бангладеште ешқандай қырғын болған жоқ" деген мәлімдемеге қол қою үшін құжат ұсынды. Ол бас тартқанда Рахман: "Егер қолтаңбаңызды бермесеңіз, бұл сізге де, күйеуіңіз Абдул Куаххар Чоудхуриге де қиындық тудыруы мүмкін" деп қорқытты. Ол өміріне қарамастан, бұл жұмыстан бас тартқанын айтты. "Жалған мәлімдемеге қол қоюдан гөрі өлгенім жақсы", - деді ол. 1971 жылдың шілдесінен бастап ол соғыста жарақат алғандарға ауруханаға азық-түлік пен дәрі-дәрмек жеткізіп жүрді. Сол кезде ауруханада азық-түлік пен дәрі-дәрмек өте тапшы болды. Ол Даккадағы Ғылыми зертхана маңындағы рикшашыларға азық-түлік пен дәрі-дәрмек берді. Олар осы көмекті бостандық күрескерлеріне жеткізді. Тамыз айында ол Абуль Барак Әлви, Шафи Имам Руми, Масуд Садек Чуллу және Желл сияқты азаттық күрескерлерімен жақын байланыс орнатты. Пәкістан армиясы оны қатаң бақылап отырғандықтан, ол қауіпке қарамастан, түрлі жолдармен азаттық күрескерлеріне көмектесуге тырысты. Әбул Барак Әлвиден басқаларының барлығы Пәкістан армиясының қолынан қаза тапты.

Тану

Дакадағы Ұлттық қоғамдық кітапхана оның құрметіне Суфия Камал атындағы Ұлттық қоғамдық кітапхана деп аталды. 2019 жылдың 20 маусымында Google оның 108 жылдығын Google Doodle арқылы тойлады.