Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мисима (бұрынғы атауы Сент-Айгнан) – Папуа-Жаңа Гвинеяның Милн шығанағы провинциясындағы Луизиада архипелагының солтүстік-батысында орналасқан жанартау аралы.
Misima (formerly called St. Aignan) is a volcanic island in the northwest of Louisiade Archipelago within Milne Bay Province of Papua New Guinea.
Тарих
Мисима аралы б.з.д. 1500 жылдан бері австронезиялықтармен мекенделген. Арал 1768 жылы француз капитаны Луи Антуан де Бугенвиль байқап өткен, ал 1793 жылы француз саяхатшысы Антуан Бруни д'Энтрекасто зерттеген. Мисима аралының аты Элизабет Пол Эдуард де Россельге тиесілі, ол ғылыми сапар кезінде контр-адмирал Антуан Бруни д'Энтрекастоның лейтенанты болған. 1888 жылы Британ империясы Мисима аралын аннексиялады, ол Британдық Жаңа Гвинеяның бір бөлігіне айналды (1904 жылдан бастап Австралия басқаратын Папуа территориясы). Мисимада 1888 жылдың соңында алтын қоры табылды. 1889 жылдың наурыз айына қарай аралда сексен адам алтын қазып, ал бір дүкен иесі өз бизнесін ашқан. 1975 жылдан бері Мисима тәуелсіз Папуа – Жаңа Гвинея мемлекетіне қарасты. 1990 жылы аралда халықаралық корпорация алтын мен күміс кенішін ашты. Кеніш арал тұрғындарына көптеген жұмыс орындарын ұсынды. Дегенмен, 2004 жылы кеніш қоршаған ортаға және халық денсаулығына келтірген зиянға байланысты ресми түрде жабылды.
Misima Island was inhabited by Austronesians since about 1500 BC. The island was sighted in 1768 by French captain Louis Antoine de Bougainville and explored 1793 by French explorer Antoine Bruni d'Entrecasteaux. Misima island owes its name to Élisabeth Paul Édouard de Rossel, which was a lieutenant of the Counter admiral Antoine Bruny d'Entrecasteaux during his journey of scientific exploration. In 1888 the British Empire annexed Misima Island, and it became part of British New Guinea (since 1904 the Territory of Papua administered by Australia). Gold was discovered on Misima late in 1888. By March 1889, eighty men were on the island digging for gold, and a storekeeper had set up a business. Since 1975, Misima belongs to the independent state of Papua New Guinea. A gold and silver mine was opened on the island in 1990, by an international corporation. The mines provided plenty of work for the islanders. however, that mine was officially closed in 2004, because of excessive load on the environment and public health hazards.
Саясат
Арал Самарай-Муруа ауданының ішінде орналасқан.
The island is within the Samarai Murua District.
География
Аралдың ұзындығы 40 км, ені 10 км және ауданы 214,5 км². Ол Ванатинайн аралының барьерлік рифінің солтүстік-батыс шетінен шамамен 20 км қашықтықта, ал Ванатинайн аралынан солтүстік-батысқа қарай 80 км жерде орналасқан. Мисима таулы және тығыз орманды. Коя Тау, 1036 метр биіктікте, Луизиада архипелагының ең биік нүктесі болып табылады. 2016 жылдың 24 желтоқсанында Папуа-Жаңа Гвинея геологы Колбе Баре және екі Мисима тұрғыны, Дэвид Калитон мен Калитон Ада, Оя Таудың шыңына алғаш рет көтерілді. [4] Колбе атап өткендей, тау теңізге жақын болғанына қарамастан, көтерілген кезде таудың жоғарғы бөлігі жоғары биіктіктегі өсімдіктермен жабылған.
The island measures 40 km by 10 km and has an area of 214,5 km². It is located some 20 km north of the northwest extreme of the barrier reef of Vanatinai at Isu Raua Raua Island, and 80 km northwest of Vanatinai Island itself. Misima is mountainous and densely forested. Mt. Koia Tau, at a height of 1,036 meters, is the highest peak of the Louisiade Archipelago. It was not until 24 December 2016 when Kolbe Bare, a Papua New Guinean geologist, and two Misimans, David Kaliton and Kaliton Ada, made the first recorded ascent to the Top of Oia Tau. [4] It was noted by Kolbe that even though the mountain is close to the sea, Higher altitude vegetation covers the top of the mountain at the time of ascent.
Климат
Жергілікті климат тропикалық, солтүстік-шығыс пассат желдерімен жұмсатылады, 1 желтоқсаннан 31 мамырға дейін құрғақ маусым, ал 1 маусымнан 30 қарашаға дейін жаңбырлы маусым болады. Әдетте ылғалдылық жоғары. Экваторға жақын болғандықтан, температура қыс пен жаз арасында көп өзгермейді.
The local climate is tropical, moderated by northeast trade winds, with a dry season from 1 December to 31 May, and a wet season from 1 June to 30 November. it is usually very humid. Since it is fairly close to the equator, the temperature does not fluctuate much between winter and summer.
Экономика
Мисима аралы тау-кен өндірісімен әйгілі. Аралда көп жылдар бойы ірі кен орны жұмыс істеді. Кен орны Placer Dome Inc (80% үлесімен) және мемлекеттік Orogen Minerals Ltd компанияларының бірлескен кәсіпорны болып табылды. 2012 жылдың наурыз айында Barrick компаниясы шахта мен диірмендерді табысты түрде қайта жаңартып, Bwagaoia-дағы жабылудан кейінгі мониторинг кеңсесін жапты. 2004 жылы кен орны жабылғаннан бері аралда қолөнер кеніші өндірісі маңызды табыс көзіне айналды, ал 2007 жылы Мисима Аллювиалды Алтын Кеніші Ассоциациясы (MAGMA) құрылды. Солтүстік жағалауда тұратын адамдар үшін кокос, копра және какаодан алынатын ақшалай дақылдар да табыс көзі болып табылады. Коммерциялық балық шаруашылығы жобасы ұсынылған, бірақ әзірге іске асырылмаған.
Misima island is known as a mining island. A huge mine operated many years on the island. The mine was a joint venture by Placer Dome Inc (owning 80%) and the state owned Orogen Minerals Ltd. In March 2012 Barrick closed its post closure monitoring office in Bwagaoia having successfully rehabilitated the mine and mill sites. Since 2004 when the mine closed, artisanal mining has become a major source of income in the island, with an association Misima Alluvial Gold Mining Association (MAGMA) starting in 2007. Other sources of income, especially for people living on the north coast, are cash crops of coconuts, copra, and cacao. A commercial fisheries project has been proposed, but has not been developed yet.
Демография
Аралдың халқы 19 330 адамды құрайды, олар 78 ауылға таралып орналасқан. Мисима Луизиада архипелагындағы ең көп халқы бар арал. Жер аумағы бойынша ол Вантаинай және Россель аралдарынан кейін үшінші орында тұрады. Кендер жабылып қалғаннан бері халық санының азайып бара жатқаны байқалады. Адамдар жұмыс табу үшін Алотауға көшіп барады.
The island has a population of 19,330, spread across 78 villages, Misima is the most heavily populated island in the Louisiade Archipelago. By area, it is the third largest, after Vanatinai and Rossel Island. Since the mines have closed, there are signs of population decrease. people are moving to Alotau for jobs.
Қалалық даму
Аралдың басты қаласы және аудан орталығы – аралдың оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан Бвагоя. Басқа ауылдар: Хинаута, Бойо, Гулева, Багилина, Лиак, Сиагара, Эяус (шығыс солтүстік жағалауда, Бвагоядан жолмен баруға болады), Гулева және Эвена (батыс солтүстік жағалауда), сондай-ақ оңтүстік жағалаудағы Бавагвавага, Гайбобо және Альхога.
The main town of the island and the seat of the district is Bwagaoia, located on the southeast corner of the island. Other villages are Hinauta, Boiou, Gulewa, Bagilina, Liak, Siagara, Eiaus (on the eastern north coast, reachable by road from Bwagaoia), Gulewa and Ewena (on the western north coast), and Bwagabwaga, Gaibobo and Alhoga (on the south coast).
Дін
Халықтың шамамен жартысы өзін христиан шіркеуінің мүшесі деп атады. Қосымша ақпарат үшін Папуа-Жаңа Гвинеядағы дін туралы қараңыз.
About half the population identified themselves as members of a Christian church. see Religion in Papua New Guinea for more info.
Тіл
Аралдың басты тілі Мисиман деп аталады, алайда көптеген тұрғындары ағылшын тілінде сөйлейді және үшінші тіл ретінде ток писин тілін де біледі.
The main language of the island is also called Misiman, though many residents speak English and also Tok Pisin as a third language.