Кіріспе

Темір метеориттерінің құрылымдық класы

Атакситтер (грек тілінен "құрылымы жоқ" деген мағынада) – жоғары никель мөлшеріне ие темір метеориттерінің құрылымдық класы. Оларды жылтыратқанда Видманштеттен өрнектері көрінбейді.

Сипаттамалары

Атакситтер негізінен метеориттік темірден тұрады, бұл метеориттерде кездесетін табиғи металл, ол таенит минералынан, аз мөлшерде плессит, троилит және камациттің микроскопиялық қабаттарынан құралады. Атакситтер – белгілі ең никельге бай метеориттер; олардың құрамында әдетте 18% никельден жоғары болады. Жоғары никель мөлшері олардың Видманштеттен құрылымын қалыптастырмауының себебі, себебі бұл жағдайда камацит таениттен тек өте төмен температурада (шамамен 600°C-тан төменде) бөліне алады, онда диффузия тым баяу болады.

Жіктеу

Атакситтердің көпшілігі IVB тобына жатады немесе "Топталмаған темір" деп жіктеледі, себебі олар қазіргі метеориттер жіктелуімен мойындалған топтардың ешқайсысына да сай келмейді. Кейбір атакситтер IAB тобына жатады және sHL (жоғары Au, төмен Ni кіші тобы), sLH (төмен Au, жоғары Ni кіші тобы), sHH (жоғары Au, жоғары Ni кіші тобы) және "ung" кіші тобына (IAB кіші топтарының ешқайсысына да сай келмейді) жатады. Тек бірнеше атаксит ғана IAB кешеніне, сондай-ақ IIF, IVA, IIAB, IIIAB топтарына жіктелген.

Көбірек

Олар сирек кездесетін классқа жатады, қазіге дейін байқалған 50-ге жуық темір метеорит құлауының ешқайсысы атаксит емес. Дегенмен, ең үлкен метеорит – Хоба метеориті (1920 жылы Намибияда табылған, салмағы 60 тонна) осы классқа жатады. Тибет буддасының «Темір адам» мүсіні, мүмкін, атаксит метеоритінен қашалған. Ол тіпті Чинга метеоритінің бір бөлігінен жасалған болуы да мүмкін. Атакситтердің басқа мысалдары – Дронино метеориті және Гебель Камильдің үлкен сынықтары.