Кіріспе

Тенниске қатысты терминдер мен түсініктердің анықтамаларының тізімі. Бұл бет теннис терминологиясының глоссарийі.

А

Ас: Теннис добы қызмет көрсету алаңының ішіне түсіп, қабылдаушыға тимейтін қызмет; демек, қызмет пен жеңіс болып табылатын соққы – ас. Әдетте, астар күшті болады және қызмет көрсету алаңының артқы бұрыштарының біріне немесе жанына түседі. Бастапқыда бұл термин ұпайдың есептелуін көрсету үшін қолданылған. Әрекет: айналудың синонимі. Ad-корт: Әр ойыншының кортының сол жағы, себебі деюстен кейін бірден берілетін артықшылық (advantage) ұпайы әрқашан осы жаққа қызмет етеді. Артықшылық серверге. Алушы: Артықшылық алушыға. Ad: Ойыншы артықшылыққа ие болған кезде төреші ұпайды жариялау үшін қолданады, яғни ол деюстен кейін бірден ұпай ұтып алды. Теннис есептеуіне қараңыз. Артықшылық жиыны: Кем дегенде алты ойын жеңген ойыншы немесе команда қарсыласынан екі ойынмен басымдықпен (тай-брейк форматына қарағанда) жеңген жиын. Олимпиадалық теннис турнирлерінде (2012 жылға дейін), Дэвис кубогы (2015 жылға дейін), Фед кубогы (2015 жылға дейін), Австралия ашық чемпионаты (2018 жылға дейін), Уимблдон (2018 жылға дейін) және Франция ашық чемпионатында (2021 жылға дейін) барлық артықшылық жиындары қолданылды, содан кейін тай-брейкке ауыстырылды. Артықшылық: Ойыншы деюстен кейін бірінші ұпайды жеңіп, ойынды жеңу үшін тағы бір ұпай қажет болған кезде; шешуші ұпайларда қолданылмайды. Барлық қатысушылар: Барлық ойыншылар қатысқан турнир, тек қана титул иегерінен басқа. Барлық қатысушылар турнирінің жеңімпазы титул иегерімен «шақыру» раундында ойнайды. Барлық корттағы ойын (немесе барлық корттағы стиль): Базалық, өту, қызмет және волейбол стильдерін қамтитын, әртүрлі ойын стильдерінің жиынтығы. Барлық корттағы ойыншы. Барлығы: Екі ойыншының ұпай саны немесе ойын саны бірдей болған кезде төреші ұпайды жариялау үшін қолданады. Екі ойыншы да 40 ұпайға жеткенде, «деюс» термині қолданылады. Аллея: Жеке және жұп сайыс сызықтарының арасындағы корттың бөлігі, олар бірге трамвай жолдары деп аталады. Балама: Турнирдің негізгі жеребесіне қатысуға мүмкіндік алған ойыншы немесе команда, егер негізгі жеребедегі ойыншы немесе команда бас тартса. Мұндай ойыншы «сәтті жеңілген» болуы мүмкін. Американдық жұп (немесе американдық жеке, австралиялық жұп және кеуде теннисі): Үш ойыншымен ойналатын теннис нұсқасы, екі ойыншы бір жақта, ал біреуі екінші жақта. Екі ойыншыдан тұратын команда допты тек жеке ойыншының жеке сызықтарының ішінде ғана соға алады, ал жеке ойыншы жұп командасының жағындағы толық жұп алаңына соға алады. Әр ойыннан кейін ойыншылар кезекпен алмасады, сондықтан әр ойыншы матч барысында корттағы барлық позицияларда ойнайды. Сондай-ақ қараңыз: Канадалық жұп. Жақындау соққысы (немесе жақындау): Ойыншы торға жақындаған кезде қолданылатын жер соққысы, көбінесе төменгі немесе жоғарғы айналумен. ATP Finals: (бұрынғы Masters Grand Prix, ATP Tour World Championship, Tennis Masters Cup және ATP World Tour Finals): Жыл соңындағы ATP турнирі, әлемдегі ең жақсы сегіз ойыншы (плюс екі қосалқы) қатысады. ATP Race (немесе ATP Race to Milan/Turin/London; бұрынғы ATP Champions Race): Жыл басында басталып, жыл соңында ATP жүйелік рейтингін көрсететін ATP ұпайлық рейтингі жүйесі. Жыл соңындағы ең жақсы сегіз ойыншы ATP Finals-қа қатысады.

Б

Бекборд: Теннис тор суреті салынған тік қабырға, оны доп қайтарылып келуі үшін жаттығу кезінде пайдаланады, серіктес қажет емес. Артқы алаң: Теннис кортының негізгі сызық пен сервисис сызығы арасындағы аймағы. Бекхенд: Допты соққанда ракетканың артқы жағына қарап тұру. Бекхендке көбінесе оң жақтағы ойыншы доп корттың сол жағында болғанда, ал сол жақтағы ойыншы доп оң жақта болғанда соққы береді. Бекхенд смаш: Бекхенд жағынан ойналатын смаш түрі. Бэкспин: Доп соққаннан кейін кері айналуы; сондай-ақ кесілген немесе төменгі айналыс деп те аталады. Доптың траекториясына оны жоғары көтеретін күш әсер етеді. Магнус эффектісін қараңыз. Артқа қарай соғу: Допты соғуға дайындалу үшін ракетканы артқа қарай қозғау. Багель: 6:0 есебімен сетті жеңу немесе жеңілу үшін қолданылатын сленг (нөлдің пішіні багельге ұқсас). Сондай-ақ breadstick қараңыз. Bagnall Wild: Бірінші раундқа барлық бос орындарды қоятын турнир жеребесі. 1880 жылдары Ральф Багналл Уайлд енгізген. Топ жинаушы (топ қызы немесе топ баласы): корттан шығып кеткен теннис доптарын жинап, ойыншыларға сервисис жасау алдында беруге міндетті адам, көбінесе бала. Тор жанындағы топ жинаушылар әдетте тордың жанында тізе бүгіп отырып, допты жинау үшін кортқа жүгіреді, ал артқы жақтағы топ жинаушылар арена периметрі бойында тұрады. Артқы жақтағы топ жинаушылар сервисис ететін ойыншыға доп беруге жауапты. Допты лақтыру: Сервисис жасау алдында допты лақтыру әрекеті. Доп машинасы: Адам ойыншысына ұқсас жылдамдықпен және траекториямен допты кортқа атып, серіктессіз жаттығу жасауға мүмкіндік беретін машина. Бананды соққы немесе бананды бұрыштама: Доп сызықтан төмен соғылып, ауада иіліп, трамвай сызығынан сыртқа шығып, содан кейін қайтадан кортқа кіретін бұрыштама. Рафаэль Надальдың визит карточкасы. Негізгі сызық: Ойын алаңының шекарасын көрсететін корттың ең алыс шетіндегі сызық. Егер доп негізгі сызықтан шығып кетсе, ол қарсыластың ұпайы болады. Негізгі сызықтың ойыншысы: Ойын кезінде негізгі сызық бойында ойнайтын және жер соққыларының сапасына сенетін ойыншы. Күшті сервисис: Сервисис берушіге ұпайда артықшылық беретін күшті сервисис. Билли Джин Кинг кубогы (бұрынғы Фед Кубогы немесе Федерация Кубогы): Халықаралық, жыл сайынғы әйелдер теннис жарысы, онда қатысушы елдердің командалары жыл бойында бірнеше кезеңдерде өтетін турнирде жекпе-жек форматында бәсекелеседі. Биск: Жиынның кез келген бөлігінде қабылдаушы талап ете алатын бір ұпай. Бұл спорттың ерте кезеңінде қолданылған мүгедектік ставкаларының бөлігі. 1890 жылы LTA тарапынан жойылған. Блоктау (немесе блоктау соққысы, блоктау қайтарымы): Толық соққының орнына салыстырмалы түрде аз артқа соғу және қысқартылған әрекет, әдетте сервисисті қайтарып жатқанда. Секунд: Жерге тигеннен кейін доптың жоғары қарай қозғалуы. Доптың траекториясына беткей, ауа райы, айналу мөлшері мен түрі және соққының күші әсер етуі мүмкін. Нан таяғы: 6:1 есебімен сетті жеңу немесе жеңілу үшін қолданылатын сленг (бірдің түзу пішіні нан таяғының түзу пішінін еске салады). Сондай-ақ багель қараңыз. Брейк-бэк: Сервисис беруші ретінде алдыңғы ойынды жоғалтқаннан кейін бірден қабылдаушы ретінде ойынды жеңіп алу. Брейк-пойнт: Егер қабылдаушы жеңсе, сервисис бұзылатын нүкте; ұпай 30:40 немесе 40:ад болған кезде пайда болады. Екі есе брейк-пойнт немесе екі брейк-пойнт 15:40 кезінде пайда болады; үш есе брейк-пойнт немесе үш брейк-пойнт 0:40 кезінде пайда болады. Брейк: Сервисис берушінің сервисисін бұзу арқылы қабылдаушы ретінде ойынды жеңіп алу. Жоғары деңгейдегі ойында сервисис берушінің жеңіске жету ықтималдығы жоғары, сондықтан брейктер көбінесе матчтың маңызды сәттері болып табылады. Зат есім: брейк (сервисис брейкі) (мысалы, "бір брейкпен ұтылу" дегеніміз "сетте қарсыластан бір брейк кем болу", "қос брейкпен жеңу" дегеніміз "сетте қарсыластан екі брейк көп болу"). Брейкер: Тай-брейк үшін қолданылатын сленг. Жәнтілдік: Допты тікелей қарсыластың денесіне соғу. Buffalo Log: Бейтарап көрермендердің өздерінің алмасу механизмі арқылы тізімделген, алаңда қатысып отырған тобы. Ату қамшысы: Денеден өтіп, қарама-қарсы жақта аяқталмайтын, керісінше төменнен жоғарыға қарай, қарама-қарсы иықты (мүмкіндігінше) кесіп, сол жақта аяқталатын соққы (ат тартқан күйме жүргізушісінің атты қамшылауына ұқсас). Мысалы, Рафаэль Надаль (ракетка басы қарама-қарсы иықтан өтеді) және Мария Шарапова (ракетка басы сол иықта қалады). Ракетка басының қорғағышы: Ракетка басының сыртқы жағын қорғайтын пластик бөлік. Бос орын: Турнирдің келесі раундына қарсыласты жеңбей-ақ автоматты түрде өту. Бос орындар көбінесе турнирдің бірінші раундында жоғары реттелген ойыншыларға беріледі. Ысқыру: Қарсыластың күшін пайдаланып, қысқа соққымен қайтару.

С

Шақыру: Желі судьясы немесе төрешінің доптың ойын алаңының шегінен тысқары жерге түскенін жариялауы. Канадтық жұптық ойын: Үш ойыншымен ойналатын, ресми емес және санкцияланбаған теннис түрі – екі ойыншы бір жақта, ал біреуі екінші жақта. Екі ойыншыдан тұратын команда допты тек қарсыласының жеке сызықтарының ішінде ғана соға алады, ал жеке ойыншы жұптық команданың жағындағы толық жұптық алаңға соға алады. Қараңыз: Американдық жұптық ойын. Жемшекті ашу: Оң жақтағы ойыншының кесіп соққан сервисі, екілік сызықтағы (немесе сол жақтағы ойыншы үшін жарнамалық сызықтағы) жеке сызық пен сервис сызығының қиылысына жақын жерге түсуі. Cannonball: Өте жылдам, тегіс сервисті білдіретін көне термин. Мансаптық алтын шлем: Ойыншы мансабындағы барлық төрт үлкен турнирде жеңіске жетіп, сонымен қатар Олимпиадада алтын медаль ұтса, ол мансаптық алтын шлемге ие болады. Бұл жетістікті жекелей сында тек төрт ойыншыға қол жеткізді: Штеффи Граф (1988), Андре Агасси (1996), Рафаэль Надаль (2010) және Серена Уильямс (2012). Бұл термин жұптық ойындарда сирек қолданылады, бірақ бұл жетістік осы салада жиі кездеседі. Бұл жетістікке тоғыз коляскадағы теннисші және үш дене мүмкіндігі шектеусіз теннисші (Пэм Шрайвер, Джиджи Фернандес, Дэниел Нестор) және үш команда (Вудилер, Уильямс қарындастары және Брайан ағайындары) жеке қол жеткізді. 1928 жылдан 1984 жылға дейін Олимпиадада теннис ойындары өткізілмеді. Мансаптық үлкен шлем (немесе мансаптық шлем): Ойыншы мансабында (бірақ бір күнтізбелік жылда емес) барлық төрт үлкен чемпионатта жеңіске жетсе, ол мансаптық үлкен шлемді жеңген болып саналады. Кесіп соғып, шабуылға шығу: Жеңіл соққыны орындап, желіге қарқынды жылжу және соққыны желіге дейін жалғастыру. Қарсыласты қысымға салуға бағытталған. Жабық тұрыс: Ойыншының денесі негіз сызығына параллель және қарсыласына арқасы бұрылып тұрғанда допты соғудың классикалық әдісі. Ереже бұзушылық: ерлер мен әйелдер арасындағы кәсіби турнирде төреші анықтаған ереже бұзушылық, нәтижесінде ойыншы ресми ескерту немесе айып алады. Бірінші бұзушылық ескертуге, екіншісі – ұпай жоғалтуға, үшінші және келесі бұзушылықтар – әрқайсысы ойын жоғалтуға әкеледі. Ереже бұзушылық ойыншының матчтан бірден шығарылуына (автоматты үш немесе одан көп айып төлеусіз) жеткілікті деп танылуы мүмкін. Әрбір ереже бұзушылық үшін қосымша ақшалай айыппұл салынуы мүмкін. Сабақты бекіту (сабақты ұстау): Брейк жасағаннан кейін келесі ойында сервисті ұстап тұру. Континенттік ұстау: Ракетаның тұтқасын ұстау тәсілі, онда көрсеткіш саусағының төменгі бунағы тұтқаның жоғарғы бөлігіне, ал алақанның өкшесі одан сағат тілі бойынша тікелей бұрышта орналасқан. Қарсыластың алаңына өту: Ойыншының қарсыласының алаңына өтуі. Бұл достық немесе қасақана түрде жасалуы мүмкін, соңғы жағдайда ереже бұзушылыққа әкелуі мүмкін. Соңғы жағдай балшықта ойнағанда, шешуші ұпайда доп алаңның ішінде немесе сыртында түскенін анықтау қиын болғанда, белгі қалдыру арқылы орын алады. Диагональдық соққы: Допты қарсыластың алаңына диагональ бойынша соғу. Қатал теннис (немесе қырқыс теннис): Американдық жұптық ойынды қараңыз. Циклоп: Бұрын Уимблдон және басқа турнирлерде сервистің сервис сызығынан тысқары жерге түскенін анықтау үшін қолданылатын құрылғы. Құрылғы сервистің алысқа кеткенін анықтағанда дыбыс шығарды. Оны "Шаян көз" алмастырды.

Е

Бүйір: негізгі сызық пен қос аллеяның бұрышы. Төтенше ауыстыру ("ES"): ATP Tour 250 турнирлері келесі шарттар орындалған жағдайда бір (1) төтенше ауыстыруға құқылы: i) бастапқы қабылдау тізіміндегі турнирдің ең үздік төрт (4) тұқымдарының екеуі (2) бас тартса; және ii) бас тартулардың бірі (1) бірінші немесе екінші тұқымды ойыншыны қамтыса; және iii) алмастырушы ойыншы (1) төмендегі критерийлердің кем дегенде біреуіне (1) сәйкес келсе: 1. Pepperstone ATP рейтингіндегі соңғы 5 жылдағы алдыңғы 20-лыққа кірген ойыншы. 2. Бұрынғы турнир чемпионы. 3. Қазіргі уақытта ITF халықаралық жасөспірімдер рейтингісінде алдыңғы 5-тің бірі. 4. Қазіргі уақытта ұлттық жасөспірімдер рейтингісінде алдыңғы екіліктегі ойыншы. Төтенше ауыстыруға құқылы болу үшін турнир жедел ауыстыруға жарамды ойыншы бас тартқанға дейін өзінің жолдамаларын ATP-ға жариялауы керек. Hawk Eye: Доптың траекториясын бақылап, қайта ойнату үшін камераларға қосылған компьютерлік жүйе; ойыншы шақыруымен белгіленген сызық шешімдерін тексеру және қарау үшін қолданылады. Бас (немесе ракетка басы): Ракетканың сымдарды ұстайтын бөлігі. Ауыр (доп): Қарсыласы соққанда "ауыр" сезілетіндей көп айналыммен соқылған доп. Ойын-сауық: бәсекеге қатысы жоқ, әлеуметтік теннис. Жаттығу серігі (немесе спарринг серігі): Теннисшінің жаттығу кезінде соққыларды жаттығу үшін жалдаған маман. Ұстау (немесе сервисті ұстау): Сервисте ойынды жеңу. Брейкпен салыстырыңыз. Hot Dog: Ойыншы допты аяқтарының арасынан соққандағы соққы.

Мен

I формация: Двойда қолданылатын формация, мұнда сервисинг командасының желілік ойыншысы шамамен орталық сервис сызығына бүгіліп тұрады; көбінесе кросскортқа қайтаруды ұнататын командаларға қарсы қолданылады. Іштен: арт жақтан айналып, сызық бойымен форхенд соққысын беру. Сол жақтан іштен керісінше. Сыртқа қарай іштен: арт жақтан айналып, кросскортқа форхенд соққысын беру. Сол жақтан сыртқа қарай іштен керісінше. Сақтандыру үзілісі: жалпы екі сервис үзілісінің артықшылығын қамтамасыз ететін үзіліс. IPIN: Халықаралық ойыншыны анықтау нөмірінің аббревиатурасы, барлық кәсіби теннисшілерге қажетті тіркеу нөмірі және оны басқарушы орган – ITF. ITF-ке қатысу: Жоғары рейтингтегі ITF ойыншыларына олардың ITF рейтингіне сүйене отырып, ATP Challenger және ITF әйелдер турнирлерінің негізгі жеребесіне орын берілуі мүмкін. ITF: Халықаралық теннис федерациясының аббревиатурасы, әлемдік теннисті басқарушы орган. 1913 жылы Халықаралық жеңіл теннис федерациясы (ILTF) ретінде құрылған.

Ж

Жапсыру: Қарсыластың денесіне тікелей беру немесе қайтару. Жасөспірімдерге арналған босату ("JE"): Жоғары дәрежедегі жасөспірім ойыншылар ITF-нің жасөспірімдерге арналған босату жобасы арқылы турнир жеребесіне қатысу мүмкіндігіне ие болады. Қасаң доп: Баяу жылдамдықпен және айналыссыз немесе айналысы аз болатын соққы немесе қайтару; көбінесе ойынның ағыны мен қарсыластың ритмін бұзу мақсатымен күтпеген жерден ойналады. Қасаң допты ойнаушы: Қасаң допты соққан ойыншы; көбінесе оны сыни тұрғысынан айту үшін қолданылады.

К

Kick serve: жоғары секіріп тұратын спин сервисінің түрі. 1880-жылдардың соңында АҚШ-та пайда болды және "американдық бұрылыс" деп аталды. Knock up: жарыс басталар алдындағы есепсіз жаттығу немесе жылыну сеансы. Kenin Hold: Бұл термин ойынды сипаттау үшін қолданылады, онда сервер 0–40 есебінен кейін 5 рет қатарынан жеңіс алып, өз сервисін сақтап қалады. Бұл атау 2020 жылғы Австралия Ашық турнирінің жеңімпазы София Кениннің есімімен байланысты, ол екі мәрте "Grand Slam" жеңімпазы Гарбинье Мугурузаға қарсы финалда 0–40 есебінен кейін сервисін сақтап қалған болатын.

L

Соңғы тікелей ("LD"): турнирге тікелей қатысуға рұқсат етілген ең төменгі рейтингке ие ойыншы. Кешкі тіркелу ("LE"): Кешкі тіркелу орны – әр ATP Tour 250 турнирінде резервте сақталатын бір орын. Тек бастапқы турнир тізімінен жақсырақ рейтингке ие ойыншылар ғана қатыса алады. Теннис: Нағыз тенниске қарама-қарсы "қалыпты" теннис, осы ойыннан туындаған. Ойынның алғаш рет шөпте ойналғанын көрсетеді. Желі тексеруі: Желідегі электронды сенсор, төрешілерге доп желіге тиген кезде "let" жариялауға көмектеседі. Кәсіби матчтардағы көрсетілімдік корттарда, мысалы, электронды қайта қарау сияқты қолданылады. Ойыншылар мен комментаторлар кейде мұндай құрылғылардың тым сезімтал екенін, яғни көптеген жалған оң нәтижелерді көрсететінін айтады. Let: Ойынды қайта ойнауды талап ететін жариялау. Төреші осы жағдайды "Let. Бірінші беру", немесе "Let. Екінші беру" деп жариялайды. Әдетте, let доптың жерге тимей тұрып желіге тиген кезде болады. Теориялық тұрғыдан алғанда, ойыншы шексіз көп let беруге болады, бірақ желіге тиіп, содан кейін алаңнан шығып кеткен беру екі рұқсат етілген берудің бірі ретінде есептеледі. Ойын кезінде ойыншыға кедергі келтіретін жағдайлар туындаса, мысалы, доп жинаушы қабылдаушының артынан өте қалса, желді күйде алаңға сынықтар ұшып кірсе, немесе ойыншының қалтасынан немесе көрші алаңнан доп түсіп кетсе, let жариялануы мүмкін. Төреші бұл шешімді матчқа тағайындалған жағдайда, кәсіби матчтардағыдай, немесе төреші болмағанда ойыншылардың бірі жасайды. Егер қабылдаушы беруге дайын болмаса, тіпті бұл туралы айтылмаса да, let болып саналады. Желілік шақыру (немесе шақыру): Желілік судья жасаған шақыру. Доп алаңнан шығып кетсе, судья қолды жанына созып "сыртқа" деп шақырады. Егер доп сызыққа түскен немесе сызық ішінде болса, екі қолды жайып, төменге созып "ішке" деп шақырады. Желілік судья (немесе желі төрешісі): Теннис доптарының алаң шекарасынан өтуін бақылайтын адам. Желілік судья доптың алаңда немесе одан тыс жерде болғанын анықтай алады және оның шешімін ойыншылар өзгерте алмайды. Желілік судьялар төрешінің шешіміне бағынуға тиіс, тіпті ол олардың байқауына қайшы келсе де. Ұзаққа созылған тай-брейк: Он екі ұпайдан ең жақсысы ретінде ойналатын тай-брейк түрі, сетті жеңу үшін екі ұпайдың артық болуы қажет. Лоб волейі: Қарсыластың үстінен допты лақтыруға бағытталған волейлік соққы, әдетте қарсылас желіге жақын болғанда ойналады. Лоб: Допты тордан жоғары соққылау. Егер қарсылас желіде болса, ұпайды бірден жеңу үшін шабуылдық лоб соққысы жасалуы мүмкін. Қорғаныс лобында мақсат – ойыншыға қалпына келуге және орнына тұруға уақыт беру немесе қарсыластар желіде болса, оларды допты қууға мәжбүрлеу. Сондай-ақ "ай шары" деген терминді қараңыз. Ұзақ: Доптың негіз сызығынан тысқары жерге түскенін көрсететін шақыру. Нөлдік ойын: Қарсылас бір ұпай да жинамай жеңілген ойын. Нөлдік ұстау: Қарсылас бір ұпай да жинамай, берушінің жеңгені. Нөл: Нөл ұпай (мысалы, "15 0" "он бес нөл" деп айтылады; "нөлге ұстау" – берушінің қарсылас нөл ұпай жинағанда ойынды жеңуі; "нөлге бұзу" – қабылдаушының қарсылас нөл ұпай жинағанда ойынды жеңуі). Бұл француз тіліндегі "l'oeuf" сөзінен, яғни "жұмыртқа" сөзінен шыққан деп есептеледі, ол "ешнәрсе" дегенді білдіреді. Басқа теория бойынша, бұл голланд тіліндегі "lof doen" сөзінен шыққан, ол "құрмет көрсету" дегенді білдіреді. Бақытты жеңілген ("LL"): Турнирдің іріктеу кезеңінің соңғы турында жеңілген, бірақ негізгі жеребедегі ойыншылардың бірінен кенеттен бас тартқандықтан, біліктілікке ие болған ең жоғары рейтингке ие ойыншы. Үлкен дулыға турнирлерінде, соңғы іріктеу кезеңіндегі ең жоғары рейтингке ие төрт жеңілген ойыншының бірі кездейсоқ түрде бақытты жеңілген болып таңдалады.

М

Mac Cam: Базалық сызыққа немесе оған жақын жерге түскен соққыларды теледидарда дереу қайта көрсету үшін қолданылатын жоғары жылдамдықты бейнекамера. Аты Джон МакЭнродан шыққан. Мастерс кубогы (немесе Теннис шеберлері кубогы): Жыл соңындағы ATP чемпионатының бұрынғы атауы. ATP финалдарына қараңыз. Мастерс: ATP турының Мастерс 1000 санатындағы турнирлердің жалпы атауы. Матч: Екі ойыншының (жекелей матч) немесе екі команданың (жұптық матч) арасындағы бәсеке, әдетте үш немесе бес сеттің ең жақсысы ретінде өткізіледі. Матч-пойнт: Ойынды жеңу үшін ойыншыға бір ұпай қажет болған жағдай. Терминнің басқа да нұсқалары болуы мүмкін, мысалы, чемпионат-пойнт – чемпионаттың финалдық матчындағы матч-пойнт, ал алтын медаль-пойнт – Олимпиаданың финалдық матчындағы матч-пойнт. Mercedes Super 9: Тоғыз ATP Tour Masters 1000 турнирінің бұрынғы атауы. Матч-тайбрейк: Тайбрейк немесе супер-тайбрейк форматында өткізілетін соңғы сет. Матч-тайбрейк ATP және WTA жұптық турнирлерінде, сондай-ақ Аустралия, АҚШ және Франция ашық чемпионаттарының аралас жұптық турнирлерінде қолданылады. Мини-брейк: Қарсыластың сервісінен ұтылған ұпай. Бұл термин көбінесе тайбрейкте қолданылады, бірақ обычный сервистік ойындарда да қолдануға болады. "Мини-брейкпен жоғары" дегені, ойыншының қарсыласынан бір мини-брейк артық екенін білдіреді. Мини-холд: Сервер ұтып алған ұпай, әдетте тайбрейкте. MIPTC: Ерлер халықаралық кәсіби теннис кеңесі, Grand Prix теннис тізбегіне кіретін турнирлердің басқару органы. 1974 жылдан 1989 жылы ATP туры құрылғанға дейін болды. Жаңсақ соққы (немесе mishit): Ракетаның ішегінің "тиімді аймағында" допқа дұрыс тимеген соққы. Аралас жұптық: Төрт ойыншы қатысатын матч, екі ер және екі әйел, әр командада бір-бір ойыншыдан. Лунаболл: Көп айналыммен, әдетте форхендпен соғылатын, қарсыластың базалық сызығына жақын жерге түсетін биік, баяу, қалықтап жүретін соққы. Сондай-ақ лобқа қараңыз. MOP: 0–30 ұпайы; үлкен мүмкіндік ұпайы. Негізгі турнирлік кесте: Турнирлік кестеге қараңыз.

N

Желілік сым: Өлі тор сымын қараңыз. Желідегі ұпай: Негізгі сызықтан соққымен ұпай ұтып немесе жоғалтқаннан айырмашылығы, торға жақындаған кезде ұпай ұтып немесе жоғалтқан ұпай. Тордан шығу: Сервис кезінде доп торға тиіп, корттан тыс жерге түсуі. Желі тіректері: Корттың екі жағындағы, желіні тіреп тұратын тіректер. Желі тіректері әдетте екі жақтағы жұп корттан 3 фут (0,914 м) тысқары орналастырылады, егер жеке кортқа арналған желі қолданылмаса, онда тіректер жеке корттан 3 фут (0,914 м) тысқары орналастырылады. Әдеп бойынша, жаңа допты бірінші серіс ететін ойыншы, серіс жасау алдында оны қарсыласына көрсетеді. "Ад"сыз есептеу: Дьюс кезінен кейін алғашқы ұпайды ұтқан ойыншының ойынды жеңеді. Алушы, серісшінің дьюске немесе "ад" кортқа серіс ететінін анықтайды. Көбінесе уақыт шектеулері бар матчтарда қолданылады. "Ешкімнің жері": Сервис сызығы мен негізгі сызық арасындағы, ойыншының ең осал болатын аймағы. Теннис спортына тікелей қатысы жоқ өнімдер: Теннис спонсорлығына арналған, бірақ спорттың өзіне жатпайтын өнімдер, мысалы, сағаттар, көліктер, әшекейлер. Доптың қайта секіргені: Төрешінің ойыншы доп екі рет секіргеннен кейін ойнағандағы шақыруы, яғни ойыншы оны ойнаған кезде доп ойыннан шығып кеткен. NTRP рейтингі: Ұлттық теннис рейтингісі; АҚШ-та ойыншыларды 1-ден 7-ге дейінгі шкала бойынша бағалауға қолданылатын жүйе, мұнда 1 – мүлдем жаңадан бастаған, ал 7 – турнирлік кәсіпқой.

О

Судья: Матчты өткізуші команда мүшесі: турнир төрешісі, төреші немесе сызық судьясы. Ракеткада: Ойыншы сервісін сақтап, матчты, сетті немесе тай-брейкті жеңу мүмкіндігі. Бұл қарсыластың сервісін бұзғанда немесе тай-брейкте шағын үзіліс жасағанда болады. Сервісте: Егер екі ойыншының немесе команданың сеттегі бұзу саны тең болса, ондағы жағдай. Сервісте болғанда, ешбір ойыншы немесе команда сервіс бұзылмаса, сетті жеңе алмайды. Жеңіске жету үшін кем дегенде бір бұзу қажет. Бір қолмен соққы (немесе бір қолмен кері соққы, бір қолды соққы): Бір қолмен ұстап орындалатын кері соққы. Екі соққыдан жеңіс: Сервер екі соққымен ұпай ұтса, екінші соққы жеңіске немесе қарсыластың мәжбүрлі қатесіне әкелсе, екі ойыншының сервістен кейінгі орналасуына байланысты. Ашық: Кез келген ұлттан қатысушыларға ашық турнирді білдіретін, «жабық» турнирлерге (тек елдің азаматтары үшін) дейінгі термин. Ашық дәуір: 1968 жылы басталған, турнирлер әуесқой және кәсіби ойыншыларға ашық болған теннис кезеңі. Ашық тұрыс: Соққышының денесі басты сызыққа параллель және қарсыластың бағытына бұрышпен қараған заманауи техника. Жабық тұрысқа да қараңыз. ОП: Мүмкіндік ұпайы; 15–30, сервіс бұзу мүмкіндігі. Ойын кестесі ("OOP"): Теннис турниріндегі матчтардың кестесі. Орыннан тіркелу ("OSE"): Дабл турниріндегі бос орындарды жеребеге физикалық түрде тіркелген командалармен толтыру процесі, олар рейтингтік кесулерге сәйкес таңдалады. Сыртқа шығу: Доптың ойын алаңынан тыс жерге түсуі. Overgrip (немесе overwrap): Ылғалды сіңіруге немесе ұстауға көмектесу үшін ракетканың тұтқасына спиральмен оралған төселген лента. Жоғарыдан соққы: Ойыншы допты басынан жоғары соққандағы соққы; егер соққы күшті болса, ол «соққы» деп аталады; соққылар көбінесе жай ғана жоғарыдан соққы деп аталады, бірақ барлық жоғарыдан соққы соққы бола бермейді. Судьяның шешімін жоққа шығару: Сызық судьясының шешімін судьяның кері қайтаруы.

P

Жылдамдық: Ракетамен соққаннан кейін доптың жылдамдығы мен күші. Ойынның қарқынын басқару үшін қолданылады. Сызықтарға жақын соққы: Допты корт сызықтарына мүмкіндігінше жақын түсіретін соққыны орындау. Пасс (немесе өткізу соққысы): Әдетте, негізгі сызық маңында ойналатын, қарсыластың тордан өтіп кетпейтін (үстінен өтпейтін) соққы түрі. Лоб соққысын да қараңыз. Пайыздағы теннис: Көп қателік жібермейтін, қауіпсіз соққылардан тұратын ойын стилі. Мақсаты – қарсыластың қатесін күтіп, допты ойында ұстау. Бұл термин жүктілік демалысынан қайтқан ойыншыларға қатысты WTA-да да қолданылады. Күшті соққы жасау: Ралли барысында қолайлы мүмкіндікті ашық күтіп, содан кейін күшті шабуылдық соққы жасау. 30-30: 30-30 есебі, әлі деюс емес (сөздері бірдей екі сөзбен ойын). Қайтаратын ойыншы: Жеңіс үшін соққы жасамайтын, тек допты қауіпсіз қайтаруға тырысатын ойыншы; көбінесе сындарлы мағынада қолданылады. Аяқтау соққысы: Қарсыластың қайтара алмайтындай етіп, ойынды аяқтауға бағытталған шабуылдық соққы.

Q

Біліктілік: Біліктілік кезеңдері немесе осыған ұқсас кезеңдердің қысқаша атауы. Біліктілік кезеңі: Турнир алдындағы біліктілік жарысының соңғы кезеңі. Іліккен ойыншы ("Q"): Әлемдік рейтингісі бойынша автоматты түрде ілікпеген, ерекше шақыру немесе басқа да жеңілдік арқылы турнирдің негізгі жеребесіне қатысуға мүмкіндік алған ойыншы. Біліктілік жеребесі: Жеребе қараңыз.

R

Ракета: Ұзын тұтқасы бар, үлкен ілмекті жақтауында жіп торлары тартылған, теннис доптарын соғу үшін теннисші пайдаланатын ағаш, металл, графит, композит немесе басқа синтетикалық материалдан жасалған. Ракетаның дұрыс емес қолданылуы: Ойыншының ашуланып ракетасын жерге немесе торға тигізуі. Бұл төрешінің ескертуіне немесе ұпайдың алынуына әкелуі мүмкін. Ралли: Сервистен кейін, бір ойыншы допты алаң шегінен тысқары жібергенге дейін немесе ойын алаңына түскен допты қайтара алмағанға дейін жалғасатын допты қайтару сериясы. Рейтингтер: Ойыншылардың соңғы жетістіктеріне негізделген иерархиялық тізім. Турнирлерге қатысу және сеяқап беру үшін қолданылады. Рейтинг: Ұлттық теннис ұйымдары ойыншыларды қабілеттеріне қарай топтастыру үшін қолданатын жүйе. Ойыншының рейтинги матчтардағы нәтижелеріне байланысты. Нағыз теннис (сонымен қатар корольдік теннис немесе корттағы теннис): Қазіргі заманғы (газондық) теннис алдында пайда болған жабық рекет спорты. Нағыз термині ежелгі ойынды қазіргі заманғы теннис ойынынан ажырату үшін қолданылады. АҚШ-та корттағы теннис, ал Австралияда корольдік теннис деп те аталады. Сервис қабылдаушы: Қарсыластың сервисін қабылдайтын ойыншы. Төреші: Турнирде ережелерді сақтауға жауапты адам, матч төрешісінен өзгеше. Төрешіге де қараңыз. Инстинктивтік волей: Ойыншының соққыны жоспарлауға уақыты болмайтын және допты қайтару үшін инстинкт бойынша ракетканы жылдам қозғайтын волей. Бұл жиі жұптық және жоғары деңгейдегі жекелей ойындарда кездеседі. Тіркелген ойыншы: Ашық дәуірдің басында, жүлделі ақшаға қатысуға рұқсат етілген, бірақ ұлттық федерациялар бақылауында болған әуесқой теннисшілерді анықтау үшін қолданылған белгі. Ойыннан шығу ("рет."): Ойыншының матч барысында матчтан бас тартуы, нәтижесінде турнирден шығарылуы. Әдетте жарақаттан туындайды. Матчқа дейінгі бас тарту үшін, walkover дегенге қараңыз. Қорғаныс шебіндегі ойыншы: Тікелей жеңіске жетудің орнына допты қайтаруға баса назар аударатын қорғаныс стиліндегі ойыншы. Теннис стратегиясын қараңыз. Қайтару: Сервисті қабылдаушы жасаған соққы. Сервисті қайтару: Қарсылас сервистегенде, қабылдаушы сервисті қайтарады, ал қарсылас допты соға алмайды. Көтерілген допқа соққы: Доптың ең жоғары нүктесіне жетпес бұрын соққы беру; сонымен қатар, доптың көтерілу кезінде соққы беру. 16-ның ішіндегі кезең: Ширек финалға дейінгі турнирдің кезеңі, онда 16 ойыншы қалған. 128 ойыншыдан тұратын турнирде төртінші кезеңге, 64 ойыншыдан тұратын турнирде үшінші кезеңге және 32 ойыншыдан тұратын турнирде екінші кезеңге сәйкес келеді. Round robin ("RR"): Ойыншылардың үш немесе төрт ойыншыдан тұратын топтарға бөлініп, топтың барлық мүшелерімен ойнайтын турнир форматы. Ойыншылар жеңілген матчтар, сеттер және ойындар санына және жеке кездесу нәтижелеріне сәйкес орналасады. Содан кейін турнирдің келесі кезеңіне бірінші, екінші немесе төрт ойыншы ілігеді. Жеке матч: Дэвис кубогы немесе Билли Джин Кинг кубогындағы жеке матч (жекелей немесе жұптық). Допты айналып ойнау: Ралли кезінде алаңда жылдам қозғалып, қолымен оңға соққы беруге немесе керісінше, солға соққы беруге мүмкіндік алу.

С

SABR (айтылуы "сабер"; Sneak Attack By Roger-дің қысқартылған түрі): Теннисшінің кенеттен сервис желісіне жылжуы және қарсыласының сервисін жартылай волей немесе чип және шабуылмен қайтару стратегиясы. Сателлит: Жасырақтағы ойыншылардың орта деңгейі, 6-сыныпқа баламасы. Есептеу: Матчтың барысын қадағалау әдісі. Матч ұпайлар, ойындар және сеттерден тұрады. Скретч: Жарақат салдарынан матчтан бас тарту. Екінші сервис (немесе екінші беру): Ойыншыға нүкте басында рұқсат етілген екі сервис әрекетінің екіншісі және соңғысы, егер әйтпесе жақсы болатын тордың сымдарына тиген сервистер есептелмейді. Екінші шабуыл: Теннис допы майланған немесе ко-полиэстер жіптерге қарсы жоғары айналыммен соқылғанда, доп ракетамен байланыстан шығар алдында жіптердің орнына оралуынан допқа қосымша айналым беріледі. Сид (немесе сид қою): Турнирдегі орны рейтингіне сәйкес белгіленген ойыншы, оның алғашқы кезеңдерде басқа рейтингілі ойыншылармен кездеспеуі үшін. Тұқым себуге ұқсас болғандықтан осылай аталған. Белгілі бір турнирде жеребеге байланысты белгілі бір мөлшерде сидтер болады. ATP турнирлерінде әдетте төрт ойыншының бірі сид болады. Мысалы, 32 ойыншының қатысуымен ATP Tour 250 турнирінде сегіз сид болады. Сидтерді турнир ұйымдастырушылары таңдайды және рейтингі жоғары ойыншылар, сондай-ақ ұйымдастырушылардың бағалауынша, турнирді жеңуге ең көп мүмкіндігі бар ойыншылар ретінде таңдайды. Сидтік рейтинг кейде даулы болады, өйткені ол әрқашан ойыншылардың ағымдағы ATP рейтингімен сәйкес келмейді. Сервис және волей: Сервис жасап, бірден торға жылжу және жеңімпаз соққысын жасау және нүктені аяқтау әдісі. Сервис және волей ойыншысы: Сервис пен волейді жиі немесе барлық сервис ұпайларында ойнайтын ойыншы. Сервисті ұтып алу: Сервисті ұстап, сетті (және мүмкін, матчты) жеңу. Сервис (етістік және зат есім. Сондай-ақ беру, зат есім): Әр нүктенің бастапқы соққысы. Доп қарсыластың сервис алаңына, атап айтқанда серверге қарама-қарсы диагональды бөлігіне тиюі керек. Сервис алаңы (немесе сервис корты): Сервистің түсуі керек алаңның тіктөртбұрышты бөлігі, ол шеттік және сервис сызықтарымен белгіленген. Сервис ойыны: Ойыншыға қатысты, ойыншы сервистік жасап жатқан ойын (мысалы, "Ойыншы А сүйіспеншілік сервис ойынында жеңіске жетті" дегеніміз Ойыншы А қарсыласы ұпай алмаған сервистік ойында жеңіске жетті дегенді білдіреді). Сервис желісі: Желіге параллель 21 фут (6,4 м) қашықтықта жүретін және сервис алаңының шекарасын құрайтын желі. Сеттік ұпай: Жеңіс үшін жетекші ойыншыға бір ұпай қана керек болған жағдай. Егер ойыншы осындай жағдайда сервистік жасаса, ол "сет үшін сервистік жасап тұр" деп айтылады. Сет: Ұпайдың бірлігі. Сет ойындардан тұрады және екі ойынмен басымдықпен алты ойынды жеңген бірінші ойыншы сетті жеңеді. Көптеген турнирлерде сеттің нәтижесін шешу үшін алты ойын тең болғанда тай-брейк қолданылады. Жайық: Кортқа терең кірмеу; негізгі сызыққа жақын емес (соққыланған доп). Shamateurism: "Шам" және "әуесқойлық" сөздерінің бірігуі, ашық дәуірге дейін кең таралған әдет-ғұрыпқа қатысты, онда әуесқой ойыншы турнирге қатысу үшін қаржылық сыйақы алған, бұл әуесқойлық заңдарын бұзу. Шенк: Кездейсоқ соққы, әдетте ракетканың жиегімен соққылау нәтижесі. Мұндай соққылар көбінесе кортының сыртында қалдырады, бірақ кортының ішінде жарамды жерге түсетін шенкке де соққы беруге болады. Уақыт сағаты: Ойыншының 25 секунд ішінде сервистік жасауын қамтамасыз ету үшін ұпайлар арасында қолданылатын, көпшілікке көрінетін сағат. Алғаш рет 2018 жылы Австралия ашық чемпионатында Гранд Слемде қолданылды. Бір қолды кері соққы (немесе бір қолды): Бір қолды кері соққыны қараңыз. Жалғыздық тор: Жалғыздық ойыны үшін қолданылатын тор; қос тордан қысқа. Жалғыздық тіреулер (немесе тор тіреулері): Жалғыздық ойыны үшін торды көтеру мақсатында желінің астына, жалғыздық жақ сызығының жанына орналастырылған екі тіреу. Жалғыз ойын: Корттың әр жағында бір ойыншыдан екі ойыншы ойнайды. Жалғыз ойын корты қос ойын кортынан тар және ішкі және негізгі сызықтармен шектеледі. Оңай соққы: Аз жылдамдықпен және айналымсыз соққыланған, қонудан кейін жоғары секіретін, осылайша оңай соққы беруге болатын соққы. Аспаннан түскен оқ: Денесінің артында соққыланған соққы. Sledgehammer: Екі қолды кері соққымен жасалған жеңімпаз соққының әдеттегі атауы. Слайд: Артқы айналыммен (backspin) немесе бүйір айналыммен соққылау. Слайдпен соққыланған жер соққылары тегіс траекторияға және төмен секіруге бейім. Smash: Жоғарыдан қатты соққы, әдетте соққыны соққан ойыншы торға жақын болғанда, допты тікелей соққылай алады, көбінесе доп трибунаға түсіп, қайтару мүмкін болмайды. Spank: Жоғары жылдамдықпен тегіс жер соққысын жасау. Спаринг-серік: Хиттинг-серікке қараңыз. Арнайы босату ("SE"): Бұрынғы турнирдің соңғы кезеңдерінде бәсекелесіп жатқандықтан турнирдің іріктеу турниріне қатыса алмайтын ойыншыларға арнайы босату арқылы негізгі турнирге орын берілуі мүмкін. Арнайы рейтинг ("SR"): Қорғалған рейтингке қараңыз. Айналым: Доптың ауада қозғалғандағы айналуы, оның траекториясына және секіруіне әсер етеді. Артқы айналым, жоғарғы айналым және төменгі айналымды қараңыз. Split step: Ойыншының қарсыласы допты соққанда екі аяғымен кішкентай секіруі. Бұл ойыншыға кез келген бағытта жылдамдауға мүмкіндік береді. Нақты сервистік беру/нақты сервистік беруші: Нақтылықпен сервистік беру, нәтижесінде доп сервис желісінің және сервис желісінің немесе жалғыздық трамплинінің және сервис желісінің қиылысында немесе жанында қонады. Squash shot: Қорғаныс позициясынан, слайспен немесе ойыншының тұруынан артқа қарай соққыланған алдыңғы немесе артқы соққы. Тұрыс: Ойыншының допты соққанда тұру қалыбы. Жеңіл волей: Шабытты волей, соққының барлық күшін сіңіріп, доп тордың үстінен түсіп қалады. Тоқтатушы: Турнирде жеңіске жете алмайтын немесе тереңге жете алмайтын, бірақ топқа кіретін ойыншыны тоқтатуға жеткілікті ойыншы. Тікелей сеттер: Матч жеңімпазы ешбір сетті жоғалтпаған жағдай. Тікелей сет 6 ұпаймен жеңілген сетті де білдіруі мүмкін, яғни мүмкіндігі келгенде жеңіске жетіп, бес ойынға тең болмайды. Жіптер: Ракетканың жақтағы жіптердің торы. Жіп сақтағыш: Жіптердің бір-біріне тиіп, ерте үзілмеуі үшін кейде жіптердің қиылысқан жеріне салынатын кішкентай пластик бөлік. Жіптер: Ракетка бетіне тоқылған материал. Доппен байланыс жіптерде болуы керек. Соққы: Допты соғу. Кенеттен өлім тай-брейкі: Тоғыз ұпайдың ең жақсысы ретінде ойналатын тай-брейк нұсқасы, соңғысы сетті жеңіп алу үшін шешуші ұпай болады. 1965 жылы Джимми Ван Ален VASSS компоненті ретінде енгізген. Sweetspot: Ракетка басының орталық бөлігі, басқару және күш тұрғысынан допқа тиіп тұрудың ең жақсы орны. Swing volley: Drive volley-ге қараңыз.

Т

Танкинг (noun: tank): Мақсатпен матчты жоғалту үшін қолданылатын әдеттегі термин; немесе маңызды емес сетті қасақана жоғалту, энергия мен назарды матчты шешетін сетке шоғырландыру үшін. Бұл Ник Киргиостың 2016 және 2017 жылғы Шанхай Ашық турниріндегідей уақытша тоқтатуға алып келуі мүмкін. Таспаға тигізу: Тордың үстіңгі жағындағы таспаға тиетін соққыны ойнау. Теннис добы: Теннис ойнағанда қолданылатын синтетикалық жүнмен қапталған жұмсақ, қуыс, ауа толтырылған резеңке доп. ITF теннис добының диаметрі 6,54–6,86 см (2,57–2,70 дюйм) және салмағы 56,0–59,4 г болуы керек деп белгілейді. Сары және ақ түстер турнирлерде ғана рұқсат етілген түстер. Теннис күмбезі: Ішкі теннис орталығы, құрылымның ішіндегі желдеткіштер жасаған ауа қысымымен ұсталатын күмбезді құрылымнан тұрады. Теннис әкесі: Теннисшінің әкесі, көбінесе ойыншының теннис дамуына және/немесе мансабына белсенді қатысатын ата-ана туралы айтылғанда қолданылады. Теннисшінің шынашағы: Теннисшілерде жиі кездесетін жарақат, мүмкін, дұрыс емес техникаға немесе қолға тым көп діріл беретін ракеткаға байланысты. Теннис даңқы залы: АҚШ, Род-Айленд штаты, Ньюпорт қаласында орналасқан Халықаралық Теннис Даңқы залы. Ол 1954 жылы құрылған және жыл сайын таңдау рәсімі кезінде турнир өткізеді. Теннис жүзімдігі: Теннис комментаторы және тарихшы Бад Коллинз сипаттаған Оңтүстік Калифорния. Тай-брейк: Сеттегі есеп 6–6 болғанда жеңімпазды анықтау үшін арнайы ойын ойналады; жеңімпаз қарсыласынан кем дегенде екі ұпаймен көп ұпай жинау керек. Тай: Командалық жарыстарда, мысалы, Дэвис кубогы мен Федерация кубогында матчқа синоним. Топспин: Доптың жоғарғы бөлігі қозғалыс бағытына қарай айналатын айналу. Айналу доптың үстінен алға жылжиды, допты төмен түсіріп, кортқа жоғары бұрышта секіреді. Ойынды бастау үшін, монетаны лақтырудың жеңімпазы бірінші сервис беруді таңдайды. Әуесқой теннисінде лақтыруды ракетканы айналдыру арқылы жүзеге асыру жиі кездеседі. Торға тигізу: Доп әлі ойында болғанда ойыншы тордың кез келген бөлігіне тисе, ұпай жоғалтады. Сызық: Бірлік немесе жұптық корттың шекарасын белгілейтін сызық. Трамплин әсері: Ракетаның тартылысы өте төмен болғанда, допты жалпақ соққанда туындайтын әсер. Трамплиннің нәтижесінде өте жоғары жылдамдықты соққы пайда болады. Екі доптан өту: Желіге келген қарсыласты бірінші соққымен қиындыққа түсіріп, одан кейін екінші допты соққымен ұту. Үштік бәліш: Үш сеттің бірдей ұпайсыз жеңілуі үшін қолданылатын әдеттегі термин. Бәлішті қараңыз. Үштік тәж: Бір турнирде, әсіресе Үлкен Дулыға турнирінде теннис спортының барлық үш түрінде (бірлік, жұптық және аралас жұптық) жеңіске жеткені үшін берілетін атақ. T (T): Теннис кортындағы орталық және сервис сызықтарының перпендикуляр қиылысқан жерінен құрылған "T" пішіні. Түтік: (әдеттегі термин) қарсыластың денесіне қасақана және сәтті соққы беру; мысалы, "ол қарсыласын түтікпен соқты". Твинер (сондай-ақ tweeny, tweenie, хот-дог, Gran Willy немесе Sabatweenie деп аталады – соңғы екеуі 1970 және 80 жылдары бұл соққыны дамытқан Гильермо Вилас және Габриэла Сабатинидің есімдерімен аталған): Ойыншы допты аяқтарының арасынан соққан қиын трюк. Бұл әдетте ойыншы торға қарай бетімен қарап, допты ұстап алғанда орындалады. Алға қарап соққы жасайтын твинерлер де қолданылады және олар "алға қарап соққы жасайтын твинерлер" деп аталады. Твинер ракеткасы: орташа салмақты, орташа бас өлшемі мен орташа қаттылығы бар теннис ракеткасы, көбінесе жас кәсіпқойлар үшін ауысу ракеткасы ретінде қолданылады. Айналмалы сервис (немесе американдық айналмалы сервис): Слайс пен топспиннің комбинациясымен орындалатын сервис, нәтижесінде доп қисық траекториямен және қарсыластың бағытына қарама-қарсы бағытта жоғары секірумен ұшады. Сондай-ақ, kick serve дегенді қараңыз. Екі қолмен кері соққы (немесе екі қолды кері соққы, екі қолды соққы, екі қолды соққы): Екі қолмен ұстап орындалатын кері соққы. Екі қолмен алдыңғы соққы (немесе екі қолды алдыңғы соққы, екі қолды соққы, екі қолды соққы): Екі қолмен ұстап орындалатын алдыңғы соққы.

U

Судья (немесе кресло төрешісі): Ойын барысында қағидаларды сақтауға бекітілген, әдетте сетканың жанында биік креслода отыратын адам. Төменнен беру (немесе қолтықтан беру): Ойыншы допты иық деңгейінен төмен лақтырып, беру әдісі. Артқы айналу (немесе кері айналу немесе төменнен кесу): Доптың жоғарғы бөлігі қозғалыс бағытынан қашыққа бұрылатын айналуы; айналу доптың астында болады, бұл доптың ұшуын және кортқа көлбеу бұрышпен секіруін қамтамасыз етеді. Өздігінен жасалған қателік: Ойыншының нашар шешімі мен орындалуынан туындаған, сервисте немесе қайтарымда жасалған қателік; мәжбүрлі қателіктен өзгеше. Сейімсіз ойыншы: Турнирде тізімге енбеген ойыншы. Көтеріңкі жеңіс: Жоғары рейтингті ойыншының төмен рейтингті ойыншыдан жеңілуі.

V

Артықшылық: Артықшылық терминінің ескіше атауы. VASSS: Ван Аленнің ұпайды жылдамдату жүйесі, Джеймс Ван Ален жасаған дәстүрлі артықшылық жүйесінен туындауы мүмкін ұзақ ойындарды болдырмауға бағытталған балама ұпай әдісі. Теннис федерациялары VASSS жүйесінен тек тай-брейк қана қолданды. Волей: Ойыншының өз жағына тимес бұрын, әдетте сетка маңында соққы беруі.

W

Walkover ("WO" немесе "w/o"): Қарсылас жоқ жеңіс. Ойыншы кез келген себеппен, мысалы, жарақат алғандықтан матчты бастай алмаған жағдайда walkover беріледі. Матч барысында добуды тоқтату үшін, "қайтарып алу" деген мақаланы қараңыз. Батыс тұтқасы: Ойыншы жердегі соққыларда көп айналу (topspin) жасағысы келгенде қолданылатын тұтқа түрі, баспаушықтың 5-ші беліне орналастыру арқылы жасалады. Допты жіберіп алу (Whiff): Ойыншы допты мүлдем соқпаған жағдай. Сервисті жіберіп алу ресми матчта қателік деп есептеледі. Сыртқа шығу (Wide): Доп кортын сыртына, сызықтан тыс жерге түскенін көрсететін шақыру. Жүлделі ойыншы ("WC"): Ойыншының рейтингі жеткіліксіз болса немесе уақытында тіркелмесе де, турнирде ойнауға рұқсат етілетін ойыншы. Көбінесе жеребеде бірнеше орын жүлделі ойыншыларға арналады, олар тікелей қабылдауға лайық болмаған жергілікті ойыншылар немесе қажетті рейтингтен сәл ғана төмен ойыншылар болуы мүмкін. Ұзақ мерзімді жарақат салдарынан рейтингі төмендеген ойыншыларға да жүлделі ойыншы статусы берілуі мүмкін. Жеңіс добы (Winner): Қарсылас қол жеткізе алмаған және ұпайды жеңіске жеткізген соққы; кейде қарсылас қол жеткізген, бірақ кортаға қайтара алмаған сервис те жеңіс добы болып саналады. Рамкаға тиген соққы (Wood shot): "Рамкаға тиген соққы" деген мақаланы қараңыз. WCT: World Championship Tennis аббревиатурасы, 1968 жылы құрылған және 1990 жылы ATP туры пайда болғанға дейін жалғасқан кәсіби ерлер теннис турнирі. Қате аяқ (Wrong foot): Ойыншы күтпеген бағытта допты соғу арқылы қарсыласты күтпеген қозғалысқа мәжбүр ету. WTA финалы: WTA турының жыл соңындағы турнирі, әлемдегі ең жақсы сегіз теннисші қыздан (плюс екі қосалқы ойыншы) тұрады. WTA туры: Әйелдер теннис қауымдастығы (WTA) ұйымдастырған әйелдер арасындағы әлемдік деңгейдегі теннис турнирі. WTA: Әйелдер теннис қауымдастығының аббревиатурасы, әйелдер кәсіби теннисінің басқару органы; әйелдер арасындағы ең ірі турнирлермен WTA турын басқарады.

Y

Йо-йо: Ойыншы допты кері айналыспен соққылап, доптың қарсыластың жартысына бірінші тиіп, содан кейін алғашқы секірістен кейін өзінің жағына қайта оралатын жағдай.

Z

0-деңгей: Жоғары рейтингтегі ойыншы қатысуға міндетті болған, бірақ қатыспаған кәсіби теннис турнирлері үшін есептелмейтін рейтингтік ұпайлар (міндетті турнирлер). Осылайша, ойыншы міндетті турнирдің орнына басқа турнирде қатысқан жағдайда да, тіпті қатысса да, рейтингке ұпай қосылмауы мүмкін.