Кіріспе
Hess Corporation (бұрын Amerada Hess Corporation) – американдық жаһандық тәуелсіз энергетикалық компания, шикі мұнай мен табиғи газды барлау және өндірумен айналысады. 1968 жылы Hess Oil and Chemical және Amerada Petroleum компанияларының бірігуі нәтижесінде құрылды. Леон Гесс 1960 жылдардың басынан 1995 жылға дейін бас директор болды, одан кейін оның ұлы Джон Б. Гесс төраға және бас директор болып тағайындалды. Компания қарсылас Chevron мұнай компаниясымен сатып алынуға келісім жасады. Штаб-пәтері Нью-Йорк қаласында орналасқан, 2016 жылғы Fortune 500 корпорацияларының жылдық тізімінде 394-ші орынға ие болды. 2020 жылы Forbes Global 2000 Hess компаниясын әлемдегі ең ірі 1253-ші компания деп бағалады. Компанияның барлау және өндіру операциялары АҚШ-та (Солтүстік Дакота) және Ливияда, сондай-ақ АҚШ-та (Мексика шығанағы), Канадада, Оңтүстік Америкада (Гайана және Суринам) және Оңтүстік-Шығыс Азияда (Малайзия және Малайзия мен Таиландтың бірлескен даму аймағы) жүргізіледі.
Hess Corporation (formerly Amerada Hess Corporation) is an American global independent energy company involved in the exploration and production of crude oil and natural gas. It was formed by the merger of Hess Oil and Chemical and Amerada Petroleum in 1968. Leon Hess was CEO from the early 1960s through 1995, after which his son John B Hess succeeded him as chairman and CEO. The company has agreed to be acquired by rival oil company Chevron. Headquartered in New York City, the company ranked 394th in the 2016 annual ranking of Fortune 500 corporations. In 2020, Forbes Global 2000 ranked Hess as the 1,253rd largest public company in the world. The company has exploration and production operations on shore in the United States (North Dakota) and Libya, and off shore in the United States (Gulf of Mexico), Canada, South America (Guyana and Suriname), and Southeast Asia (Malaysia and the Joint Development Area of Malaysia and Thailand).
Тарих
1919 жылы британдық мұнай кәсіпкері Лорд Каудрей Солтүстік Америкада мұнай өндіруді зерттеу үшін «Америда» корпорациясын құрды. Фирма 1920 жылдың 7 ақпанында Делавэр штатында негізгі еншілес компаниясы «Америда Петролеум Корпорациясы» болып табылатын холдингтік компания ретінде тіркелді. Мұнай өндіруші 1920-жылдардың көп бөлігінде өсімді қамтиды, 1926 жылы 4,9 миллион АҚШ доллары таза табыспен ең жоғары деңгейге жетті. Алайда, Ұлы депрессияға дейінгі жылдары мұнай нарықтарының әлсіздігі пайданың төмендеуіне әкелді. Нарық құлдырауының салдары мұнай өнеркәсібіне қосымша қиындықтар тудырды. 1930 жылдың бірінші тоқсанында компания аз шығынға ұшырады. Депрессияның алғашқы жылдары кейбір аймақтарда сұраныстың төмендеуімен және өндірістің артық болуымен күрестік. 1930-жылдардың соңында «Америданың» қаржылық болжамы жақсарды. 1941 жылдың желтоқсанында компания холдингтік компания мен негізгі операциялық еншілес компания «Америда Петролеум Корпорациясын» біріктіріп, жеңілдетілген операциялық компанияға айналдырды. Жаңа ұйым бұрынғы еншілес компанияның атын қабылдады. 1955 жылы соғыстан кейінгі қарқынды өсім компанияның жылдық сатылымын 100 миллион АҚШ долларынан асырды. 1930-жылдары Леон Хесс құрған мұнайды өңдеуші және сатушы «Хесс Ойл энд Кемикал» компаниясы 1966 жылы британ үкіметінен 100 миллион АҚШ долларына компанияның 10% үлесін сатып алды. Альберт Левинсон аға вице-президент болып тағайындалды және қазіргі «Хесс» логотипін жасады. 1968 жылдың желтоқсанында «Хесс» пен «Америда» бірігу жоспарларын жариялады. Мортон Адлер бастаған «Америданың» бірқатар акционерлері бұл келісімді «Хесске» тым қолайлы деп сынға алды. Адлер «Америданың» мұнай қоры ұсынылып отырған компанияның активтерінің көп бөлігін құрайтынын және «Америда» акционерлері жаңа компанияны бақылауда ұстауы керек деп мәлімдеді. Акционерлер мәселе бойынша дауыс беруге дейін, интеграцияланған мұнай компаниясы «Филипс Петролеум» «Америдаға» бірігу туралы ұсыныс жасады, бірақ 1969 жылдың наурыз айында ұсыныстан бас тартты. Дегенмен, «Филипс» компаниясы қызығушылық танытып, «Хесс» ұсынысына қарсы сотқа жүгінбейтінін мәлімдеді. «Хесс» осындай стратегиядан қорқып, компанияның 1,1 миллион акциясы үшін 140 миллион АҚШ долларын ұсынды, бұл компаниядағы үлесін екі есеге арттырады. Жаңа талаптар мамыр айындағы акционерлер дауысында бірігудің тағдырын шешуге пайдаланылатын болады. Дауыс беру акционерлердің наразылығына толы болды, олар Адлердің аргументтерін қайталаудан басқа, «Америданың» жақында аяқталған тендерлік ұсынысын қаржыландыруына қарсы болды. «Хесс» акцияларды жоюды жоспарлады, ал жаңа құрылған компания сатып алудың құнын өз мойнына алады. Жиналыста бір акционер: «Меніңше, «Хесс» «Америданың» ақшасымен «Америданы» сатып алып отырған сияқты». Сауда-саттыққа қолдау білдіргендер жеңіске жетті және таза өндіріс компаниясын мұнайды өңдеу және сату операциясымен біріктіретін 2,4 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі бірігу аяқталды. Алайда, акционерлердің растауымен дау әлі тоқтаған жоқ. 1972 жылы федералдық топтық сот ісі қозғалды, онда прокси дауыс беру туралы ақпараттың бұрмаланғаны айтылды. 1976 жылы сот компанияның әр компанияның активтерін бірігудің себебі ретінде қарастырғанын жалған мәлімдегенін мойындады. 2000 жылдың ақпанында «Хесс» «Мидвил Корпорациясын» сатып алып, барлық 178 «Мерит» жанармай станцияларын «Хесс» деп қайта атады. «Мерит» жанармай станциялары желісі негізінен Бостон, Нью-Йорк және Филадельфия нарықтарында орналасқан. 2001 жылы «Америда Хесс» «Тритон Энерджи Лимитед» компаниясын шамамен 3,2 миллиард АҚШ долларына бағаланған қолма-қол ақшалай тендер арқылы сатып алды. АҚШ-тағы ең ірі тәуелсіз мұнай және табиғи газды барлау және өндіру компанияларының бірі «Тритон» өзінің табысты, бірақ тәуекелге толы шетелдегі барлау жұмыстарымен ерекше мұнай компаниясы ретінде танымал болды. «Америда Хесс» баспасөз хабарламаларына сәйкес, «Тритонның» Батыс Африка, Латын Америкасы және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы негізгі мұнай және газ активтері оның барлау және өндіру бизнесін нығайтады және ұзақ мерзімді халықаралық қорларға қол жеткізуді қамтамасыз етеді. «Хесс» сондай-ақ сатып алу компанияның тәуліктік баррельдік өндірісін 25 пайызға дейін арттырады деп күтілуде. Сол сияқты 2001 жылы «Америда Хесс» Солтүстік Каролина штатының Уинстон Салемдегі «A. T. Williams Oil Co.» компаниясымен бірлескен кәсіпорын құрды. Компания мен жанармай станциялары «WilcoHess» деп аталды. Бірлескен бірігуден кейін «WilcoHess»-тің 1200 станциясы пайда болды. «Тритон» сатып алынғаннан кейін энергия бағалары төмендеді және әлемдік экономика әлсіреген. «Америда Хесс» келесі жылдары қиындыққа тап болды және 2002 жылы «Сейба» мұнай кенін құнсыздандырумен байланысты 530 миллион АҚШ доллары көлеміндегі шығынға байланысты 218 миллион АҚШ доллары шығынға ұшырады. 2002 жылдың наурыз айында «TXU Europe» «Америда Хесс» компаниясының Ұлыбританиядағы бөлшек газ және электрмен жабдықтау бизнесін сатып алды. Алайда, 2003 жылдан 2006 жылға дейін «Америда Хесс» тұрақты түрде өсетін пайданы тіркеді, компанияның таза табысы 1,920 миллиард АҚШ долларын құрады. 2006 жылдың мамырында «Америда Хесс Корп.» өзінің атауын «Хесс Корп.» деп өзгертті.
2012 жылдың 18 қаңтарында компания 2012 жылдың ақпан айының ортасына дейін АҚШ Виргин аралдарындағы Сент-Круадағы «Ховенса» мұнай зауытын жабатынын хабарлады. Мұнай зауыты сақтау терминалы ретінде жұмыс істеуді жалғастырады. 2013 жылдың ақпан айының соңына дейін «Хесс» Нью-Джерси штатының Порт-Ридинг қаласындағы мұнай зауырын жапты. Газ бағалары 2012 жылдың қазан айынан бері ең жоғары деңгейге жетті және «Хесс» зауыттағы 217 қызметкердің 170-ін жұмыстан босататынын, мұнай зауыты бизнесінен шығатынын және 19 сақтау терминалын сатып алушы іздейтінін мәлімдеді. Компания болашақта барлау және өндіруге назар аударуға шешім қабылдады. «Хесс» баспасөз хабарламасында компанияның «Бөлшек сауда, энергияны сату және энергия саудасы сияқты төменгі деңгейдегі бизнесінен толығымен шығу жоспарларын» жариялады. Вудбридж (Порт-Ридинг) НЖ зауытының жабылуы туралы хабарлама мен газ бағаларының кейінірек өсуі арасында байланыс болған жоқ, өйткені зауыттың өнімділігі көбінесе авиациялық және арнайы отындар нарығына бағытталған және автомобильдік отындарға емес. 2013 жылдың 4 наурызында «Хесс» өзінің ішкі мұнай зауыттары мен бөлшек сауда операцияларын сататынын хабарлады. «The New York Times» басылымы «Хесс» бөлшек сауда және мұнай зауыты операциялары компанияның кірісінің шамамен 4 пайызын құрайтынын хабарлады. Сондай-ақ «Хесс» Индонезия мен Таиландтағы активтерін сататынын атап өтті. Компания мұнай өндірісіне толығымен назар аударады, бұл мұнай өнеркәсібінде компаниялар төменгі деңгейдегі активтерін бөліп, өнімдірек жоғарғы деңгейдегі бизнесіне назар аудару тенденциясын ұстанады; «ConocoPhillips» және «Marathon Oil» соңғы жылдары «Phillips 66» және «Marathon Petroleum» компанияларын бөліп шығарды. 2013 жылдың сәуір айында «Хесс Корп.» өзінің Ресейдегі бөлімшесін «Лукойлға» 2,05 миллиард долларға сататынын хабарлады. 2013 жылдың шілде айында «Хесс Корп.» өзінің энергияны сату бөлімшесін британдық «Centrica» компаниясына шамамен 1,03 миллиард долларға сататынын мәлімдеді. 2013 жылдың қазан айында «Хесс Корп.» өзінің Шығыс жағалау және Сент-Люсиядағы сақтау терминалдары желісін «Buckeye Partners LP» компаниясына 850 миллион долларға сату жоспарларын жариялады. 2013 жылдың желтоқсан айында «Хесс Корп.» өзінің Индонезиядағы активтерін индонезиялық мұнай консорциумына сататынын хабарлады. 2014 жылдың 8 қаңтарында «Хесс» жанармай станциялары желісін салықтан босатылып бөліп шығаруға өтініш берді. Жаңа құрылған компания «Хесс Ритейл» деп аталады және АҚШ-тың шығыс бөлігіндегі 1200-ден астам дүкенді қамтиды. Бөліп шығаруды аяқтамас бұрын, «Marathon Petroleum» еншілес компаниясы «Speedway LLC» 2014 жылдың 22 мамырында «Хесс Корп.» компаниясының бөлшек сауда бөлімшесін 2,87 миллиард долларға сатып алатынын хабарлады. 2014 жылдың соңында сатып алу аяқталғаннан кейін барлық «Хесс» жанармай станциялары 2017 жылдың соңына дейін «Speedway» жанармай станциялары болып қайта аталды. Бұл мәміле «Хесс» компаниясын барлау және өндіруге бағытталған энергия компаниясы ретінде өзгертуді аяқтады, бұл шамамен 50 жыл бұрынғы «Америда» бірігуін кері қайтарды. 2014 жылы «Хесс» барлық төменгі деңгейдегі операциялардан шығып, барлау және өндіру компаниясы ретінде танылу үшін көп жылдық трансформацияны аяқтады, шамамен 13 миллиард доллар пайда тапты...
Экологиялық дерек
1990 жылдың 28 қазанында «Нью-Йорк таймс» газеті Гадсон өзенінде керосинге толы баржа рифке шағылып, жанармай төгілгенін хабарлады. Hess компаниясы дереу тазалау жұмыстарын өз мойнына алды; Жағалау күзеті Red Star компаниясымен бірлесіп, төгілген жанармайды бір аймаққа шектеу және тазалау жұмыстарын жүргізді. Жағалау күзетінің өкілі Холмс мырза: «Ауа райы мен желдің жағдайы мүмкіндігінше қолайлы», – деп мәлімдеді, бұл жағдай әдеттегіден гөрі жылдам және тиімді тазалауға мүмкіндік берді. «Нью-Йорк таймс» газетінің хабарлауынша, Холмс мырза керосиннің табиғи булану жылдамдығының арқасында төгілген жанармайдың 70 пайызы үш күн ішінде жойылатынын айтты. Керосиннің көп бөлігі буланып кетсе де, бензол сияқты улы химиялық заттар суда қалып, кейбір балықтарға зиян келтіруі мүмкін. Hess компаниясының корпоративтік саясаты «қоршаған ортаны, денсаулықты және қауіпсіздікті қорғайтын заңдар мен ережелерді сақтауға берілген негізгі міндеттемесін» ұзақ жылдар бойы баса көрсетіп келгенін мәлімдеді және барлық төгілген жанармайды тазалайтындарын жеткізді. Нью-Йорк штатының Қоршаған ортаны қорғау департаментімен (DEC) жасалған келісім бойынша, Hess корпорациясы 1,1 миллион доллар айып төлейді және 65 бензин станциясы мен мұнай қоймаларын мемлекеттік талаптарға сәйкес келтіруге міндеттенеді. Келісім 65 бензин станциясындағы және Бруклиндегі Hess компаниясының ірі мұнай қоймасындағы 100-ден астам бұзушылықты қамтиды. Келісімнің мақсаты – Hess компаниясының Нью-Йорк және Төменгі Гудзон аймағындағы DEC ережелерін бұзуын жою болды. Соңғы кездегі бірнеше ірі АҚШ мұнай компанияларына қарсы судың ластануына қатысты сот ісінде Hess корпорациясы 422 миллион долларлық өтемақының бір бөлігін төлеуге мәжбүр болды. 17 штаттан 153 мемлекеттік сумен жабдықтау компаниясы мұнай компанияларына қарсы «бензиннің құрамындағы метил-трет-бутил эфирі (MTBE) салдарынан ауыз судың ластануына» байланысты талап арыз берді. Келісімге сәйкес, тараптар талапкерлердің құдықтарының тазалау шығындарының үлесін төлейді, егер олар ластанатын болса немесе алдағы 30 жыл ішінде тазалауды қажет ететін болса. Hess компаниясы 2006 жылғы Корпоративтік тұрақтылық есебінде парниктік газдар шығарындыларын азайту және бақылау бойынша «төрт элементтен» тұратын стратегияны ұсынды. Стратегияның қадамдарына шығарындыларды бақылау, өлшеу, басқару және азайту кірді. Компания есеп беру арқылы, энергия тиімділігін арттыру және қалдықтарды өңдеу, сондай-ақ көміртегіді жинау және саудалауға қатысу арқылы қоршаған ортаға тигізетін әсерін жақсартуды көздеді.
Монополияға қарсы іс-қимыл
2024 жылдың қаңтарында Hess компаниясымен қатар тағы жеті АҚШ мұнай және газ өндірушісіне қатысты, тақтатас мұнайының өндірісін шектеу мақсатындағы заңсыз баға қою схемасын ұйымдастырды деген айыппен топтық сот ісі қозғалды, нәтижесінде АҚШ жүргізушілері бәсекелестік нарықтағыдан қымбат бағамен бензин сатып алуға мәжбүр болды.
Орналасқан жерлер
2013 жылдың 4 наурызында мұнай өнімдерін өңдеуден және бөлшек саудадан бас тарту туралы хабарлама жасағанға дейін, Hess Алабама, Арканзас, Коннектикут, Делавэр, Колумбия округі, Флорида, Джорджия, Мэриленд, Массачусетс, Нью-Гэмпшир, Нью-Джерси, Нью-Йорк, Солтүстік Каролина, Пенсильвания, Род-Айленд, Оңтүстік Каролина, Теннесси және Вирджиния штаттарында жанармай құю станцияларын басқарды. 2014 жылдың мамыр айында Marathon Petroleum Company еншілес компаниясы Speedway LLC, Hess Corporation компаниясының бөлшек сауда бизнесін 2,6 миллиард долларға сатып алатынын мәлімдеді. Hess АҚШ-тың шығысында 1342 орналасқан жерге ие болды. Hess брендінен Speedway брендіне көшу 2015 жылы аяқталды. Бұл WilcoHess желісіндегі барлық станцияларды да қамтыды, Hess бөлшек сауда бизнесінен шығар алдында оларды толығымен сатып алған болатын. Кейіннен, 2016 жылы Speedway және Pilot Flying J компаниялары PFJ Southeast LLC деген бірлескен кәсіпорын құрды, ол бұрынғы WilcoHess жүк көліктеріне арналған аялдамаларын басқарады; аялдамаларды Pilot басқарады және олар Pilot немесе Flying J деп қайта аталды. 2021 жылы 7-Eleven Speedway компаниясын Marathon компаниясынан сатып алып, бұрынғы Hess станцияларын өзіне қосты. Антимонополиялық себептерге байланысты, Федералдық сауда комиссиясы 7-Eleven және Marathon компанияларын 291 Speedway станциясын үшінші тарап сатып алушыларға сатуға мәжбүр етті; осы станциялардың көп бөлігі Флорида мен Нью-Йорктегі бұрынғы Hess станциялары, сондай-ақ Marathon компаниясы 2018 жылы Andeavor компаниясын сатып алған кезде алған Калифорниядағы бірнеше станциялар болды. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, Hess станциялары Коннектикут сияқты таңдалған штаттарда әлі де сақталып қалды.