Кіріспе

1984 жылы Артур Хиллер түсірген фильм

«Мұғалімдер» – 1984 жылы түсірілген американдық сатирикалық қара комедиялық драмалық фильм. Фильмнің сценарийін В. Р. МакКинни жазды, режиссері Артур Хиллер, ал басты рөлдерді Ник Нолте, Джобет Уильямс, Ральф Макио және Джадд Хирш сомдады. Ол негізінен Огайо штатының Колумбус қаласындағы бұрынғы Орталық орта мектепте түсірілді. Фильмнің оқиғасы да Огайо штатының Колумбус қаласындағы орта мектепте өтеді. Мектеп бұрынғы оқушының сотқа арыздануы салдарынан жағымсыз жариялылыққа тап болып, әкімшілік танымал мұғалімді қауіп деп санап, отставкаға кетуге мәжбүрлеуге тырысады. Мұғалім басшылығына қарсы тұрып, оны жұмыстан шығарса, тағы да сотқа беретінін ескертеді.

Сюжет

Огайо штатының Колумбус қаласындағы Джон Ф. Кеннеди орта мектебінде әдеттегі дүйсенбі күні таңертең мұғалімдер арасында жанжал, пышақтан жараланған оқушы және жақын арада болатын сот ісі туралы әңгімелер болып жатыр. Мектеп директорының орынбасары Роджер Рубелл мен директор Юджин Хорн заңгер Лиза Хаммондпен кездеседі, ол жақында бітірген түлектің мектепке қарсы арызы бойынша жауап беруге жауапты – арыз сауатсыздығына қарамастан, оған диплом беру фактісіне қатысты. Алекс Джурел – тәжірибелі әлеуметтік пәндер мұғалімі, ол жұмысына жеңіл қарамайды және студенттермен ортақ тіл табу қабілетімен танымал. Алекс жылдар бойы даулы студенттер мен әкімшіліктің талаптары арасында қалып, шаршап қалған. Ол уақытша мектеп психологының міндеттерін атқаруға тағайындалады және оқушы Эдди Пиликианға кеңесші болады. Алекс бұрынғы студенті Лизамен де романтикалық қарым-қатынасқа түседі. Герберт Гоуэр – психиатриялық клиниканың сыртқы емделушісі, оны құрметті мұғалім деп жаңылыстырып, тарих сабағын жүктеген, ол сабақты қызықты, білім беруге және тартымды етуге тырысады. Ұйықшақ ағылшын тілі мұғалімі мырза Стайлз сабақ өткізбейді, тек оқушыларға сабақ кезінде орындау үшін жұмыс парақтарының көшірмелерін ұсынады, ол сабақ барысында көз жұмып, ешкім байқамайды. Дене шынықтыру мұғалімі мырза Тройдың студентпен жыныстық қатынасы бар. Эддидің жақын досы Дэнни, шизофрениямен және клептоманиямен ауыратын студент, есірткі іздеу кезінде тапаншаны көрсеткеннен кейін полиция тарапынан атып өлтіреді. Мектеп басшысы Донна Берк пен мектеп адвокаты Ал Льюис сот ісімен байланысты жағымсыз жариялылықтан қашуға тырысады. Олар қандай мұғалімдердің жауабы мектептің беделін түсіруі мүмкін екенін анықтауға тырысады. Әкімшілік Алекстің олардың әлеуметтік жағдайына төндіретін қаупін сезінеді және оны жауабын беруден бұрын отставкаға кетуге мәжбүрлейді. Лизаның қатал сыннан кейін, ол соңғы рет Берк пен Рубеллге қарсы тұрып, мектеп әкімшілер үшін емес, студенттер үшін бар екенін еске салады. Сондай-ақ, егер ол жұмыстан шығарылса, сотқа беріп қоятынын айтады. Ол мектепке қайта кіріп, студенттердің қуанышты дауыстарын естиді.

Сыни жауап

Фильмге қарама-қайшы пікірлер айтылды, кейбір сыншылар оған Пэдди Чайефскийдің сатираларына тән өткірлік жетіспейді деп есептеді. (Чайефский Хиллердің тағы бір қараңғы сатирасын, 1971 жылғы «Аурухананы» жазған). Rotten Tomatoes шолулар жинағында фильм 33 шолу негізінде 61% мақұлдау рейтингісіне ие, орташа бағасы 5.70/10. Сайттың сын пікірі: «Тондық өзгерістермен әлсіреген кезеңдері бар өткір сатиралық сәттерімен, «Мұғалімдер» мықты актерлік құрамының біркелкі сценарийді көтеру мүмкіндігінің шегін көрсетеді». Metacritic-те фильм 8 шолу негізінде 39 ұпай алды, бұл «көбінесе жағымсыз пікірлерді» көрсетеді. «Чикаго Ридер» газетінің тілшісі Дейв Кехр «фильмдегі кейіпкерлердің барлығы қатаң тәлім беру мақсатымен ойлап табылған: олар моральдық қайшылықтарын үлкен ақ көрпе сияқты мақтан тұтады, оларды көргенде сюжеттің әрбір тривиальды бұрылысын болжауға болады» деп мәлімдеді. Variety журналының бір сыншысы фильм «орта білім берудегі дүрмек туралы өткір және маңызды ойларды айтады, бірақ олар күлкілі абсурдтың көптігінен бірте-бірте әлсірейді» деді. Роджер Эберт «мұндағы идея – M*A*S*H соғысқа не істегенін оқыту саласына қатысты жасау еді. Айынысы, олар мектептерге «Жалпы аурухана» медицинаға не істегенін істеді. «Мұғалімдер» фильмінде қызықты идея бар, бұл оқушылардың ертедегі идеалындарын еске түсіруге тырысатын мұғалімдер туралы, бірақ фильм оны комедиялық ыңғайласулармен толтырып, маңызды көріністерге толық сенуге мүмкіндік бермейді». Эберт шолуын былай аяқтады: «Шын мәніндегі қорытынды: «Мұғалімдер» мені үлкен қалалық мектептер туралы керемет фильм жасауға болатынына сендірді. Бірақ бұл фильм сондай емес». CBS Morning News тілшісі Пэт Коллинс «бұл фильмді «жариялы, уағыздайтын және мемлекеттік мектеп білімі тақырыбын үстірт қарастыратын» фильм деп атады, бұрынғыдан жақсы ойнаған актерлердің жасанды ойынына назар салып, «бұл ұзақ уақыттан бері пайда болған ең нашар «орта мектеп – джунгли» фильмі» деді. Коллинс былай деді: «Шын мәніндегі мұғалімдер, оқушылар және ата-аналар Голливудқа мемлекеттік мектептердің проблемалары туралы айтудың қажеті жоқ, «Мұғалімдерге» қарағанда үй жұмысы көңілдірек» .