Кіріспе

Хэйан дәуіріндегі атақты самурай садақшы (794–1185)

Насу но Йоичи (那須 与一) (шамамен 1169–1232) – Генпей соғысында Минамото кланымен бірге шайқасқан самурай. Ол 1185 жылы Яшима шайқасындағы ерлігімен ерекше танымал. «Хейке Моногатари» бойынша, жау Тайра өз кемелерінің біріне желкенді тігіп, Минамото жауынгерлерін оны атып түсіруге шақырған. Насу толқындардың үстіндегі ат үстінде отырып, кемедегі мақсаттың да қозғалысын ескере отырып, бір ғана оқпен оны атып түсірді. Генпей соғысынан кейін ол Тоттори қаласының шугосы болып тағайындалды, бірақ аң аулау жарысында жеңілгеннен кейін осы лауазымын Кадзивара Кагетокиге жоғалтты. Ол Эчиго провинциясынан кетіп, Минамото но Ёритомоның қайтысынан кейін Насу Жодо Шиншю сектасының буддалық монахы болды. Кейін ол ғибадатхана салды, ол Насу әулетінің үлкен ұлына мұрагерлік етіп берілді. Әкімшілік мақсаттар үшін ғибадатхананы кімнің иемденуі керектігі туралы толық жазбалар сақталды. Осының арқасында Насу әулетінің тегін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ғибадатхана қирағанға дейін анықтау мүмкін болды. Тағы бір аңыз бойынша, оның 1189 (немесе 1190) жылы болған өлімі Ёритомоның тазалауынан қашу үшін жасырын болған, ал дінге келуіне себеп – Хансен ауруынан бет пішінінің өзгеруі болған. Ал Йошисада Насудың сөзіне сенсек, Йоичи Ёритомоның қайтысынан кейін кешіріліп, Насуға оралған, Жодо шу сектасына кіру үшін монах болған және 1232 жылы Сетцу провинциясында, Гемпей Кассен шайқасында қаза тапқандарды жоқтап, 30 жылдық сапардан кейін сал ауруынан қайтыс болған.

Атауы

Йоичи – он немесе он бірінші ұлды білдіретін жиі кездесетін есім. Санада Йошитата мен Асари Йошито да өздерін Йоичи деп атаған замандастары болды. Олар мен Насу но Йоичи бірге "Гендзидің үш Йоичиі" деп аталады.

Өмірбаян

Насу-но-Йойчидің есімі «Азума Кагами» (Шығыстың айнасы) сияқты сол дәуірдің тарихи құжаттарында кездеспегендіктен, Йоичидің ерліктері көбінесе «Хейке әңгімесі» мен «Генпей Сейсуики» соғыс жылнамаларында баяндалған. «Хейке әңгімесінде» айтылуынша, ол Као жылнамасының бірінші жылы (1169), Эйман жылнамасының бірінші жылы / Нинан жылнамасының бірінші жылы (1166) немесе Нинан жылнамасының үшінші жылы (1168) шамасында Насу-но Сукетаканың ұлы ретінде дүниеге келген. Оның туған жері сол кезде Насу кланының мекені болған Канда-жо (қазіргі Точиги префектурасы, Насу ауданы, Накагава мачи) деп есептеледі. Генпей соғысында ол ағасы Юро Таметакамен бірге Минамото-но Ёритомо тарапына шығып, кіші ағасы Йошицуне әскеріне қосылды. Яшима шайқасында ол Тайра кланының соғыс кемесіндегі желдеткішті атып түсірді және Ёритомодан бес провинциялық шон (ортағасырлық Жапониядағы иелік) алды. Таметакадан басқа тоғыз ағасы Тайра кланына адал болды. Таметака кейін жазаланды, сондықтан Йоичи он бірінші ұлы болғанымен, Насу кланының мүлігіне ие болды. Йоичи Шинано және басқа да аймақтарға қашқан ағаларын кешіріп, оларға жер берді және Шимоцуке провинциясында Насу кланының өркендеуіне негіз салды.

Құлақтан естілген әңгімелер мен фольклор

Жергілікті аңыз бойынша, ол бала кезінен-ақ садақ атуда шебер болған, ағаларының алдында өнерін көрсетіп, әкесі Сукетаканы таң қалдырған. 1180 жылы Насу тауында садақпен жаттығу кезінде Сукетака Йошицунемен кездесіпті, ол Насу Онсен-дзиндзя киелі орнына жеңіс тілеу үшін келген екен. Сонда олар ағасы Юро Таметакамен келісіп, Йоичиді Минамото кланына қабылдауға рұқсат берген. Бұған қоса, Йоичи негізін салған бірнеше храм мен киелі орындар бар. "Хейке Моногатарида" желдіргішке ату туралы әңгіме өте мәшһүр. "Битчу Эбара но Шо" деген де иелік бар, оны желдіргішке сәтті атып, ол қол жеткізген деседі. Бұл аңыздың рас екені белгісіз, бірақ кем дегенде Камакура дәуірінің ортасында Насу кланы (Эбара Насу кланы мен Битчу Насу кланы) бұл аймақты басқарғаны жазылған. Садақтың иісін жақсарту үшін тым көп жаттығу жасағандықтан, оның оң және сол қолының күші әртүрлі болған деседі.

Болашақ ұрпаққа әсері

Насу кланының басшысы көп буын бойы "Насу Таро" деп аталып келді, кейбір ерекше жағдайларды қоспағанда (мысалы, Насу Ёситака, Насу Мицуёси), бірақ Эдо кезеңінен бастап Насу Сукекаге сияқты Насу кланының кезекті басшылары "Насу Ёичи" деген жалпы есімді қолдана бастады.

Танымал мәдениетте

Насу-но-Йойчи – «Дрифтерс» манга/анимесіндегі басты кейіпкерлердің бірі, онда ол 19 жасқа толмаған жас жігіт ретінде бейнеленеді және оны Мицуки Сайга дауыстандырады. Насудың шайқалатын қайықтан желді атып түсіру туралы оқиғасы «Студио Гибли» фильмі «Пом Поко»-да қысқаша қайта жаңғырылып, ескі Яшима но Хаге тануки оған айналады. «High School Inari Tamamo chan» мангасында оқиға өзгертілді; Насу-но-Йойчи – Тенко Фушими болды, өйткені оның садақпен ату шеберлігі туралы аңыз бар, бірақ ол түлкі рухы екені жасырылды. «Final Fantasy» франшизасында Йоичи садағы деп аталатын қару жиі күшті садақ ретінде көрсетіледі, тіпті кейбір ойындарда ең күштісі саналады. «Doodle Champion Island Games» ойынында капитан Йоичи желді ату жарысында жеңіске жеткен чемпион. 2005 жылғы «Таига» драмасында «Ёшицунэ» фильмінде оны актер Цубаса Имай сомдады.