Кіріспе
Құс түрі
Тік қақпақты ани (Crotophaga ani) – көкектер тұқымдасына жататын құс. Ол Оңтүстік Флорида, Кариб теңізі, Орталық Американың бір бөлігі, батыс Эквадордың оңтүстігі, Бразилия, Солтүстік Аргентина және Оңтүстік Чилиде қоныстанып, көбейетін тұрақты түр. 1960 жылдар шамасында Галапагос аралдарына әкелінген, және архипелагтағы жергілікті және эндемикалық түрлерге зиян келтіруі мүмкін.
Таксономия
Тегіс мүңкұрт аниді 1648 жылы неміс натуралисі Георг Маркгрейв өзінің "Historia Naturalis Brasiliae" еңбегінде сипаттап, суреттеген. Ол "Ани" деген атауды қолданды, бірақ сөздің шығу тегін түсіндірмеді. Бұл сөз тупи тіліндегі "аним" сөзінен шыққан болуы мүмкін, яғни "әлеуметтік құс" деген мағынаны білдіреді. 1756 жылы ирланд дәрігері Патрик Браун өзінің "Жамайканың азаматтық және табиғи тарихы" атты еңбегінде түрге "Crotophaga" деген атау берді. Браунның атауы ежелгі грек тіліндегі "кене" дегенді білдіретін "krotōn" және "жеу" дегенді білдіретін "phagos" сөздерін біріктіреді. Браунның сөзіне сәйкес, тегіс мүңкұрт анилері "көбінесе кенелермен және басқа да кішкентай зиянкестермен қоректенеді; оларды далалардағы барлық сиырлар мен өгіздердің үстінен секіріп жүретінін көруге болады". Типтік орны – Жамайка. Түр монотипті: ешқандай түршесі танылмайды.
Сипаттама
Тік қақпақты ани – орташа өлшемді түр, орташа есеппен ойықты қақпақты аниден үлкен, бірақ үлкен аниден кіші. Оның жалпы ұзындығы шамамен … см. Еркектердің салмағы шамамен … грамм, ал әйелдері жеңілірек, салмағы шамамен … грамм. Ересек құстың түсі негізінен жылтыр қара, ұзын құйрығы, терең ойыс қара қақпағы және қоңыр қабырғасы бар. Ұшуы әлсіз және шайқалулы, бірақ құс жақсы жүгіреді және көбінесе жерде тамақтанады. Бұл түр Венесуэла фольклорында "эль пиджуль" деп аталады. Оның дауысы – сыңғырлаған "ооо лиик".
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұл ани ашық және жартылай ашық далаларда, егістік жерлерде кездеседі. Бұл көп тараған, көзге шалынатын түр орманды қырқудан үлкен пайда тапқан.
Мінез-құлық
Бұл өте әлеуметтік түр, әрқашан шулы топтарда кездеседі.
Өсіру
Бірнеше жұп бірлесіп салынған ұя, жапырақтармен төселген терең тостаған тәрізді, көбінесе ағаштың биік жерінде орналасады. Көптеген аналықтар ұяға әк түсті көгілдір жұмыртқаларын салады, содан кейін олар инкубация мен қоректендіруді бірлесіп атқарады. Әр аналыққа дейін жеті жұмыртқа салуға қабілетті, және 29 жұмыртқаға дейін қамтитын ұялар табылған, бірақ оннан астам жұмыртқадан шығуы сирек кездеседі. Инкубация мерзімі 13–15 күнге созылады, ал ұшқындауға тағы 10 күн керек. Маусым ішінде үш ретке дейін балапанды өсіруге болады, ал бұрынғы балапандар кейінгі төлдерді тамақтандыруға көмектеседі.
Тамақ және азықтандыру
Жасық мұрынды ани термиттермен, ірі жәндіктермен, басқа омыртқасыз жануарлармен, тіпті кесірткелермен, бақалармен, басқа құстардың жұмыртқаларымен және балапандарымен, сондай-ақ жемістермен қоректенеді.