Кіріспе

"Rascals" – американдық ғылыми-фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолы: Келесі буын" сериалының алтыншы маусымының жетінші, жалпы саны 133-ші бөлімі. Ол алғаш рет 1992 жылғы 30 қазанда көрсетілді. "Rascals" авторы – Уорд Ботсфорд, Диана Дру Ботсфорд және Майкл Пиллердің әңгімесі бойынша Элисон Хок, бірақ сценарий Рональд Д. Мурдың соңғы нұсқасымен бірнеше жазушылар тарапынан қайта жөнделді. Бұл Адам Нимойдың режиссерлік дебюті болды. 24-ші ғасырда өтетін оқиғада Федерацияның "Энтерпрайз D" жұлдыз кемесінің экипажының ерліктері көрсетіледі. Бұл эпизодта капитан Жан-Люк Пикард (Патрик Стюарт) пен тағы үш экипаж мүшесінің денелері телепорт оқиғасы салдарынан 12 жастағы балалардың денелеріне дейін азайтылады. Ференги қарақшылары "Энтерпрайз" кемесіне шабуыл жасағанда, "балалар" командир Уильям Райкермен (Джонатан Фрейкс) бірлесіп, кемені қайтарып алуға және жаңа табылған жастықтарымен келісуге тырысады. "Rascals" эпизоды ұжым үшін аса танымал болған жоқ, ғылыми кеңесші Нарен Шанкар сценарийде ұсынылған ғылымға сын айтты. Бірнеше қосымша актерлер бұрын сериалда басқа рөлдерде ойнаған: Дэвид Тристан Биркин, Майк Гомес, Трейси Уолтер және Майкл Снайдер. Эпизодта Розалинд Чаоның Кейко О'Брайен рөліндегі соңғы пайда болуы және Хана Хатайдың Молли О'Брайен рөліндегі жалғыз қатысуы тіркелді, себебі бұл кейіпкерлер Колм Мининің Майлз О'Брайенімен бірге "Жұлдыздар жолы: Deep Space Nine" спин-офф сериалына ауыстырылды. Эпизод Нильсен рейтингісі бойынша 13,5 пайыз көрсеткіш алды және сыншылар тарапынан әртүрлі пікірлерге ие болды. Биркиннің Пикард рөліндегі ойыны және Кейко мен Майлз О'Брайеннің сахнасы жоғары бағаланды, ал ференгилер оң және теріс жарықта бейнеленді.

Сюжет

Капитан Жан-Люк Пикард, Гинан (Вупи Голдберг), мичман Ро Ларен (Мишель Форбс) және Кейко О'Брайен (Розалинд Чао) Марлония планетасынан «Энтерпрайз» кемесіне оралып келеді, бірақ транспортердегі апат салдарынан олар 12 жастағы балаларға айналып кетеді. Төрт ересек адамның санасы сақталғанмен, экипаж оларды қабылдауға қиналады, ал доктор Беверли Крашер (Гейтс МакФадден) Пикардты (Дэвид Тристан Биркин) кеменің басқаруын уақытша қолдан беріге көндіреді. «Энтерпрайз» басқаруын командир Уильям Райкерге тапсырғаннан кейін Пикард, басқа салаға бет бұру үшін, болмаса уақытша Жұлдызды Флоттағы қызметінен кетуді ойлайды. Темірқасықта Кейко (Кэролин Джунко Кинг) күйеуі Майлстың (Колм Мини) онымен бірге болуға құштар емеуіне ренжіді, ал қызының (Хана Хате) оны танымауы оны одан да қайғылы сезімге бөлейді. Ро (Меган Парлен) өзінің жағымсыз балалық шағын еске түсіргеннен кейін бастапқыда ашуланып, бірақ Гинанның (Исис Кармен Джонс) ынтасы оны жұмсартқаннан кейін, екеуі төсекке секіріп, балаларға тән ойын-сауықтармен айналысады. Доктор Крашер кері процесті қадағалаумен жүзеге асыру жолын табады. Келесі сынақтарды жүргізуге асыққанда екі клингондық соғыс кемесі жасырын күйден шығып, «Энтерпрайз» кемесіне шабуыл жасайды. Ференги қарақшылары кемеге шабуылдайды және бақылауды өз қолына алады, бірақ Райкер негізгі компьютерді бұғаттап қояды. Ференгилер кемедегі ересектердің көпшілігін жақын маңдағы планетаға телепорттап жіберіп, балаларды, соның ішінде Пикард пен оның серіктерін, кемедегі оқу бөлмелеріне қамап қояды. Пикард және оның тобы сынып компьютерлерін кемеге бақылауды қайтару үшін пайдалануға тырысады, бірақ олардың мүмкіндіктері шектеулі және интерфейсі түсініксіз болғандықтан сәтсіз аяқталады. Пикард Рикердің ұлы болып көрінеді және ференгилерден оны «әкесіне» апаруды талап етеді, талабы орындалмағанша ашуға мініп, тітіркеніп шығады. Ол Рикерден мектептегі компьютерлік консольді ашуын сұрайды, себебі компьютерлік ойындардың ешқайсысы жұмыс істемейді деп жалған айтады. Пикардты оқу залына қайтарғаннан кейін, ференгидің басшысы Рикер компьютерді ашып, лейтенантына «Энтерпрайзды» қалай басқаруды үйретпесе, балаларға зиян келтіретінін мәлімдейді. Рикер ференги офицеріне нұсқау беріп жатқандай болып көрінеді, бірақ Пикардтың оқу залында компьютерлік консольді ашып, мағынасыз техножаргонды ғана айтады. Басқару функциялары қосылғаннан кейін Пикард телепортер қауіпсіздігін қамтамасыз ету функциясын іске қоса алады. Ворфтың ұлы Александр Роженконың (Брайан Бонсалл), Гинан және Роның көмегімен олар байланыс белгілерін пайдаланып, көптеген ференгилерді қару-жарақтарын жойылып, шығу жолы күш өрісімен бұғатталған телепортерлік платформаға қамап қояды. Олардың көпшілігі ұсталғаннан кейін балалар мен Райкер қалғандарын жеңіп, «Энтерпрайзды» қайта алады. Оқиғадан кейін телепортер Пикардты, Гинанды және Кейконы ересек күйіне қайтару үшін пайдаланылады. Тәжірибесінен жігер алған Ро балалық шағында ешқашан жасамаған нәрсесі – сурет салу үшін сәл уақыт бала болып қалуды шешеді.

Жазу

"Раскалдар" идеясын Уорд Ботсфорд пен Диана Дрю Ботсфорд төртінші маусымда продюсерлер Джери Тейлор мен Майкл Пиллерге ұсынды. Тейлор кейінірек бұл идеяны ұнаған қызметкерлердің тек екеуі ғана болғанын еске алды. Телеспекль үшін Алисон Хок автор ретінде көрсетілсе де, ол бірнеше рет қайта жазылды, соңғы өңдеуді Рональд Д. Мур жасады. Кейін ол бұл оқиғаның өзіне ұнамағанын және "одан тез қашып құтылмағанын" сезінгенін, бірақ оның орнына өз сезімдерін ұмытуға тырысқанын түсіндірді. Сценарийге енгізген өзгерістердің бір бөлігі бірнеше "кейіпкерлік сәттерді" қосу және шоудың ғылыми кеңесшісі Нарен Шанкармен негізгі кейіпкерлерді балаларға айналдыратын жағдай туралы кеңес алу болды. Шанкар "Раскалдар" жұмысын да ұнатпады, ол талқылау басталған кезде "ешқандай қуаныш жоқ" деді. Шанкар бастапқы сценарийде бала кезінде ДНК-да болатын және қайта жаңартыла алатын гомоядролық молекула бар деген идеяны қолдамады. Ол бұл тұжырымды "абсурдты" деп сипаттап, оны қолданбауға талап етті. Кейінірек ол "мәселе сонда еді, ақылға қонымды түсінік табуға жақын болмадық, сондықтан біз осы эпизодта көптеген нәрселерді нақтыламадық" деп түсіндірді. RVN термині атқарушы продюсер Рик Берман ДНК-ға ұқсас нәрсе сұрағаннан кейін ғана пайда болды. Кейіпкерлердің ересек күйіне қалай оралғандығы туралы ол: "Бұл туралы тіпті әңгімелемейік. Осының бәрін ұмытып кетейік" деді. Тейлор кейінірек Мурдың жасаған өзгерістері "нәтиже берді" деді. Сондай-ақ, "Раскалдар" эпизодындағы жау кім болуы керек деген мәселеде қызметкерлер арасында келіспеушіліктер болды. Пиллер Ференгилерді ұсынды, себебі бұл жандар бұрын комедиялық рөлде көрсетілген. Ол Кардассиандар мен Ромуландарды пайдаланудан бас тартты, өйткені олар балаларға қарсы тым қауіпті деп ойлады. Тейлор Ференгилерді пайдалану идеясына көңіл қоймады, оны "сенуге қиын" деп атады, себебі ол бесінің өздері "Энтерпрайзды басып алуы мүмкін" екенін білдірді. Ол Пиллердің шешімінде "әлдеқайда дұрыс" болғанын мойындады.

Режиссерлік және актерлік құрам

"Rascals" – "Жұлдыздар жолы: Бастапқы серия" актері Леонард Нимойдың ұлы Адам Нимойдың режиссерлік дебюті болды. Ол бұрын заңгер мамандығын алған, бірақ ойын-сауық индустриясында жұмыс істеуге шешім қабылдады. Ол режиссер Николас Майерге "Жұлдызды жол VI: Ашылмаған ел" (1991) фильмін түсіруде көмектесті, содан кейін "Келесі ұрпақ" сериалының бесінші маусымында режиссерлердің жұмысын бақылады. "Rascals" фильміндегі оның жұмысын атқарушы продюсер Рик Берман жоғары бағалады, Фрэнсис Форд Копполаның төрт бала актёрді басқаруы өте қиын болар еді деді. Маусым соңында Нимой "Timescape" эпизодын режиссерледі. Нимой бала актёрлердің дауыстары ересектерден өзгеше болуына алаңдады, Пикард рөлін таңдауды "қиын" деп сипаттады. Сол рөлге Біркин таңдалды; ол бұрын "Келесі ұрпақ" сериалының "Отбасы" эпизодында Пикардтың інісі Рене рөлін ойнаған еді. Исис Кармен Джонс Гвинанның жас кезін сомдады; актриса 1992 жылы "Сестра акт" фильмінде Голдбергтің кейіпкерінің жас кезін де ойнаған. Бірақ, екі актрисаның дауыстарының айырмашылығына байланысты Джонстың дауысы "Rascals" эпизодында дубляжбен ауыстырылды. Гвинан сценарийге тек Голдберг Нимойдың өтініші бойынша эпизодқа қатысуға келіскеннен кейін ғана қосылды.

Эфир

"Rascals" алғаш рет 1992 жылдың 30 қазанында телеарналар арқылы таратылды. Ол Нильсен рейтингісі бойынша 13,5 пайыз көрсеткішті алып, уақыт белдеуінде екінші орынға шықты. Бұл алтыншы маусымның басында рейтингтің жалпы төмендеуінің бір бөлігі еді; осыдан бұрынғы "True Q" эпизоды 13,7 пайыз рейтинг алған. "Rascals" эпизодынан кейін көрсетілген "A Fistful of Datas" эпизоды 13,4 пайыз рейтингке ие болды.

Сыни қабылдау

Джеймс Ван Хайс пен Хэл Шустер «The Unauthorized Trek: The Complete Next Generation» (1995) атты кітабында бұл эпизодтың ойлағандай қызықты болмағанын, ал Пикард пен басқа балалардың сәтті ойнауы ересектер экипажының «әлсіз» көрінуіне себеп болғанын айтты. Марк Джонс пен Ланс Паркин «Beyond the Final Frontier: An Unauthorised Review of Star Trek» (2003) кітабында «Rascals» эпизодындағы бала актерлерді, әсіресе Біркиннің ойынын жоғары бағалады. Олар сондай-ақ Майлз бен Кейко арасындағы көріністің эпизодтың ең жарқын тұсы болғанын, себебі оның өте ерекше екенін атап өтті. Зак Хэндлен «The A. V. Club» сайтындағы шолуында эпизодқа «B−» деген баға берді. Ол Біркинді мақтады, бірақ Джонсты сынға алып, оның «әр сөзді анық айту және жоғары баға алу үшін тырысқандай» деді. Хэндлен Майлз/Кейко сахнасының «драмалық тұрғыдан қызықты» болғанын, ал Ференгилермен байланысты бөліктің «жалпы алғанда, көңіл көтерілмейтін сағатты жақсартатын шағын әрекет фильмі» екенін айтты. Дегенмен, ол оны эпизодтың алдыңғы бөлігінен бөлек сезілгендіктен, толтырушы материал деп санайды. Кит Декандидо Tor.com сайтында эпизодты шолып, оған оннан екі балл қойды. Ол оның «Star Trek: The Animated Series» эпизоды «The Counter Clock Incident» еске салғанын және «Rascals» эпизодының бірінші бөлігінің қызықты болғанын айтты. Бірақ ол: «Эпизодтың құпиясы ашылған сәттен бастап соңына дейін оның қаншалықты ақымақтыққа толы екенін сөзбен жеткізу қиын» деді. Ол Ференгилердің «Энтерпрайз» кемесін басып алу мүмкіндігін сынға алып, оларды «керемет ақымақтар» деп атады, ал Пикардтың жоспары олардың «ағаштан жасалған қораптан да ақымақ» болуын талап етеді. Ол эпизодқа екі балл қойылған себептің Майлз бен Кейконың сахнасының тиімділігі екенін айтты. 2016 жылы SyFy бұл эпизодты көбінесе ұнамайтын, бірақ «екінші мүмкіндікке лайық» деп саналған «Жұлдызды жол» франшизасының эпизодтарының тізіміне қосты. 2019 жылы Screen Rant «Rascals» эпизодын «Жұлдызды жол: Келесі буын» сериалының екінші ең қызықты эпизоды деп атады.

Үйге арналған медиа

"Rascals" 1995 жылы АҚШ-та "True Q" эпизодымен бірге екі эпизодтық VHS таспасында шықты. Эпизод 2002 жылдың 3 желтоқсанында АҚШ-та "Жұлдызды жол: Келесі ұрпақ" телесериалының алтыншы маусым DVD жинағының құрамында жарық көрді. Соңғы шығарылым 2014 жылдың 24 маусымында Blu-ray дискісінде болды.