Кіріспе

Колумбиялық SATENA әуе компаниясы (Servicio Aéreo a Territorios Nacionales) – Колумбияның Богота қаласында орналасқан колумбиялық әуе компаниясы. Оның басым бөлігі Колумбия үкіметіне тиесілі, және елдің байланысы нашар дамыған аймақтарына қолжетімділік қамтамасыз ету мақсатымен басқарылады. Негізгі хабы – Боготадағы Эль-Дорадо халықаралық әуежайы. Сонымен қатар, Медельиндегі Олая Эррера әуежайында қосымша хабты ұстап тұрады.

Тарих

SATENA әуе компаниясы алғаш рет 1962 жылғы 12 сәуірде Республика Президенті Альберто Ллерас Камаргоның 940-шы жарлығымен құрылды. Мақсаты – "елдің даму деңгейі төмен аймақтарының игілігі үшін әуе көлігі қызметін ұйымдастыру, білім беру кампанияларын қолдау, ауыл және мал шаруашылығын дамыту, сондай-ақ осы аумақтардың экономикалық және әлеуметтік прогресін ілгерілету". Осы мақсатқа жету үшін, үкіметтік қолдаумен, әуе компаниясы Колумбия Әуе Күштерінің басқаруына берілді және алғашқы рейстерін Богота – Летисия және Летисия – Тарапака – Эль-Энканто – Пуэрто-Легуизамо бағыттары бойынша бастады. Үкімет компанияны бір C 54, екі C 47, екі Beaver L 20 және кейіннен екі PBY Catalina гидроұшағымен жабдықтады, олар Колумбия Әуе Күштерінің Rotary қорына тиесілі болды. 1964 жылы АҚШ Халықаралық даму агенттігінің көмегімен тағы үш C-47 және екі C-54 ұшағы қосылды. 1965 жылы SATENA Богота банкімен бірлесіп, AeroBanco атты жаңа қызметті іске қосты, ол автомобиль жолдарымен қол жеткізу қиын немесе мүмкін емес аймақтарға әуе саяхатын жеңілдету үшін құрылды. Авиакомпания қызмет көрсететін аймақтардағы табысқа байланысты, Президент Карлос Ллерас Рестрепо 1968 жылғы 12 желтоқсандағы 80-ші заңды қолданысқа енгізді, онда SATENA мемлекеттік мекеме ретінде танылды және оның барлық құқықтық функциялары Ұлттық қорғаныс министрлігіне бағынбақ болды. 1972 жылы SATENA 48 жолаушыны тасымалдай алатын британдық AVRO HS 748 турбовинтті ұшақтарын сатып алды. 1984 және 1985 жылдар аралығында авиакомпания паркіне 65 жолаушыға арналған екі Fokker F28 реактивті ұшағы қосылды. Құрылғаннан бері SATENA Колумбия халқының атынан көптеген мемлекеттік қызметтер атқарды, ел тарихындағы қиын жағдайларда көмек көрсетті. Мысалы, 1994 жылғы 6 маусымдағы Уила және Каука жер сілкінісі кезінде SATENA іздеу-құтқару операцияларын жүргізді, жергілікті тұрғындарды эвакуациялады, сондай-ақ трагедия орнына қажетті дәрі-дәрмектер, азық-түлік және басқа да көмектерді жеткізді. 1996 жылы авиакомпаниядағы ең ірі жаңғырту басталды, ол 32 жолаушыны тасымалдай алатын алты Dornier 328 ұшағының келуімен байланысты болды. Бұл ұшақтар өңірлік бағыттар үшін жаңа буын жабдықтарын білдірді. 2002 жылы SATENA паркіне 50 жолаушыға арналған Embraer ERJ 145 ұшағы қосылды, ол эйфориялық сағаттарына жеткен Fokker F28 ұшағының орнына келді. 2004 жылы SATENA Колумбиядағы ең жаңа және ең заманауи әуе флотына ие болды, ол екі жаңа Embraer ERJ 145 ұшағын қосып, ең қашық аймақтарға жылдам және тиімді қызмет көрсетуге мүмкіндік берді. 2010 жылдың соңында SATENA 120 миллиард песо көлеміндегі банк қарыздары мен 25 миллиард песолық зиянға байланысты қаржылық қиындыққа тап болды. Осыған байланысты Ұлттық үкімет компанияны осы дағдарыстан шығаруға және елдегі әуе көлігі нарығында бәсекелесуге мүмкіндік беретін заң жобасын ұсынды. Бұл заң компанияның капиталдарын 98 миллиард песоға дейін арттыруды көздейді, компания акцияларының 49% екі жыл ішінде демократиялық принциптер бойынша сатылады, ал қалған 51% мемлекеттің меншігінде қалады, бірақ бұл жоспар іске аспады. 2018 жылғы 29 сәуірде авиакомпания барлық рейстерін Эль-Дорадо халықаралық әуежайының Puente Aéreo терминалына көшірді, бұл өңірлік рейстердегі жолаушыларға қызмет көрсетуді жеңілдету мақсатында жасалды.

Апаттар мен оқиғалар

1969 жылдың 8 қыркүйегінде Дуглас C 47 FAC 685 Апиай әуе базасының жанында апатқа ұшырап, борттағы 32 адамның барлығы қаза тапты. Ұшақ Монтеррей әуежайынан Апиаиге ішкі рейсте ұшқан. 1972 жылдың 21 қаңтарында Дуглас DC 3 FAC 661 Энрике Олая Эррера әуежайынан Медельиннен Буэнавентурадағы Герардо Тобар Лопес әуежайына бағытталмаған жолаушылар рейсін орындаған кезде Сан-Николас қаласының маңында апатқа ұшырады. 1974 жылдың 9 қаңтарында HS 748 (FAC 1103) Флоренциядан Боготаға ұшып бара жатқанда Густаво Артундуага Паредес әуежайынан 50 шақырым солтүстікке орналасқан Габинете шыңына шағылысты. Ұшақтағы 31 адам қаза тапты. 1975 жылдың 8 қаңтарында Дуглас DC 3 (FAC 688) Флоренциядағы Густаво Артундуага Паредес әуежайына ұшып бара жатқанда, Неивадағы Бенито Салас әуежайынан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай апатқа ұшырады. Борттағы 30 адамның барлығы қаза тапты. 1975 жылдың 3 мамырында Дуглас DC 3 (FAC 663) Сардинатада апатқа ұшырады. Ұшақ Агуас Кларас әуежайынан Оканьяға, Кукутадағы Камило Даза әуежайына ішкі рейсте ұшқан. Алты адамның арасында үш адам қаза тапты. 1976 жылдың 2 сәуірінде Дуглас DC 3 (FAC 676) Пуэрто-Асистегі Трес-де-Майо әуежайына қонғанда апатқа ұшырады. Ұшақ Флоренциядағы Густаво Артундага Паредес әуежайынан келген. Борттағы 16 адамның бесеуі қаза тапты. 1977 жылдың 17 ақпанында Дуглас C 47B (FAC 1125) Митудағы Фабио Альберто Леон Бентли әуежайындағы апат кезінде жөндеуге келмейтіндей зақымданды. Борттағы 28 адам аман қалды. 1977 жылдың 20 қарашасында Дуглас С 47Б (FAC 1127) Колумбияда апатқа ұшырады. 1977 жылдың 20 қарашасында Дуглас C 47A (FAC 1120) Колумбияның Лланос-дель-Иори аймағында апатқа ұшырады. 1978 жылдың 21 ақпанында Дуглас DC 3 (FAC 668) Колумбиядағы Серрания-лос-Кобардесте апатқа ұшырады. 1981 жылдың 25 маусымында Дуглас С 47 (FAC 1129) апаттан қалпына келтірілмейтіндей зақымданды. Кейін ұшақ пайдаланудан шығарылып, Виллавиченсиодағы Ла Вангуардия әуежайында сақталды. 1983 жылдың 3 мамырында Дуглас C 47B (FAC 1126) Калидегі Палмасека әуежайындағы апатта жөндеуге келмейтіндей зақымданды. 2010 жылдың 5 мамырында Embraer ERJ 145 Митудағы Фабио Альберто Леон Бентли әуежайының ұшу-қону жолағынан шығып кетті. Ұшақ әуежай қоршауын бұзып, далаға құлап, көп зақымдануға ұшырады. 37 жолаушы мен 4 экипаж мүшесінің ешқайсысы жарақат алмады. Апат болған кезде аймақта жақында жаңбыр жауып, ұшу-қону жолағы сырғалған.