Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Еркек организмдердегі жүктілік
pregnancy in male organisms
Pregnancy in males
Еркек жүктілік – кейбір түрлерде еркек жынысты организмдерде бір немесе бірнеше ұрық немесе ұрықтың дамуы. Жыныстық көбею арқылы көбейетін көптеген түрлер гетерогамалық болып табылады – аналықтары ірі гаметалар (жұмыртқа) және аталықтары ұсақ гаметалар (сперма) өндіреді. Көбінесе жануарлардың барлық түрлерінде ұрпақ аналық организмінде туысқа дейін жетіледі, бірақ Syngnathidae (құбыршабалықтар, теңіз жылқылары және жапырақты теңіз айдаһары) тұқымдасының балықтарында осы функцияны еркектер атқарады.
Male pregnancy is the incubation of one or more embryos or fetuses by organisms of the male sex in some species. Most species that reproduce by sexual reproduction are heterogamous—females producing larger gametes (ova) and males producing smaller gametes (sperm). In nearly all animal species, offspring are carried by the female until birth, but in fish of the family Syngnathidae (pipefish, seahorses and the leafy seadragon), males perform that function.
Syngnathidae туысы
Syngnathidae тұқымдасына жататын балықтардың ерекшелігі – "еркек жүктілігі" деп аталатын еркек ұрықты күтуге қабілеттілігі. Бұл тұқымдаша 300-ге жуық түрлі балық түрлері кездеседі. Syngnathidae тұқымдасына теңіз жылқылары, құбыр балықтары, бұталы және жапырақты теңіз аждаһалары кіреді. Осы түрлердің кейбіреулерінде аталықтарының тұмсығында немесе құйрығында ұрық қалтасы болады, ал басқа түрлерде аналық жұмыртқаларын салғанда олар аталықтың тұмсығына немесе құйрығына жай ғана бекітіледі. Биологтар жүктілік туралы анықтамаларында кейбір айырмашылықтар болғанымен, ихтиологтар отбасының барлық мүшелері, тіпті сыртқы ұрық қалтасы жоқтары да, еркек жүктілігін көрсетеді деп санайды. Ұрықтандыру ұрық қалтасында немесе имплантациядан бұрын суда жүруі мүмкін, бірақ қай жағдайда болса да, сингнатидтердің еркек жүктілігі оларға ұрпақтың толыққанды әкесі екендігіне сенімділік береді. Ұрық қалтасына немесе ұрық орнына имплантацияланғаннан кейін аталық жұмыртқаларды инкубациялайды. Көптеген түрлер ұрық қалтасындағы сұйықтықтың pH деңгейін дұрыс сақтау үшін осморегуляция жасайды. Кем дегенде, кейбір түрлерде аталық өзінің ұрпағын глюкоза және аминқышқылдары сияқты қоректік заттармен қамтамасыз етеді, бұл үшін денесіндегі аса тамырланған жалғау орындарын пайдаланады. Инкубация кезеңі аналықтың келесі жұмыртқаларын тууынан әлдеқайда ұзаққа созылуы мүмкін, әсіресе жүктілік ұзаққа созылатын орташа белдеулерде, аталықтың ата-аналық инвестициясының артуына байланысты аналықтарға қарағанда аталықтарға жыныстық таңдау күштірек болуы мүмкін. Бұл дәстүрлі жыныстық рөлдердің кері бұрылуы құбыр балықтарында ғана кездеседі, ал теңіз жылқылары көбінесе моногамды болып саналады. Кейбір құбыр балық түрлері осы ерекше жағдайдың нәтижесінде классикалық полиандрияны көрсетеді. Syngnathidae тұқымдасына жататын аталықтар әдетте денесі үлкен және көк пигмент немесе терінің бүктелуі сияқты ерекше белгілері бар аналықтарды ұнатады. Кейбір түрлердің аталықтары ұрық қалтасында жатқанда жұмыртқаларды немесе эмбриондарды сіңіре алады. Мұндай жағдайларда анасы қалаулы фенотипті көрсеткен эмбриондардың тірі қалу деңгейі жоғары болады. Syngnathidae – жануарлар әлемінде "еркек жүктілігі" термині қолданылған жалғыз тұқымдас. Бұл зерттеу көптеген қызығушылықты және дауларды тудырды, кейбір зерттеушілер мұндай зерттеулердің пайдалылығына күмән келтірді, ал басқалары биоэтикалық мәселелер туралы сұрақтар қойды. 2023 жылы жапон ғалымдары 2 аталық тышқанның тері жасушаларын жұмыртқа жасау үшін пайдаланып, жеті баланы дүниеге әкелді.
The fish family Syngnathidae has the unique characteristic of a highly derived form of male brood care referred to as "male pregnancy". The family is highly diverse, containing around 300 different species of fish. Included in Syngnathidae are seahorses, the pipefish, and the weedy and leafy seadragons. The males of some of these species possess a brood pouch on the trunk or tail; in other species, the eggs are merely attached to the male's trunk or tail when the female lays them. Although biologists' definitions of pregnancy somewhat differ, all members of the family are considered by ichthyologists to display male pregnancy, even those without an external brood pouch. Fertilization may take place in the pouch or in the water before implantation, but in either case, syngnathids' male pregnancy ensures them complete confidence of paternity. After implantation in or on the brood pouch or brood patch, the male incubates the eggs. Many species osmoregulate the brood pouch fluid to maintain proper pH for the developing embryos. In at least some species, the male also provisions his offspring with nutrients such as glucose and amino acids through the highly vascularized attachment sites in or on his body. This period of incubation can take much longer than the production of another clutch of eggs by the female, especially in temperate regions where pregnancies last longer, leading to a reproductive environment in which sexual selection can be stronger on females than on males due to increased male parental investment. This reversal of traditional sex roles has only been found in pipefishes, whereas seahorses have largely been accepted as monogamous. Some pipefish species display classical polyandry because of this unique situation. Male syngnathids usually prefer females with large body size and prominent ornaments such as blue skin pigmentation or skin folds. Syngnathid males in some species are apparently capable of absorbing eggs or embryos while in the brood pouch. In these cases, embryos with the highest survival rate are those whose mothers display the preferred phenotype. Syngnathidae is the only family in the animal kingdom to which the term "male pregnancy" has been applied. The study attracted much attention and controversy, with some researchers questioning the utility of such research, and others raising questions of bioethics issues. In 2023, Japanese scientists used skin cells from 2 male mice to create eggs and fathered a litter of seven babies.
Эктопиялық имплант
Емшектілердің еркек өкілдері, адамды қоса алғанда, ұрпақ дамып өсуі үшін жатыры болмайды. Ин-витро ұрықтандырудың негізін қалаушы Роберт Уинстон Лондонның "Санди Таймс" газетіне берген сұхбатында, "еркек жүктілігі, әрине, мүмкін" екенін айтты. Бұл үшін эмбрионды ер адамның құрсағына, ішек сияқты ішкі мүшеге плацентасы қосылып, кейін хирургиялық жолмен босандыру арқылы имплантациялау қажет. Алайда, эмбрионның құрсақ қабырғасына эктопиялық имплантациясы және плацентаның өсуі қабылдаушы үшін өте қауіпті және тіпті өлімге әкелуі мүмкін, сондықтан мұндай зерттеулер адамдарда жүргізілмейді. Ұлыбританиялық фертильділік клиникасы "Мидленд Фертилити Сервис" директоры Джиллиан Локвудтың сөзіне göre, құрсақ бала туғанда плацентадан бөлінуге бейімделмеген, сондықтан эктопиялық жүктілік қаупі бар. Биоэтик Гленн МакГи "сұрақ "Ер адам мұны істей ала ма?" емес. Егер ер адам сәтті (эктопиялық) жүктілікке қол жеткізсе, одан аман қала ала ма?" деді. Кейіннен, ұрықтың аналық жатырына (IVF) енгізілуі үшін ин-витро ұрықтандыру процедурасы қолданылады. 1931 жылы Лили Эльбе (туған кезде еркек деп танылған) жүктілікке қол жеткізу үшін жатыр трансплантациясынан өтті, бірақ процедурадан кейінгі асқынулар салдарынан қайтыс болды.
Mammalian males, including humans, do not possess a uterus to gestate offspring. Robert Winston, a pioneer of in vitro fertilization, told London's Sunday Times that "male pregnancy would certainly be possible" by having an embryo implanted in a man's abdomen – with the placenta attached to an internal organ such as the bowel – and later delivered surgically. Ectopic implantation of the embryo along the abdominal wall, and resulting placenta growth would, however, be very dangerous and potentially fatal for the host, and is therefore unlikely to be studied in humans. Gillian Lockwood, medical director of Midland Fertility Services, a British fertility clinic, noted that the abdomen has not evolved to separate from the placenta during delivery, hence the danger of an ectopic pregnancy. Bioethicist Glenn McGee said "the question is not 'Can a man do it?'. It's 'If a man does have a successful [ectopic] pregnancy, can he survive it? Afterward, an in vitro fertilisation (IVF) procedure would be followed to insert the embryo into the male's transplanted womb. In 1931, Lili Elbe (identified male at birth) underwent a uterus transplant in an attempt to achieve pregnancy, but died of complications following the procedure.
Фильм
Ерлердің жүктілігі туралы ұғым танымал фильмдерде жиі кездеседі, көбінесе комедиялық мақсатта қолданылады. 1978 жылғы «Бәлі сынағы» комедиялық фильмінде Билли Кристалл әйелі емес, өзі жүкті болатын жас жігітті сомдайды. 1990 жылғы BBC телеарнасының «Франкенштейннің баласы» комедиялық драмасында доктор Ева Франкенштейн ер науқасқа «әлемдегі алғашқы» жүкті ер адам болуға көмектеседі. 1994 жылғы «Юниор» ғылыми-фантастикалық комедиялық/драмалық фильмінде Арнольд Шварценеггер өзінде тәжірибе жүргізетін фертильділік зерттеушісі рөлінде ойнайды; сценарий 1985 жылы «Омни» журналында жарияланған мақаладан шабыт алды. Бұл мақалада оның досы Ли Минвэйдің жүктілігі туралы толыққанды мәліметтер келтірілген. Ерлердің жүктілігі «хентаи» жанрында, «Омегаверс» деп аталатын фантастикалық эротикалық әдебиеттің бір саласында, сондай-ақ «slash» (гомосексуалдық) фанфикшн әңгімелерінде де жиі кездеседі, көбінесе «Supernatural», «Harry Potter» және «Sonic the Hedgehog» сияқты ойын серияларының негізінде жазылады.
The concept of male pregnancy has been the subject of popular films, generally as a comedic device. The 1978 comedy film Rabbit Test stars Billy Crystal as a young man who inexplicably becomes pregnant instead of his female sex partner. The 1990 BBC television comedy drama Frankenstein's Baby features a Dr. Eva Frankenstein helping a male patient to become the “world's first” pregnant man. The 1994 science fiction comedy/drama Junior stars Arnold Schwarzenegger as a fertility researcher who experiments on himself; the screenplay was inspired by a 1985 article in Omni magazine. featuring a fictitious male pregnancy, claiming to detail the pregnancy of his friend Lee Mingwei. Male pregnancy is also commonly explored in hentai, the subgenre of speculative erotic fiction known as the Omegaverse, and slash (homosexual) fan fiction, usually based upon fantasy series such as Supernatural, Harry Potter, and video game series such as Sonic the Hedgehog.