Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Монреаль ауданы, Квебек, Канада
Neighbourhood of Montreal in Quebec, Canada
18 ғасырдың басында "Монреаль" атауы (алғашқыда Мон-Руаяль тауына қатысты) Ville Marie атауын біртіндеп ығыстырды. 1657 жылы Маргарита Буржуайдың (Нотр-Дам қауымын құрған) және 1692 жылы иезуиттер мен реколеттердің келуі осы елді мекеннің католиктік сипатын нығайтуға көмектесті. Монреальдің алғашқы бекіністерін 1717 жылы Гаспар Шосегрос де Лери салдырған, ол кезде Монреальдің шекарасын белгіледі. Де Лери бұл бекіністерді британдықтардың шабуылынан қорғау және қабырғалар ішінде кеңейту мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін тұрғызды. Қабырғалар қауіпсіздік ұсынғанмен, басқа бір мәселе тудырды: көптеген ағаш үйлердің (жақын орналасқан ошақтары бар) болуы көптеген қасіретті өрттерге себеп болды. 1721 жылы Монреаль Франциядан ағаштан салуға тыйым салатын корольдік жарлық алды; ғимараттар тастан салынуы керек еді, бірақ бұл тыйым толық орындалмады.
In the early 18th century, the name "Montreal" (which originally referred to the mountain Mont Royal) gradually replaced that of Ville Marie. The arrival in 1657 of Marguerite Bourgeoys (who founded the Congregation Notre Dame) and the arrival of the Jesuits and Recollets in 1692, helped to ensure the Catholic character of the settlement. The original fortifications of Montreal, erected in 1717 by Gaspard Chaussegros de Léry, formed the boundaries of Montreal at the time. De Léry had the fortifications constructed to secure the settlement from a British invasion and to allow future expansion inside the walls. Though the walls may have provided security from invasion, they created a different problem: a large concentration of wooden houses (with fireplaces) led to many devastating fires. In 1721, Montreal received a royal order from France to ban wood construction; buildings were to be constructed using stone, but the ban was never fully respected.
Британдық бақылау
Канада (Жаңа Франция) 1763 жылы Жеті жылдық соғыстан кейін британдық колонияға айналды. Британдық үкім ескі Монреальдің сырт келбетін түбегейлі өзгертті, бұл ішінара қаланың көп бөлігін жойған және британдықтарға оны қайта құруға рұқсат берген маңызды өрттердің нәтижесінде болды. 1765 жылдың мамырындағы өрт ескі Hôtel de Callière және бұрынғы Бас аурухананы жоймас бұрын шамамен 110 үйді қиратты. 1768 жылдың сәуірінде Сен-Жан-Баптист көшесі мен Водрёйль қонақ үйі арасындағы 88 үй, соның ішінде Нотр-Дам қауымының монастыры өртенді. Екі өрт арасында қаладағы ғимараттардың жартысына жуығы қирады. Келесі жылдары қала одан да тығыз жаңадан салынды. 1803 жылдың 6 маусымындағы зор өрт түрме, шіркеу және иезуиттердің үй-жайларын, онға жуық үйді және Водрёйль сарайын жойды. Екі кәсіпкер сарайдың бақтарын сатып алып, үштен бір бөлігін қалаға сыйлады, ал қалғанын жетеген учаскеге бөлді. Қаланың ең көне қоғамдық ескерткіші – Нельсон бағанасы 1809 жылы бұрынғы бақтың бір бөлігінде орнатылып, қалаға тапсырылды. Бұл орын 1845 жылы қазіргі атауын алғанға дейін Marché Neuf (Жаңа базар) деп аталған жаңа базар алаңына айналды. Иезуиттер шіркеуі орналасқан жер Place Vauquelin болды, ал 1873 жылы Монреаль қалалық үйі ескі иезуиттер бақтарынан бой көтерді. 1812 жылы өрт Монреальдегі алғашқы қоғамдық кітапхана болған және Beaver Club-тың танымал орны болған сәнді Mansion House қонақ үйін қиратты. Оның орнына Джон Молсон салған Корольдік театрды қамтитын Британдық Америка қонақ үйі салынды, ол қаладағы алғашқы тұрақты театр болды. 1833 жылы қонақ үй өртеніп, 1845 жылы Бонсекур базарында қайта салынды. 1849 жылы наразылық акциясы саяси салдарға әкелді, наразылар заңға қарсылық білдіріп, ескі Марше Сент-Аннадағы Парламент ғимаратын өртеп жіберді. Парламент өртеніп кеткен жерде 1903 жылы Монреальдің алғашқы өрт сөндіру станциясы салынды, ол әлі де Монреаль тарихы орталығы ретінде сақталған. Колониялық билік 1804 жылы Монреальдің ортасын қоршаған бекіністерді жойып, аймақтың алғашқы масштабты өзгерісін шешті. 1815 жылы аяқталған бұл шара Ескі Монреальдің шекарасын кеңейтіп, қала маңындағы елді мекендерге қолжетімділікті жақсартты. 19 ғасырда негізінен шотланд саудагерлерінен құралған буржуазия қалыптасты. Порттың өркендеуі қаланың сырт келбетін өзгертті. Ескі Монреаль тұрғын үйлерден азайды, өйткені бай шотланд және ағылшын саудагерлері Рояль тауына жақын (кейіннен Golden Square Mile аталған) сәнді үйлер салды. Ағылшын тілінің ықпалы банк, өндіріс, сауда және қаржы салаларында басым күшке айналды. Сент-Джеймс көшесі Монреальдің қаржы орталығына айналды, онда Монреаль банкі және Канада Корольдік банкі, сақтандыру компаниялары және қор биржасы сияқты ірі банктер орналасқан. Сент-Джеймс көшесіндегі қаржы ғимараттарының көпшілігі ағылшын тілінде сөйлейтін сәулетшілердің жобалары бойынша салынды. Бұл ескі сот және Джон Остельдің жобалаған кеден үйі сияқты институционалдық ғимараттарға, сондай-ақ Бонсекур базары мен тіпті Нотр-Дам базиликасына (оның қасбеті Нью-Йорктен келген ирланд протестанты Джеймс О'Доннеллдің еңбегі) де қатысты. Бір ғана ерекшелік – Монреаль қалалық үйі, ол Ренн қаласындағы қонақ үйден шабыттандырылды. 19 ғасырдың соңындағы Виктория стиліндегі ғимараттардың ерекшелігі француз дәуірінде қолданылған тас қалаудан ерекшеленді және Ескі Монреальдің сырт келбетіне әсер етті.
Canada (New France) became a British colony in 1763 after the Seven Years' War. British rule radically changed the face of Old Montreal, partially due to significant fires that destroyed much of the city and provided the British with a mandate to rebuild it. In May 1765, fire destroyed about 110 houses before destroying the old Hôtel de Callière and the former General Hospital. In April 1768, 88 houses between rue Saint Jean Baptiste and Hotel Vaudreuil were burned, including the Congregation Notre Dame convent. Between the two fires, nearly half of the buildings in the city were destroyed. In the following years, the city was rebuilt even more densely. On June 6, 1803, a massive fire destroyed the prison, the church and the dependencies of Jesuits, a dozen houses and the Château Vaudreuil. Two speculators bought the Château's gardens, offered one third to the city, and divided the rest into seven lots of their own. The city's oldest public monument, Nelson's Column, was erected in 1809 on part of the former garden plot and given to the city. This space became the new market square, called Marché Neuf (New Market) before assuming its present name of Place Jacques Cartier in 1845. The space occupied by the church of the Jesuits became the Place Vauquelin and Montreal City Hall arose from the old Jesuit gardens in 1873. In 1812, a fire destroyed the luxurious Mansion House hotel, which had been popular with the Beaver Club and had housed the first public library in Montreal. It was replaced by the British American Hotel, which contained the John Molson built Royal Theatre, the city's first permanent theatre. The hotel burned in 1833, and was rebuilt in 1845 at the Bonsecours Market. In 1849, a riot caused a fire with political consequences when, protesting against a law, a Tory crowd burned down the Parliament building in the old Marché Saint Anne on Place d'Youville. The site of the Parliament fire housed Montreal's first fire station in 1903; the building still exists as the Centre d’histoire de Montréal. Colonial authorities decided upon the first radical transformation of the area in 1804, with the destruction of the fortifications surrounding the heart of Montreal. Completed in 1815, this enlarged the perimeter of Old Montreal and improved access to suburban communities. The 19th century witnessed the emergence of a bourgeoisie of mostly Scottish merchants. The growing activity of the port changed the urban landscape. Old Montreal became less residential, as the rich Scottish and English merchants built extravagant homes closer to Mount Royal (in what would become the Golden Square Mile). Anglophone influence became the dominating force in the areas of banking, manufacturing, commerce, and finance. St. James Street became the financial centre of Montreal, with large banks such as the Bank of Montreal and the Royal Bank of Canada, insurance companies and the stock exchange. Most of the financial buildings on St. James Street were designed by anglophone architects. The same is true for institutional buildings such as the Old Court House and the Customs House designed by John Ostell, the Bonsecours Market and even the Notre Dame Basilica (whose façade is the work of an Irish Protestant from New York, James O'Donnell). The only notable exception is the Montreal City Hall, which was inspired by the Hotel de Ville de Rennes. The character of the Victorian style of the late 19th century buildings was a significant change from the stone masonry used during the French era and affected the appearance of Old Montreal.
Құлдырау, сақтау және жаңарту
Аудан 20-ғасырдың басында өсуін жалғастырды, мұны Алдред ғимараты (1929–1931), Ла Совегард ғимараты (1913) және алғашқы қор биржасы (1903–1904) сияқты мәртебелі ғимараттардың салынуы дәлелдейді. Порт қызметі, қаржы секторы және қалалық әкімшілік 1929 жылы Ұлы депрессия басталғанға дейін белсенділікті сақтауға көмектесті. Депрессия кезінде порттық инфрақұрылымды шығысқа қарай көшіру Ескі Монреальді теңіз саудасымен байланысты көптеген компаниялардан айырды, көптеген тастап кетілген қоймалар мен коммерциялық ғимараттар қалды. Қала орталығы бірнеше блок солтүстікке жылжыды, ал тұрғындардың жоқтығы (1950 жылы бар болғаны бірнеше жүз адам болды) күн батқаннан кейін кәсіпорындар жабылғанда ауданды тоңбақтады. Сол кезде түнгі өмірдің болмауы ауданға түнде қауіпті деген репутация әкелді. Ескі Монреаль автомобильдің дамуына бейімделіп, өзгерістерге ұшырады. ХХ ғасырдың ортасында Пле д'Арм, Пле д'Ювилл және Пле Жак Картье сияқты бірнеше мәртебелі орындар көлік кептелісіне тап болды. Қалалық билік үшін, оның мұралық құндылығын білмейтін Ескі Монреаль ерекшелік болып саналды. Қала құрылысшылары көшелерді кеңейтуді қарастырды, бұл көптеген ескі ғимараттарды бұзуға әкелмек. Рю де ла Коммун көшесінің үстінен өтетін жоғары жатқан тас жол салу туралы ұсыныс ауданды сақтау үшін күреске бастады. Голланд суретшісі және қала құрылысшысы Даниэль ван Гинкель 1960 жылдардың басында ауданды жоюдан құтқаруда маңызды рөл атқарды. Монреаль қаласының жаңа құрылған жоспарлау бөлімінің директорының орынбасары ретінде ол билікті ескі қаладан өтетін тас жол салу жоспарларынан бас тартуға көндірді. 1964 жылы Ескі Монреальдің көп бөлігі тарихи аудан деп жарияланды; дегенмен, Квебек үкіметі жаңа сот ғимаратын салу үшін 19 ғасырға дейінгі бірнеше ғимараттарды бұзды. Тұрғын үйлердің қайта оралуымен қатар, аймақ қонақ үй бизнесі үшін тартымды болды. 19 ғасырда барлық ірі қонақ үйлер Ескі Монреальде орналасқан, бірақ 1980 жылға қарай олардың ешқайсысы қалмады. 2009 жылы шамамен 20 қонақ үй болды, олардың көпшілігі қайта жаңартылған ескі ғимараттарда орналасқан. Туристердің үздіксіз ағыны және жаңа тұрғындардың болуы түнгі өмір мен ойын-сауықтарды дамытуға ықпал етеді. Сонымен қатар, муниципалитет аймақтың инфрақұрылымын жаңартуға үлкен қаражат инвестициялады. Жак Картье алаңының және Пле д'Ювиллдің бір бөлігі қайта жоспарланды, ал Пле д'Армды қайта жаңарту жұмыстары жүріп жатыр. Әртүрлі фасад стилін көрсету үшін жарықтандыру жоспары да жасалды. Қазіргі таңда Ескі Монреальдің тарихи мұрасы оның ең бағалы байлығы екендігіне келісім бар. Жаңадан құрылыс жасаудың арқасында қазір ол Монреальдегі ең танымал туристік орынға айналды.
The district continued to grow during the early 20th century, evidenced by construction of prestigious buildings such as the Aldred Building (1929–1931), La Sauvegarde Building (1913), and the first Stock Exchange (1903–1904). Port activities, the financial sector, and the municipal government helped to maintain activity until the Great Depression began in 1929. During the Depression, the relocation of port facilities further east deprived Old Montreal of many companies related to the maritime trade, leaving many abandoned warehouses and commercial buildings. The downtown area relocation several blocks to the north, and the near complete absence of residents, (there were only a few hundred in 1950), had the effect of emptying the district when businesses closed at the end of the day. At that time, the lack of nightlife gave the district a reputation for being dangerous at night. Old Montreal increasingly found itself changing to accommodate the rise of the automobile. Several prestigious locations, such as the Place d'Armes, the Place d'Youville, and Place Jacques Cartier, were snarled with traffic in the mid 20th century. For municipal authorities, unaware of its potential heritage value, Old Montreal was an anomaly. City planners considered wider streets, which would have meant razing many older buildings. A proposed elevated highway along the river over the rue de la Commune spurred a movement to preserve the district. Dutch born architect and urban planner Daniel van Ginkel played a major role in saving the district from destruction during the early 1960s. As assistant director of the City of Montreal's newly formed planning department, he persuaded authorities to abandon plans for an expressway that would have cut through the old city. In 1964, most of Old Montreal was classified as a historic district; despite this, the Quebec government razed several 19th century buildings to build a new courthouse. In addition to the return of a residential base, the area has become attractive to the hotel industry. While in the 19th century all major hotels were in Old Montreal, by 1980 there were none. In 2009, there were about 20 hotels, mostly in restored older buildings. A steady stream of tourists and the presence of new residents encourage nightlife and entertainment. In addition, municipal authorities have invested large sums to renew the area's infrastructure. The Place Jacques Cartier and part of the Place d'Youville have been redesigned, and a restoration of the Place d'Armes is in progress. A lighting plan was also developed to highlight the different façade styles. There is now a consensus that the historical legacy of Old Montreal is its major asset. Aided by redevelopment, it is now the leading tourist destination in Montreal.
COVID-19 пандемиясының әсері
COVID-19 пандемиясы кезінде ауданға туризм келмеді, содан кейін ол комендант сағаты мен басқа да қоғамдық денсаулық сақтау шараларына қарсы азаматтық наразылықтардың, сондай-ақ шектеулер жеңілдетілген кезде көшеде тойлаулардың орталығына айналды. 2021 жылдың маусым айында The Toronto Star газеті "Орталықтағы барлардың жабылуына байланысты Ескі Монреаль және оның көптеген Airbnb-лері қылмыскерлердің ойын алаңына айналды" деп хабарлады. Бірақ, аймақтағы зорлық-зомбылық басылғаннан кейін, Ескі Монреаль қайтадан туристік орталыққа айналды, тіпті Ескі Порт аймағында сағат 00:00-ден 06:00-ға дейін комендант сағаты күшінде қалды. Аймақта, Ескі Портта Les Terrasses de la Marina деп аталатын жағалаудағы террасаны қоса, жаңа мейрамханалар ашылды. 2021 жылдың тамызында IGA Роберт Бурасса бульвары бойынша есігін ашқанда, Ескі Монреаль аймағына жаяу қашықтықта алғашқы ірі супермаркет желісі пайда болды.
During the COVID 19 pandemic, tourism was absent from the district, which then became a centre of both civil protest against curfews and other public health measures, and of street celebrations as restrictions lessened. In June 2021, The Toronto Star reported that "With the closure of bars downtown, Old Montreal and its many Airbnbs have become a playground for criminals." However, once the violence in the area receded, Old Montreal became a tourism hub once again, even though the Old Port area kept its 12am to 6am curfew in place. New restaurants opened in the area, including a waterfront terrasse called Les Terrasses de la Marina in the Old Port. Old Montreal also saw its first major supermarket chain open within walking distance of the area when IGA opened its doors on Robert Bourassa Boulevard in August 2021.
Сәулет және қала құрылысы
Ескі Монреаль – маңызды туристік орталық. Оның кейбір ғимараттары 17 ғасырға дейін сақталғандықтан, Солтүстік Америкадағы ең көне қалалық аймақтардың бірі болып табылады. Ескі қаланың шығыс бөлігінде (Жак Картье алаңының жанында) келесі көрнекті ғимараттарды кездестіруге болады: Монреаль қалалық әкімшілігі, Бонскор базары және Нотр-Дам-де-Бон-Секур шіркеуі, сондай-ақ сақталған отаршылдық үйлер, мысалы, Рамезе сарайы және Канаданың ұлттық тарихи орны – сэр Джордж Этьен Картье. Батысқа қарай, д’Арм алаңының оңтүстік жағында Нотр-Дам базиликасы орналасқан, ал оның жанында Монреальдегі ең көне ғимарат – Сент-Сулпис семинариясы бар. Алаңның қалған бөлігі саудаға арналған: солтүстік жағында бұрынғы Монреаль банкінің бас кеңсесі, ал батыс жағында Олдред ғимараты және 1888 жылғы Нью-Йорк Лайф ғимараты орналасқан, ол Канададағы ең көне көкжай ғимараты. Сент-Жак көшесінің қалған бөлігі, Канаданың қаржы орталығы ретінде гүлденген кезеңінен бастап, Ескі Корольдік банк ғимараты сияқты ескі банк ғимараттарымен қатарласады. Ескі қаланың оңтүстік-батысында Монреальдің алғашқы қонысының маңызды археологиялық қалдықтары (Плас д’Ювилл және Плос Рояль маңында) Пойнт-а-Каллиер мұражайында сақталған. Ескі Монреальдегі сәулет және тас төселген көшелер қаланың алғашқы қоныс күндеріндегі келбетін сақтау үшін күтіліп келген немесе қалпына келтірілген, ал атқа жегілген кареталар осы бейнені сақтауға көмектеседі. Ескі қаланың өзен жағалауын Ескі порт (Vieux Port) алып жатыр, оның теңіздік құрылыстары демалыс аймақтарымен және түрлі мұражайлар мен көңіл көтеру орындарымен қоршалған. Александра пирсіндегі Ибервиль терминалы, Сент-Лоуренс теңіз жолы арқылы жүретін ірі круиздік кемелерден жыл сайын шамамен 50 000 жолаушыны қабылдайтын круиздік терминал ретінде қызмет етеді.
Old Montreal is a major tourist attraction. With some of its buildings dating to the 17th century, it is one of the oldest urban areas in North America. In the eastern part of the old city (near Place Jacques Cartier) the following notable buildings can be found: Montreal City Hall, Bonsecours Market and Notre Dame de Bon Secours Chapel, as well as preserved colonial mansions, such as the Château Ramezay and the Sir George Étienne Cartier National Historic Site of Canada. Further west, Place d'Armes is dominated by Notre Dame Basilica on its southern side, accompanied by the Saint Sulpice Seminary (the oldest extant building in Montreal). The other sides of the square are devoted to commerce; to the north is the former Bank of Montreal Head Office and to the west, the Aldred Building and the 1888 New York Life Building, the oldest skyscraper in Canada. The rest of Saint Jacques Street is lined with old bank buildings (like the Old Royal Bank Building) from its heyday as Canada's financial centre. The southwest of the old city contains important archeological remains of Montreal's first settlement (around Place d'Youville and Place Royale) in the Pointe à Callière museum. Architecture and cobbled streets in Old Montreal have been maintained or restored to keep the look of the city in its earliest days as a settlement, and horse drawn calèches help maintain that image. The old town's riverbank is taken up by the Old Port (Vieux Port), whose maritime facilities are surrounded with recreational space and a variety of museums and attractions. The Iberville terminal on the Alexandra Pier serves as the cruise terminal for about 50,000 passengers annually from large cruise ships plying the Saint Lawrence Seaway.
Марс шаңырағы
Шамп-де-Марс – Монреаль қалалық әкімдігі мен Виль-Мари тас жолының арасында орналасқан үлкен қоғамдық алаң. Одан Монреаль қаласының орталығы мен Қытай ауданын көруге болады. Ол орналасқан жерімен және археологиялық ескерткіштерімен ерекше. Екі параллель тас қатар – қазіргі Монреальде колониялық дәуірдегі бекінілген елді мекеннің физикалық қалдықтарын көре алатын сирек орындардың бірі.
Champ de Mars is a large public space located between Montreal City Hall and the Ville Marie Expressway. It offers a view of downtown Montreal and Chinatown. It is notable due to its location and its archaeological remains. The two parallel lines of stone are one of the few spots in present day Montreal where you can still see physical evidence of the fortified settlement from colonial times.
Көлік
Ескі Монреаль қала орталығынан Жерасты қаласы арқылы қолжетімді және бірнеше STM автобус бағдарымен, сондай-ақ Champ de Mars, Place d'Armes және Square Victoria OACI метро станцияларымен байланысты. Жаз айларында оңтүстік жағалаудағы Лонгьюйль қаласына паромдар бар, әрі велосипед жолдарының желісі де бар.
Old Montreal is accessible from downtown via the Underground City and is served by several STM bus routes and the Champ de Mars, Place d'Armes, and Square Victoria OACI Metro stations. Ferries to the south shore city of Longueuil are available during the summer, as are a network of bicycle paths.