Кіріспе

Сагуенай ауданы, Квебек, Канада
Квебек штатындағы қала

Чикутими (/ʃ//ᵻ/'/k//uː//t//ᵻ//m//i/ shihKOOtimee) – Канаданың Квебек штатындағы Сагуенай қаласының ең көп халқы бар ауданы (arrondissement). Ол Сагуенай және Чикутими өзендерінің тоғысында орналасқан. 20-шы ғасырда ол Сагуенай-Лак-Сен-Жан аймағының негізгі әкімшілік және коммерциялық орталығына айналды. 2002 жылы ол жаңа Сагуенай қаласына біріктірілді және Квебек провинциясының 5-ші ең ірі қалалық аймағының орталық бөлігін құрайды. 2021 жылғы халық санауы бойынша оның халқы 69 004 адамды құрады.

Тарих

Чикутими ауданының орталығы болып табылатын бұл аймақты алғаш рет 1676 жылы француз отарлаушылары тері саудасының сауда бекеті ретінде қоныстандырды. Ол кезде Сагеней және Чикутими өзендерін Монтане тайпалары ғасырлар бойы су жолдары ретінде пайдаланған. Чикутими атауы «Чикутими» деген сөзден шыққан. Британдықтар Төменгі Канаданы басып алғаннан кейін, Чикутими сауда бекеті 1782 жылға дейін ғана жұмыс істеді, себебі тері саудасы Ұлы көлдерден батысқа қарай жылды. Чикутими қаласы 1845 жылы Питер МакЛеодтың, 1842 жылы осында ағаш кесу зауытын салған метис ағаш өңдеушінің, муниципалитет ретінде ресми түрде құрылды. Қала 1855 жылы Чикутими округінің орталығы, ал 1878 жылы Чикутими Рим-католик діншілігінің орталығы болып белгіленді. 1893 жылы Канада Ұлттық темір жолының келуі Чикутимидің қағаз және целлюлоза өнеркәсібінің, әсіресе механикалық целлюлоза өндірісінің дамуын жеделдетті. Темір жолы Чикутими станциясын да салды, ол 1988 жылға дейін қалаға қызмет етті. Чикутими целлюлоза компаниясы 1896 жылы француз-канад инвесторларының қолдауымен құрылды. 1910 жылға қарай Чикутими целлюлоза зауыты Канададағы механикалық целлюлозаның ең ірі өндірушісіне айналды. Ұлы депрессиядан бері қала әкімшілік және сауда орталығы болып дамыды. Жаңа білім және мәдени орталықтар құрылды: 1967 жылы Сагеней музыка консерваториясы, ал 1969 жылы Чикутимидегі Квебек университеті. 1972 жылы қала Квебек жазғы ойындарын қабылдады. 1976 жылғы муниципалитеттердің бірігуі кезінде Чикутими көршілес Чикутими Норд және Ривиер-дю-Мулен қалаларын қосып алды. 2002 жылы Квебектегі муниципалитеттерді қайта ұйымдастырудың ірі кезеңінде Чикутими, Жонкиер, Ла-Бей, Лак-Кеногами, Латерьер, Шипшоу және Тремблайдың бір бөлігі бірігіп, жаңа Сагуеней қаласын құрды. Чикутими Сагуенейдің бір ауданына айналды. 1996 жылдың жазында аймақта рекордтық жауын-шашын болды, нәтижесінде қаланың орталығында және шеткі аудандарда ірі су тасқыны болды. Бүршіктердің үстінен су асып, аймақ бойынша көптеген көпірлер қирады. Апаттан келген жалпы шығын 1,5 миллиард канад долларына бағаланды. Су тасқынынан жеті адам қаза тапты. Чикутимидің туыс қаласы – Камроуз, Альберта провинциясы.

География және қала көрінісі

Чикутими Сагуней–Лак-Сен-Жан аймағында Сагуней фьордының батыс жағында орналасқан; ауданның көп бөлігі, оның ішінде қаланың орталық бөлігі Сагуней өзенінің оңтүстік жағалауында жатыр. Бұл Сагуней қаласының географиялық орталығы; Джонкьер және Ла-Бей аудандары батыс және шығыс жақтан іргелес жатыр. Чикутими Квебек қаласының солтүстігінде және Тадусактан солтүстік-батысқа қарай, Сент-Лоуренс өзенінің құйылысынан жоғары орналасқан. Чикутими ауданының бұрынғы қалалары: Чикутими, Латерьер, Тремблай кантоны, Чикутими Норд және Ривьер-дю-Мулен. Олар біріктірілген қаладағы округтер ретінде өздерінің атауларын сақтап қалды. Чикутимидің ландшафты төбелерден, аңғарлардан және жазықтардан тұрады, ал Сагуней өзеніне жақын жердегі жер бедері тік болады. Оның екі маңызды физикалық ерекшелігі – Сагуней Грабены, Лаурентия таулы аймағының рифті аңғары, онда қала жайылған, және Сагуней фьорды, Сагуней өзенінің мұздықтан ойылған тік жағалаулары. Валин тауының биіктігі 3215 фут (980 метр) және ол аймақтың ең биік тауы болып табылады, Чикутимиге солтүстік-шығыстан көрінеді. Чикутими, Дю Мулен және Валин өзендері Чикутимиде Сагуней өзеніне құяды.

Спорт

Қалада 1973 жылдан бері QMJHL Chicoutimi Saguenéens командасы өмір сүріп келеді. Олар Жорж Везина орталығында ойнайды. Cycles Devinci 1987 жылы осы қалада құрылды.

Заң және мемлекеттік басқару

Чикутими тұрғындары үш деңгейлі билікпен өкілдік етіледі. Бірінші деңгей – бір округтен сайланған қалалық кеңесшілер және Сагвенай қаласы үшін жалпыға бірдей сайланған әкім. Провинциялық деңгейде Квебек Ұлттық Ассамблеясында Чикутими және Дубук провинциялық округтерінен екі сайланған депутат қызмет етеді. Федералдық деңгейде Канада Парламентіне Чикутими—Ле-Фьорд федералдық округінен сайланған депутат кіреді.