Кіріспе

Джозеф Тернер Доусон (20 наурыз 1914 жыл - 28 қараша 1998 жыл) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ 1-ші жаяу әскер дивизиясының офицері болған.

Ерте өмір

Джозеф Тернер Доусон баптист пасторы Джозеф Мартин Доусон мен Вилли Тернер Доусонның үшінші баласы болды және Техас штатының Темпл қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Джозеф Мартин Доусон Техас штатының Уэко қаласындағы Бірінші баптист шіркеуінің пасторы болды. Ол 1933 жылы Бейлор университетін бітірді және геолог мамандығы бойынша мансап жасады, бастапқыда Хьюстон қаласындағы Humble Oil and Refining компаниясында, ал 1938 жылдан бастап Корпус-Кристи қаласындағы Ren War Oil Corporation компаниясында жұмыс істеді.

Әскери мансап

Доусон 1941 жылдың мамыр айында жеке сарбаз ретінде Армияға қабылданып, тез арада капрал дәрежесіне көтерілді. Офицерлік дайындық мектебіне түсуге өтініш берді, және өтініші қабылданды. 1941 жылдың желтоқсанында Джорджия штатының Форт-Беннинг қаласындағы Офицерлік дайындық мектебіне (ОДМ) қабылданды. 1942 жылдың наурыз айында бітіріп, екінші лейтенант атағын алды. Бірінші дивизияға, «Үлкен Қызыл» деп аталатын әйгілі дивизияға тағайындалуға ұмтылды, себебі бұл тағайындама жауынгерлік міндетке ең жылдам мүмкіндік беретін. Алғашқыда 16-шы полк, 1-ші батальон, А ротасының 1-ші взводына тағайындалды. Генерал Терри Аллен Бірінші дивизияның басшылығын қабылдағаннан кейін Доусон оның штабында қызмет етуге тағайындалды. 1942 жылдың тамызында Бірінші дивизия Шотландияға аттанды. Қосымша оқудан кейін дивизия қазан айының соңында Солтүстік Африкаға, Алжирге шабуыл жасау мақсатымен жолға шықты. Доусон 10 қарашада генерал Аллен мен оның штабымен бірге Оманға десантқа түсті. Дивизия Алжирде шайқасты, 1943 жылдың қаңтар айында Туниске кірді, онда алғаш рет фельдмаршал Роммель басқаратын неміс әскерлерімен кездесті. Доусон Солтүстік Африка кампаниясының аяқталуына дейін генерал Алленнің штабында қызмет етті, Алжир мен Тунисте, және 1943 жылдың ақпан айында капитандыққа көтерілді. Немістер Тунисте мамыр айында капитуляциялады. Бірінші дивизия 10 шілдеде Батыс жағалаудағы Гелаға десант түсіру арқылы басталган Сицилияға шабуылға дайындалу үшін Оманға қайта оралды. Шілде айында Сицилиядағы науқан кезінде Доусон генерал Алленнің штабынан 16-шы полк штабына ауыстырылды, полк операциялық офицері болып қызмет етті. Тамыз айының басында, қатал шайқас операцияларының ортасында Доусон 16-шы полк G ротасына командир болып тағайындалды, және 1944 жылдың қазан айында Германияның Аахен шайқасы аяқталғанға дейін осы лауазымды сақтап қалды. Тамыз айында Сицилиядағы неміс әскерлерін жеңгеннен кейін Бірінші дивизия Нормандияға шабуылға дайындық үшін Англияға эвакуацияланды. Доусон 1944 жылдың 6 маусымында таңертең өз ротасымен Омаха жағалауының Easy Red секторына десант түсірді. Жағажайда тұтқындалғаннан кейін Доусон өз әскерін енді «Доусонның шатқалы» деп аталатын, жағажайдан қазіргі америкалық зират орналасқан жарға дейін тар шатқал арқылы жетектеді. Ол дәл лақтырылған гранатасымен неміс пулеметтік ұясын тазалады. Ол жағажайға қарап тұрған жардың басына жеткен алғашқы офицерлердің бірі ретінде танылды. Жардың басына жеткеннен кейін ол өз әскерін Colleville sur Mer мақсатына бастап, 6 маусым күні түстен кейін жараланды. Осы күні жасаған ерлігі үшін ол АҚШ-тың «Құрметті қызмет орденімен» марапатталды, ал D күні қонудың 50 жылдығында Доусонды армия сол күні десант түскен әскерлердің өкілі ретінде салтанаттарда сөйлеуге таңдады. Жасынан айыққаннан кейін Доусон Франциядағы бөлімшесіне қайта қосылды, ал Сент-Лодағы бұзылыстан кейін ол өз ротасын Франция және Бельгия арқылы жетектеді, немістерге қарсы бірнеше шайқастарға қатысты. Бельгиядан Бірінші дивизия 1944 жылдың қыркүйек және қазан айларында Германияның Аахен қаласындағы шайқасқа қатысты. Доусонның G ротасы (I ротасымен бірге) Аахен үшін шайқаста неміс қарсы шабуылдарын отыз тоғыз күн бойы тойтарды, бұл «Доусонның қырқасы» деп аталды, бұл атау сол кездегі газеттерде және қазіргі АҚШ армиясының тарихында қолданылады. Бұл қырқа Аахен қаласын азат етуге жасалған неміс әрекеттерінің басты жолында орналасқан еді, Гитлер қаланы кез келген құнмен қорғауға бұйрық берген. «Доусон қырқасы» үшін шайқаста G ротасының 139 сарбазының 117-сі қаза тапты. Осы ерлігі үшін Доусонның бөлімшесі «Президенттік бірлік цитатымен» марапатталды. Доусон Аахендегі ұзақ шайқастан кейін ауруханаға жатқызылды, Солтүстік Африка, Сицилия және Франциядағы екі жылға жуық соғыс тәжірибесін аяқтады. Франция мен АҚШ-тағы ауруханаларда жазылғаннан кейін Доусон майор болып жоғарылатылды және 1945 жылы Еуропадағы АҚШ әрекеттерінің соңына дейін генерал Донован басқаратын OSS-ке қайта тағайындалды. Доусон подполковник болып тағайындалды, және 1945 жылы Армиядағы активті қызметтен кеткеннен кейін бірнеше жыл Армия резервінде қызмет етті. Ол Корпус-Кристиге оралды, онда геолог ретінде мансабын жалғастырды, өлімінен аз уақыт бұрын аймақтағы мұнай және газ қорын дамыту бойынша жұмыс істеді.

Кейінгі өмірі

Доусон 1946 жылы Мелба Бруноға үйленді. Олар Рослин мен Дайан есімді екі қызын тәрбиеледі. Доусон отбасы Техас штатының Корпус-Кристи және Колорадо штатының Денвер қалаларында тұрды. Бейбіт өмірінде ол мұнай өнеркәсібінде геолог болды. Техас штатының Корпус-Кристи қаласындағы бір бастауыш мектеп оның құрметіне аталған. 1994 жылдың маусым айында Доусон Нормандияға басып кірудің 50 жылдығына арналған салтанаттарда президент Билл Клинтонды таныстыру үшін оралды.