Ричард Керенс Сатерленд: Екінші дүниежүзілік соғыстағы генерал

Кіріспе

Америка Құрама Штаттары армиясының генералы (1893–1966)

Генерал-лейтенант Ричард Керенс Сазерленд (27 қараша 1893 – 25 маусым 1966) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Америка Құрама Штаттары армиясының офицері. Соғыс кезінде Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аймағында армия генералы Дуглас Макартурдың штаб бастығы қызметін атқарды.

Ерте өмір және білім

Сазерленд 1893 жылғы 27 қарашада Мэриленд штатының Хэнкок қаласында дүниеге келді. Ол кейін Батыс Вирджиниядан АҚШ сенаторы болған Говард Сазерленд пен Эффи Харрис Сазерлендтің алты баласының жалғыз ұлы еді. Сазерленд өзінің жасөспірім шағы мен ерте жастығын Батыс Вирджиния штатының Элькинс қаласында өткізді. Сазерленд Дэвис және Элкинс колледжінде, 1911 жылы бітірген Филлипс академиясында және 1916 жылы өнер бакалавры дәрежесімен Йель университетінде білім алды. Йельде оқу кезінде Сазерленд ROTC-ке қосылды. 1916 жылдың шілдесінде Коннектикут штатының Ұлттық гвардиясына қарапайым сарбаз ретінде енді.

Соғыс аралығы

Америка Құрама Штаттарына оралғаннан кейін, 1920 жылы Сазерленд Жозефина Уайтсайдқа үйленді. Олардың Натали есімді бір қызы болды. 1937 жылы Сазерленд 15-ші жаяу әскер батальонының құрамында Қытайдың Тхенцин қаласына барды; алайда ол 1938 жылдың наурызына дейін майор болып тағайындалмады, содан кейін Филиппин Достастығы үкіметінің әскери кеңесшісі кеңсесіне, генерал Дуглас Макартурдың басшылығымен, "жергілікті подполковник" шенімен тағайындалды. Сол жылдың шілдесінде Сазерлендтің шені жоғарылатылды. Көп ұзамай Сазерленд өзінен жоғары тұрған подполковник Дуайт Д. Эйзенхауэрді қызметінен босатып, Макартурдың штаб бастығы болды. Сазерленд американдық және австралиялық офицерлердің наразылығын тудырды, себебі оны Макартурды тым қорғаушы және билікке құмар деп санады. Сазерленд жиі "қара қол" рөлін атқарды. Жаман жаңалықтар әдетте Макартурдың өзінен емес, Сазерленд арқылы келді. Кейбір деректерге сәйкес, ол Макартур мен SWPA әуе күштерінің бірінші қолбасшысы генерал-лейтенант Джордж Бретт арасындағы шиеленіске ықпал етті. Бреттің орнын бастан айналдырған генерал-майор Джордж Кенни бір кездесуде Сазерлендке ашуланып, қағазға нүкте салып: "Бұл нүкте – сіздің әуе операциялары туралы білгендеріңіз, ал қалған қағаздың бәрі – мен білетінімді көрсетеді" деді. 1940 жылы Сазерлендті АҚШ әуе корпусының нұсқаушылары Филиппин армиясының оқу орталығында ұшуға үйретті және ол Азаматтық авиация қауымдастығынан азаматтық ұшқыш куәлігін алды. Содан кейін ұшу оның сүйікті демалыс түріне айналды. Соғыс бойы ол генерал Макартурдың жеке ұшқышы Уэлдон "Дасти" Роудспен бірге жиі ұшатын ко-ұшқыш болды. 1943 жылдың наурыз айында ол ресми түрде "қызметтік ұшқыш" ретінде танылуын сұрады, бұл жауынгерлік міндеттерге шектеу қойылған ұшқыш түрі еді. Оның өтініші АҚШ әуе күштерінің бас қолбасшысы генерал Генри Х. Арнольдтан қабылданбады, себебі ол жас шегінен асып кеткен және ұшу міндеттерін орындамайтын еді. Алайда, Сазерленд 1945 жылы Филиппин армиясының ережелеріне сәйкес ресми ұшқыш куәлігін алды. 1943 жылы Сазерленд пен Кенни генерал Макартурдың президенттікке үміткерлігін ілгерілетуге қатысты, Мичиган штатының сенаторы Артур Х. Ванденбергпен бірлесіп жұмыс істеп, Макартурдың саяси лауазымға түсуіне немесе қабылдауына кедергі келтіретін бұйрықты соғыс министрлігіне қайта қарауға ұсынды. Осы және басқа да мәселелерде штаб басшылары алдында Макартурдың өкілі Сазерленд болды. Сазерленд Макартурға келіп түскен барлық хаттарды, тіпті жеке адрестелген немесе "көзбен ғана" деп белгіленген хаттарды ашып, оқып, жиі жауап берді. Көптеген шешімдер Макартур қабылдады деп есептелгенімен, шындығында оларды Сазерленд қабылдаған. Мысалы, Минданаодан айналып өтіп, тікелей Лейтеге бару туралы шешімді Сазерленд Макартурдың атынан қабылдады, ал Макартур радио байланысын тоқтатып саяхаттап жүрген кезде. Вашингтондағы Сазерлендтің мінез-құлқы армия штабының бастығы генерал Маршаллды ашуландырды. Ол Макартурға ешқашан жібермеген хат дайындады, онда Сазерлендтің "басқалармен қарым-қатынас жасау қабілеті жоқ" делінген. Ол соғыс министрлігінің барлық дерлік шенеуніктерін наразылыққа итерді және біздің әскери-теңіз күштерімен қарым-қатынасымызды ерекше қиын етті. Өкінішке орай, ол өзінің әдістерінің салдарына мүлдем бейжай болып көрінеді, бірақ тура айтқанда, оның көзқарасы әр жағдайда дерлік ол бәрін біледі және басқалар ештеңе білмейді дегендей болды. 1944 жылдың қаңтар айында Макартур Эйзенхауэрдің штаб бастығы Уолтер Беделл Смитты генерал-лейтенант шеніне көтергенін білгенде, ол Сазерлендтің де сол шенге көтерілуін дереу ұйымдастырды.

Returning to the United States, Sutherland married Josephine Whiteside in 1920. They had one child, a daughter named Natalie. In 1937, Sutherland went to Tientsin, China, in command of a battalion of the 15th Infantry; however, he was not promoted to major until March 1938, when he was assigned to the Office of the Military Advisor to the Commonwealth Government (Philippines), Manila, under General Douglas MacArthur with the "local rank" of lieutenant colonel. Sutherland was promoted to the rank in July of that year. Sutherland soon eased his superior, Lieutenant Colonel Dwight D. Eisenhower out of his position and became MacArthur's chief of staff. Sutherland attracted antagonism from subordinate American and Australian officers because of perceptions that he was high handed and overprotective of MacArthur. Sutherland was often given the role of "hatchet man". Bad news invariably came through Sutherland rather than from MacArthur himself. According to some sources he contributed to a rift between MacArthur and the first SWPA air forces commander, Lieutenant General George Brett. Major General George Kenney, Brett's successor, became so frustrated with Sutherland in one meeting, that Kenney drew a dot on a plain page of paper and said: "the dot represents what you know about air operations, the entire rest of the paper what I know." Sutherland had been taught to fly in 1940 by US Army Air Corps instructors at the Philippine Army Training Center and had been awarded a civil pilot's license by the Civil Aeronautics Association. Flying then became one of his favourite recreational activities. Throughout the war, he flew often as a co pilot with General MacArthur's personal pilot, Weldon "Dusty" Rhoades. In March 1943 he asked to be formally recognised as a "service pilot", a form of pilot restricted to non combat duties. His request was turned down by the Commanding General of the U. S. Army Air Forces, General Henry H. Arnold on the grounds that he was over the age limit and not performing flying duties. However, Sutherland secured an official pilot's rating under Philippine Army regulations in 1945. In 1943 Sutherland and Kenney took part in an effort to promote General MacArthur's candidacy for the Presidency, working with Senator Arthur H. Vandenberg of Michigan to get the War Department to rescind the order that prevented MacArthur from seeking or accepting political office. It was Sutherland who represented MacArthur before the Joint Chiefs of Staff on this and other occasions. Sutherland opened, read, and frequently answered all communications with MacArthur, including those addressed to him personally or "eyes only". Some decisions often attributed to MacArthur were actually taken by Sutherland. For example, the decision to bypass Mindanao and move on directly to Leyte was taken by Sutherland on MacArthur's behalf, while MacArthur was traveling under radio silence. Sutherland's conduct in Washington enraged Army Chief of Staff General Marshall. He prepared a letter that he never sent to MacArthur saying Sutherland was "totally lacking in the facility of dealing with others He antagonized almost every official in the War Department with whom he came in contact and made our dealings with the Navy exceptionally difficult. Unfortunately he appears utterly unaware of the effects of his methods, but to put it bluntly, his attitude in almost every case seems to have been that he knew it all and nobody else knew much of anything." When MacArthur discovered that Eisenhower had promoted his chief of staff, Walter Bedell Smith, to the rank of lieutenant general in January 1944, he immediately arranged for Sutherland to be promoted to the same rank.

Элейн Кларкпен қарым-қатынасы

MacArthur-дың GHQ SWPA Мельбурнда орналасқан кезінде Сазерленд Норман Брукстың қызы Элейн Бессемер Кларкпен танысты. Оның күйеуі британдық армия офицері болып қызмет ететін. 1942 жылдың шілдесінде GHQ Брисбенге көшкенде, Кларк олармен бірге көшті, сондай-ақ генерал Кенни мен Ричард Маршаллдың хатшылары болып жұмыс істеген Берил Стивенсон мен Луиза Моват та. Сазерленд Кларкты Макартурдың штаб-пәтері орналасқан AMP ғимаратында қабылдаушы қызметіне тағайындады. GHQ Жаңа Гвинеяға көшуді жоспарлай бастағанда, Сазерленд GHQ-ның азаматтық қызметкерлерін алмастыру үшін Әйелдер Армия Корпусынан персонал сұрады. Макартур мен Австралияның премьер-министрі Джон Кертин арасындағы келісім бойынша, олар Австралиядан тысқары жерге жіберілмейтін еді. Сазерленд Кларк, Моват және Стивенсон үшін тікелей офицерлік тағайындамалар сұрады. Бұл Әйелдер Армия Корпусына тек американдық азаматтар ғана қабылданатын, бірақ офицерлік тағайындамаларға шектеу қойылмаған ережедегі олқылықты пайдаланды. АҚШ армиясының штаб бастығының орынбасары, майор-генерал Миллер Г. Уайт және Әйелдер Армия Корпусының бас қолбасшысы, полковник Овета Калп Хобби бұған қарсы болды; бірақ штаб бастығының орынбасары Джозеф Т. Макнарни, Макартур штаб-пәтерінің жұмысын қамтамасыз ету және соғысты жүргізу үшін бұл тағайындамалардың өзіне қажет екенін естіген соң, оларды қабылдамады. Кларк капитан болып тағайындалды, ал қалған екі әйел, сондай-ақ генерал Эйзенхауэрдің жүргізушісі Кей Саммерсби бірінші лейтенанттар болып тағайындалды. Оның шені оның емес, Сазерлендтің мәртебесін көрсететінмен, Кларк штаб командирінің көмекшісі болды, оның шеніне сәйкес міндеттерді атқарып, Advance GHQ-мен Голландияға көшті. Алайда, оның сол жерде болуы, Макартурдың Кертинмен жасаған келісімін бұза отырып, Макартурдың наразылығын тудырды, ол оны Австралияға қайтаруға бұйырды, алдымен Голландиядан, кейін Филиппиннен. Бұл мәселеде Сазерлендтің Макартурға бағынбауы екеуінің арасында жарыс тудырды.

During the time while MacArthur's GHQ SWPA was located in Melbourne, Sutherland met Elaine Bessemer Clark, the socialite daughter of Norman Brookes. Her husband, a British Army officer, was serving overseas. When GHQ moved to Brisbane in July 1942, Clark moved with it, as did two other civilian women, Beryl Stevenson and Louise Mowat, who worked as secretaries for Generals Kenney and Richard Marshall respectively. Sutherland installed Clark as the receptionist at the AMP Building, where MacArthur had his headquarters. When GHQ began planning to move forward to New Guinea, Sutherland requested personnel from the Women's Army Corps to replace civilian employees of GHQ who, by agreement between MacArthur and the Prime Minister of Australia, John Curtin, could not be sent outside Australia. Sutherland further asked for direct commissions for Clark, Mowat and Stevenson. This exploited a loophole whereby enlistments in the Women's Army Corps were restricted to American citizens, but officer commissions were not. Major General Miller G. White, the U. S. Army Deputy Chief of Staff for Personnel, and Colonel Oveta Culp Hobby, the commanding officer of the Women's Army Corps, were strongly opposed; but they were overruled by Deputy Chief of Staff Joseph T. McNarney, on his being informed that the commissions were personally desired by MacArthur as essential to the operation of his headquarters and the prosecution of the war. Clark was commissioned as a captain, while the other two women, as well as General Eisenhower's driver, Kay Summersby, were commissioned as first lieutenants. Although her rank was more a reflection of Sutherland's status rather than her own, Clark became an assistant to the headquarters commandant, with duties commensurate with her rank, and moved with Advance GHQ to Hollandia. However, her presence there, in contravention of MacArthur's agreement with Curtin, brought down the displeasure of MacArthur, who ordered her to be returned to Australia, first from Hollandia, and later from the Philippines. That Sutherland defied MacArthur on this matter caused a rift between the two.

Кейінгі өмір және өлім

Сазерленд жапондықтардың қарсы тұруын тоқтатуынан кейін көп ұзамай АҚШ армиясынан зейнетке шықты. Үйіне оралған соң, ол Жозефинаға ізгілігін айтты және ақырында онымен қайта табысты. Кларктен келген хаттарды Натали ұстап алып, жойды.