Кіріспе

АҚШ армиясының генералы (1890–1949)

Генерал-майор Джон Портер Лукас (14 қаңтар 1890 – 24 желтоқсан 1949) – Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда қызмет еткен АҚШ армиясының жоғары шенді офицері. Ол ең көп есінде қалғаны – 1944 жылдың басындағы Анцио шайқасында (кодолық атауы «Shingle» операциясы), Екінші дүниежүзілік соғыстың Италия кампаниясында VI корпустың командирі болғандығы үшін.

Ерте өмір және білім

Лукас Батыс Вирджиния штатының Джефферсон округіне қарасты Кирнисвилл қаласында, бұрынғы Фрэнсис Томас Крейгилл және оның күйеуі доктор Чарльз С. Льюис отбасында дүниеге келді. Оның ата-бабаларының көптеген буындары Джефферсон округінде белгілі болған. Жергілікті мектептерде білім алғаннан кейін, ол 1911 жылғы түлектер қатарында Вест-Пойнтқа қабылданды. Оның курстастарының арасында Чарльз П. Холл, Герберт Дарг, Пол В. Байд, Айра Т. Вайч, Уильям Х. Х. Моррис кіші, Фредерик Гилбрет, Джон Р. Гомер, Джесси А. Лэдд, Томпсон Лоуренс, Александр Сурлес, Реймонд Альберт Уилер, Карл Слотчер Брэдфорд, Густав Х. Франке, Гарольд Ф. Николс, Джеймс Р. Н. Уивер, Джозеф Коулз Мехаффи және Филип Брэкен Флеминг сияқты көптеген болашақ генерал-офицерлер болды.

Ерте әскери мансап

1911 жылғы 13 маусымда атқыштар офицері болып тағайындалған Лукас 1920 жылы далалық артиллерияға ауысты. Лукас өзінің қызметінің алғашқы жылдарын Филиппинде өткізді, 1914 жылғы тамызда АҚШ-қа қайтып келді. 1914 жылғы қазанда Лукас Нью-Мексико штатындағы Колумбус қаласындағы 13-ші кавалериялық полктің "А" эскадронына тағайындалды, бірақ бұл бөлім уақытша Аризона штатындағы Дуглас қаласында орналасқан еді. 1915 жылғы қаңтарда ол полктің пулемет эскадронының командирі болды. 1916 жылғы 9 наурызда Колумб шайқасында Лукас Панчо Вилланың шабуылшыларына қарсы ерлік көрсетті, өзінің қамалынан шабуылдаған Виллисталардың арасынан жалғыз және жалаңаяқпен жол ашып, лагерь күзетіне жетті. Ол сол жерде бір ғана пулеметпен қарсылық ұйымдастырды, бөлімшенің қалған бөлігі мен көмекші күштер келгенге дейін, содан кейін шабуылдаушыларды кері шегіндіру үшін әскерін басқарды. Ол Мексикалық жазалау экспедициясында генерал-майор Джордж Беллдің штаб офицері ретінде Техас штатындағы Форт-Блисс бекінісінде қызмет етті.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Лукас 1917 жылдың тамызында Техас штатының Логан лагерінде 33-ші жаяу әскер дивизиясына қосылды, онда ол 33-ші дивизия командирі Беллге лагерь көмекшісі ретінде қызмет етуді жалғастырды. Лукас дивизияның жауынгерлік қару-жарақ мектебін басқарды, ал дивизия соғысқа дайындыққа келді. 1918 жылдың 15 қаңтарында майор болып жоғарылатылған ол 108-ші далалық сигнал батальонына (33-ші жаяу әскер дивизиясының сигнал батальоны) басшылық етті және осы бөліммен бірге Францияға аттанды. Ол сонымен қатар дивизияның сигнал офицері қызметін де атқарды. 108-ші батальон командирі болып қызмет еткен кезде, 1918 жылдың 23 маусымында Францияның Амиен қаласы маңындағы шайқаста ауыр жарақат алды. Лукас батальонның бірінші жаралысы болды, неміс жарылғыш снарядының сынығынан зақымданды. Англиядағы госпитальге эвакуацияланғаннан кейін, ол АҚШ-қа сауығу демалысына жіберілді, онда Вашингтон, округ Колумбия аймағында жарақаттарынан айықты. Оның жарақаттары соншалықты ауыр болғандықтан, 33-ші жаяу әскер дивизиясына қайта орала алмады. 1918 жылдың 31 қазанында подполковник болып тағайындалды. Соғыстан кейін ол капитан шеніне қайта оралды.

Соғыс аралығы

1919 жылдан 1920 жылға дейін, және АҚШ-қа оралғаннан кейін Лукас Мичиган штатының Энн-Арбор қаласындағы Мичиган университетінің R.O.T.C. бағдарламасына әскери ғылым оқытушысы ретінде тағайындалды. 1920 жылы ол далалық артиллерияға қайта қосылды. 1920 жылы майор шеніне көтерілді, сондай-ақ сол жылы Оклахома штатының Форт-Силл қаласындағы далалық артиллерия мектебінде оқыды (1920–1921). 1921 жылы далалық артиллерияның жоғары курсын бітіріп, далалық артиллерия мектебінде оқытушы болып жұмыс істеді (1921–1923). Содан кейін ол 1924 жылы Канзас штатының Форт-Левенворт қаласындағы АҚШ Армиясының Командалық және штабтық колледжінің бір жылдық бағдарламасына қабылданды, курсты 247 студенттің арасында 78-ші орында аяқтады. Одан кейін Колорадо штатының Форт-Коллинс қаласындағы Колорадо ауылшаруашылық колледжінің (қазіргі Колорадо мемлекеттік университеті) R.O.T.C. бағдарламасының әскери ғылым және тактика профессоры болды. Ол бұл лауазымда шамамен 5 жыл (1924–1929) қызмет етті, 1927 жылы ғылым магистрі дәрежесін алды. 1929–1930/31 жылдары Техас штатының Форт-Блисс қаласындағы 82-ші далалық артиллерия полкінің 1-ші батальонының командирі болып тағайындалды. Содан кейін ол 1931 жылдың маусым айында Пенсильвания штатының Карлайл қаласындағы Армия соғыс колледжіне түсіп, 1932 жылдың маусым айында бітірді. 1932 жылдан 1936 жылға дейін Лукас Соғыс департаменті Бас штабының Персонал бөлімінде, G1 жұмыс істеді. Сол кезде ол подполковник шеніне көтерілді. 1940 жылдың 2 мамырында полковник шеніне көтерілді. Лукас АҚШ-қа қайтып оралғанға дейін Бесінші армия штабында Кларктың орынбасары болып үш апта қызмет етті. Өзінің командасынан босатылғанына және Кларк пен британдықтарға наразы болғанына қарамастан, олар оны күнәнің құнын өтеуші ретінде пайдаланды деп сенді, Италиядағы шайқастар кезінде Лукастың жетістіктері Армияның ерекше қызметі медалімен, Әскери-теңіз күштерінің ерекше қызметі медалімен және Күміс жұлдызбен марапатталды. Әскери-теңіз күштерінің медалінің мақтау қағазында былай делінген:

Америка Құрама Штаттарының Президенті АҚШ армиясының генерал-майоры Джон Портер Лукасқа (ASN: 0 3101) АҚШ Үкіметіне үлкен жауапкершілікпен ерекше еңбек еткені және көрнекті қызметі үшін Әскери-теңіз күштерінің медалін табыс етуге құрметпен келіседі. VI корпустың қолбасшысы ретінде ол 1944 жылдың 22 қаңтарында Анцио-Неттуно жағажайына шабуыл жасап, оны басып алған Ұлыбритания және АҚШ біріккен күштеріне басшылық етті. Оның мұқият жоспарлауы, мол тәжірибесі және тамаша ынтымақтастығы осы қиын және қауіпті десанттық операцияны дайындық кезеңі отыз күннен аз болса да сәтті жүзеге асыруға мүмкіндік берді. Оның жоғары шешімдері, батылдығы және төзімділігі арқасында ол екі нығайтылған одақтас армия дивизиясы он екі жау дивизиясын ұстап тұрған осы маңызды операцияны басқарды, соның арқасында Италиядағы жаудың жеңілісіне зор үлес қосты. Оның жеке батылдығы, нығайған бейімділігі және ерекше басшылық қабілеті АҚШ қарулы күштерінің жоғары дәстүрлеріне сай келді. 1944 жылдың наурыз айында Лукасқа командашының орынбасары, кейіннен Форт Сэм Хьюстон қаласында штаб-пәтері орналасқан АҚШ-тың Төртінші армиясының командирі қызметі берілді.

Соғыстан кейінгі қызмет және соңғы жылдары

Соғыстан кейін ол генерал-сиссимус Чан Кай-шек (1946–1948 жж.) басқарған Қытайдың ұлттық үкіметіне АҚШ Әскери кеңесші тобының басшысы болып тағайындалды. 1948 жылы ол Чикаго, Иллинойс штатында қайта құрылған Бесінші армияның орынбасар командирі болып бекітілді. Осы лауазымда қызмет етіп жүргенде, 1949 жылдың 24 желтоқсанында Чикаго маңындағы Ұлы көлдер әскери-теңіз ауруханасында күрт қайтыс болды. Ол әйелі Сидней Вирджиния Лукас (1892–1959) қасында Арлингтон ұлттық зиратына жерленген. Ұзақ жылдар бойы серіктесі және досы генерал-майор Лоренс Б. Кейзер жазған некролог Вест-Пойнт түлектері қауымдастығының журналы "The Assembly" журналының 1950 жылғы қазан айындағы санында жарияланды.

Еске алу

Мичиган штатындағы Солт-Сте. Мари қаласындағы лагерь МГ Лукастың қызметінің құрметіне оның атымен аталды. Оклахома штатындағы Форт-Силлдегі поло алаңы оның құрметіне Лукас алаңы деп қайта аталды. Лукас жастық шағында поло ойыншысы ретінде кеңінен танымал болды. Форт-Силлдегі Лукас көшесі де оның құрметіне аталған. 1962 жылдың 28 маусымында Форт-Эустистегі Лукас алаңы оның құрметіне аталды.

Түрлі-түрлі

Джон Портер Лукас масон болған, 1919 жылдың 20 ақпанында қабылданып, 1919 жылдың 6 наурызында өтіп, 1919 жылдың 10 наурызында №93 «Elk Branch» ложасында, Шенандоа Джанкшн, Батыс Вирджиния штатында дәреже алған. Ол сондай-ақ Йорк обрядының мүшесі болған деп саналады және Темплиер рыцарі дәрежесіне жеткен. 1950 жылғы қазан айындағы «Ассамблея» журналындағы некрологында айтылғандай, ол Форт-Коллинс, Колорадо штатындағы масон ложасының бұрынғы шебері қызметін атқарған.

БАҚ-тағы бейнелеу

Анцио фильміндегі тым сақ "генерал Лесли" кейіпкері, болжам бойынша, Джон П. Лукас прототипінде жасалған.