Кіріспе

Жылан түрлері (сыңғырлауық жылан; Sistrurus catenatus)

Шығыс массасаугасы (Sistrurus catenatus) – Солтүстік Американың орталық және шығыс бөліктерінде, Канаданың оңтүстік Онтариосынан бастап, АҚШ-тың орталық және шығыс штаттарында кездесетін сыңғырлауық жылан түрі. Барлық сыңғырлауық жыландар сияқты, ол да яды бар, құйрықты жылан; Онтариодағы жалғыз яды бар жылан түрі.

Таксономия

Бір ғасырдан астам уақыт бойы үш түрше танылды, бірақ 2011 жылы жарияланған зерттеулер екі түршені – Sistrurus catenatus catenatus және Sistrurus catenatus tergeminus – толық түрлерге көтерді: шығыс массасаугасы (Sistrurus catenatus) және батыс массасаугасы (Sistrurus tergeminus). Үшінші түршенің мәртебесі толық шешілмеген, кейбіреулер оны шөл массасаугасы (Sistrurus tergeminus edwardsii) деп мойындайды, ал басқалары батыс массасаугасымен (Sistrurus tergeminus) синонимдеп санайды. Қазіргі уақытта шығыс массасаугасы монотипті болып есептеледі, яғни оның танылған кіші түрлері жоқ.

Сипаттама

S. catenatus ересектері ірі емес, ұзындығы шамамен ... арасында болады. Олардың түс үлгісі сұр немесе қоңыр негізгі түстен, арқасының ортасымен өтетін үлкен, дөңгелек, қоңыр/қара дақтар немесе жамылғылардан және әр жағында кезектесіп орналасқан үш кіші дақтар қатарынан тұрады. Қалың қара меланистік түрлері де белгілі, сондай-ақ арқадағы дақтардың бүйірдегілермен бірігіп кететін жағдайлары да кездеседі. Жас массасаугалардың өрнегі анық байқалады, бірақ ересектерге қарағанда ақшыл болады. Олардың кішкентай бастарының екі жағында жылуды сезетін қуыстар орналасқан, қабықтары тік және анальдық қабықтары жеке болып келеді.

Жалпы атаулар

Массасауганың жалпы атаулары: массасауга құйрықты жылан, массасауга құйрықты жылан (Онтарио), қара массасауга, қара құйрықты жылан, қара шапшаң, сұр құйрықты жылан (Айова), кішкентай сұр құйрықты жылан (Канада), батпақты құйрықты жылан, дала құйрықты жылан, дақты құйрықты жылан, батпақ құйрықты жылан, аласа дала құйрықты жылан, шығыс массасауга үлкен жылан, жер шапшаң, Киртленд құйрықты жылан, кішкентай қара құйрықты жылан, Мичиган нүктелі құйрықты жылан (Мичиган), дала массасауга, құйрықты жылан, кішкентай дала құйрықты жылан, шапшаң, батпақ массасауга, батпақ құйрықты жылан, үш дақты құйрықты жылан. Американың түпкілікті тұрғындары «массасауга» сөзін ожибве тілінде «үлкен өзен сағасы» деп түсіндіреді және бұл атау, шыны керек, ожибве жеріндегі өзен дельталарының айналасындағы жазықтарды сипаттау үшін берілген болуы мүмкін.

Тарату

S. catenatus Солтүстік Америкада, Канаданың Онтариосынан және Орталық және Батыс Нью-Йорктен бастап, Ұлы көлдер аймағы арқылы Орта батысқа дейін таралған. Ол батпақтар мен саздақтардан шөптесін далаларға дейінгі әртүрлі орталарда кездеседі, әдетте белгілі бір биіктіктен төмен. Түрінің анықталған жері – "Жоғарғы Миссури далалары" (Вэлли, АҚШ). Шығыс массасауга Иллинойс, Индиана, Айова, Миннесота, Миссури (сондай-ақ жойылған деп есептеледі), Нью-Йорк, Огайо, Пенсильвания және Висконсин штаттарында жойылып бара жатқан түрлер тізіміне енгізілген. Мичиган – бұл түрінің жойылу қаупі төндірмейтін жалғыз штат, ол оны "ерекше қорғауға алынған" деп санайды. Бұл түр федералдық тізімге енгізуге үміткер. 2016 жылғы мәліметтер бойынша, массасауга Құрып бара жатқан түрлер туралы заң бойынша қауіпті түр ретінде тізілген. Шығыс массасауга Онтарионың 2007 жылғы Құрып бара жатқан түрлер туралы заңына және федералдық Қауіп төнген түрлер туралы заңына сәйкес қауіпті түр ретінде саналады және Балық және жабайы табиғатты сақтау заңымен қорғалады. Ол Грузин шығанағының шығыс жағалауында, Брюс түбегінде, Хьюрон көлінің солтүстік жағалауында, Вайнфлитт батпағында және Оджибвей даласында ғана кездеседі. Қуғын-сүргін мен ортаның жоғалуы салдарынан Канадада сирек кездеседі және Канададағы Құрып бара жатқан жабайы табиғаттың мәртебесі жөніндегі комитет (COSEWIC) және Онтариодағы Қауіп төнген түрлердің мәртебесі жөніндегі комитет (COSSARO) оны "қауіпті" деп белгілеген. Пенсильванияда бұл түрдің саны мекендеу орындарының жоғалуына байланысты күрт азайды. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл адамның әрекетінен болған, ал соңғы кезде табиғи орманның жаңаруынан туындады. 1988 жылға қарай, жылан оның тарихи ареалының жартысын құрайтын округтерден жоғалып кеткен. 2003–2005 жылдар аралығындағы зерттеулерде екі округте расталған популяциясы бар тек төрт локация ғана анықталды. Ол штаттың ішінде "өте қауіпті" де "қауіпті" деп жіктеледі.

Диета

S. catenatus-тың қорегіне түрлі шағын омыртқалы жануарлар кіреді, оның ішінде сүтқоректілер, құстар, құс жұмыртқалары, кесірткелер және басқа жыландар, сондай-ақ жүзқаяқтылар мен жәндіктер сияқты омыртқасыз жануарлар жатады.