Недди Смит: Австралиялық қылмыскердің өмірі мен қылмыстары

Кіріспе

Артур Стэнли "Недди" Смит (27 қараша 1944 – 8 қыркүйек 2021) – есірткі саудасымен, ұрлықпен, зорлаумен, қарулы тонаумен және кісі өлтірумен сотталған австралиялық қылмыскер. Смит 1989 жылдан бері өмір бойына бас бостандығынан айырылды және 14 жыл бойы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Лонг-Бэй түзеу орталығында болғаннан кейін Литгоу түзеу орталығына ауыстырылды. Смиттің қылмыстағы серіктесі Грэм "Або" Генри "Або: опасыз өмір: Грэм Генри тарихы" атты өмірбаяндық кітабында Смит басқарған қылмыскерлер тобының 1980-ші жылдары 25 миллион австралиялық долларына бағаланған қылмыстар жасағанын мәлімдеді.

Ерте өмір

Смит 1944 жылғы 27 қарашада Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік Солтүстік Жағалау ауруханасында австралиялық анасынан дүниеге келді, ал әкесі – ол ешқашан танымаған американдық теңізші болды. Ол Сиднейдің Редферн ауданында жартылай бауырларымен бірге өсті, кейде оны әжесі бағып-қағуда болды. 11 жасында ұрлық жасағаны үшін алғаш рет қылмыс жасады және Миттагонгтағы балалар үйіне жіберілді, ал бірнеше жылдан кейін Тамворттағы қатал жасөспірімдер мекемесінде зорлық-зомбылыққа ұшырады.

Қылмыстық мансап

Смит өмірінің қалған бөлігінің көп бөлігін түрмеде өткізді, 1963 жылдан 1965 жылға дейін, 1968 жылдан 1975 жылға дейін, 1978 жылдан 1980 жылға дейін және 1989 жылдан қайтыс болғанға дейін жазасын өтеді. Смит өзінің қылмысын мойындаған героин сатушы және қарулы қарақшы болды, ол өзінің қатыгез мінезімен танымал болды. 6 фут (2 метр) бойы бар және өзінің жақсы күйінде салмағы жоғары болған Смит, көптеген көшедегі төбелес және барлардағы ұрыс кезінде өзінің дене бітімін пайдаланды. Журналист Джон Дейл «Недди Смиттің дене бітімі мен қауіпті аурасы күмәнсіз» деп мәлімдеді. «Недди: Артур Стэнли Смиттің өмірі мен қылмыстары» кітабында ол Сиднейдегі түнгі клубтың сыртында болған даудан кейін бұрынғы британдық және Ұлт Достастығының ауыр салмақ чемпионы Банни Джонсонды ұрып-соққанын айтты. Алайда, ол 1968 жылы жасаған зорлау қылмысын және көптеген кісі өлтірулерге қатысы бар деген айыптауларды мойындаған жоқ. Смит, жемқорлыққа қарсы тәуелсіз комиссия (ICAC) және Вудтың Корольдік комиссиясы үшін хабар беруші және маңызды куәгер болғанда одан әрі танымал болды. Ол жасаған барлық қылмыстар үшін иммунитет алды, бірақ кісі өлтіруден басқа, бұрынғы Жаңа Оңтүстік Уэльс полициясының детективі Роджер Роджерсонға және басқа да жемқор деп саналатын полиция қызметкерлеріне қарсы куәлік беру үшін. ICAC отырысы барысында Смит сегіз қарулы қарақшылық жасағанын және героин сатудан көп ақша тапқанын мәлімдеді. Ол Жаңа Оңтүстік Уэльс полициясының қызметкерлері оған қылмыс жасауға «жасыл жарық» бергенін және түрлі қарақшылықтар мен басқа да қылмыстарға көмектескенін айтты. Сондай-ақ, ол жемқор полиция қызметкерлеріне үлкен сомада ақша төлеп, өзінің қылмыстық айыптаулардан құтылуына және достарына қылмыстық жауапкершіліктен қашуға көмектескенін мәлімдеді. Өзінің «Зиян істелді» атты автобиографиясында Уоррен Феллоус Смит екі полиция қызметкеріне өлім жазасын бергенін, олар оның қызының он жылдық мерейтойында оны ұстауға тырысқандарын айтты. Феллоус сондай-ақ, ол Таиландта Австралияға героин контрабандасы жасауға тырысқан кезде Смит үшін жұмыс істегенін мәлімдеді. Феллоус Смиттің заңды ағасы Пол Хейвардпен бірге саяхаттап жүрді, ол да контрабандамен айыпталды. Смит сегіз кісі өлтіруге қатысқаны үшін айыпталды, бірақ тек бордель иесі Харви Джонсты өлтіргені және 1987 жылдың 30 қазанында жол ашу кезінде Ронни Флавелл есімді сүйрегіш машина жүргізушісін өлтіргені үшін сотталды. 2017 жылдың тамызында Перттегі сот тергеуінде Смит 1975 жылдың маусымында бордель иесі Ширли Финнді өлтіру үшін келісімшартқа отырғаны айтылды.

Smith spent much of the rest of his life in prison, serving sentences from 1963 to 1965, 1968 to 1975, 1978 to 1980, and 1989 until his death. Smith was a self confessed heroin dealer, and armed robber, who gained notoriety for his violent temper. Standing 6 feet (2 m) tall and weighing in his prime, Smith exploited his size when involved in countless street fights and bar brawls. Journalist John Dale has commented that "there is no doubting Neddy Smith's physical size and menacing aura". In Neddy: The Life and Crimes of Arthur Stanley Smith, he claimed to have beaten up former British and Commonwealth heavyweight champion Bunny Johnson after a row outside a Sydney nightclub. However, he denied committing the rape for which he was imprisoned in 1968 and the numerous murders of which he was accused. Smith gained further notoriety when he became a whistleblower and star witness for the Independent Commission Against Corruption (ICAC) and the Wood Royal Commission. He obtained immunity for all crimes he had committed, except murder, in exchange for testifying against former New South Wales Police detective Roger Rogerson and other allegedly corrupt police officers. During ICAC proceedings, Smith testified that he had committed eight armed robberies and had made a large amount of money from dealing heroin. He alleged that members of New South Wales Police had given him a "green light" to commit crimes and had aided him in various robberies and other crimes. He also claimed to have paid corrupt police officers large sums of money to escape criminal charges himself and to assist his friends in avoiding criminal charges. In his autobiography The Damage Done, Warren Fellows claimed he had witnessed Smith make death threats against two police officers, who attempted to take him in for questioning on his daughter's tenth birthday. Fellows also alleges that he was working for Smith when he was arrested in Thailand for attempting to smuggle of heroin back to Australia. Fellows was travelling in the company of Smith's brother in law, Paul Hayward, who was also charged with trafficking. Though Smith was charged with eight murders, he was convicted only of the murder of brothel owner Harvey Jones and the murder in company of a tow truck driver named Ronnie Flavell during an incident of road rage on 30 October 1987. At a Perth coronial inquest in August 2017, it was alleged that Smith was contracted to murder brothel keeper Shirley Finn in June 1975.

"Көк кісі өлтіру" телехикаясы

Смиттің және Нью-Саут-Уэльстің жемқор полиция қызметкерлерінің іс-әрекеттері Смиттің "Недди" кітабына негізделген және Австралияның ABC телеарнасы шығарған "Көк кісі өлтіру" мини-сериалында бейнеленеді. 1995 жылы Австралияның көп бөлігінде алғаш көрсетілген бұл сериал ICAC тыңдаулары, Вуд Корольдік комиссиясы және сотқа бағынбау айыптарына байланысты 2001 жылға дейін Жаңа Оңтүстік Уэльсте тыйым салынды. Смит рөлін австралиялық актер Тони Мартин, ал Рогерсон рөлін Ричард Роксбург ойнады. "Көк кісі өлтіру" сериалында Смит куәгер, жезөкше Салли Энн Хакстеппты өлтіргені көрсетіледі. Смит түрмедегі жасушасында осы қылмыстың жасалғанын мойындаған жазба бар.

2008 жылы "The Daily Telegraph" газеті Смиттің Паркинсон ауруына арналған дәрі-дәрмектерінің тиімділігін жойғанын және Смиттің денсаулығы нашарлап, тепе-теңдігін сақтай алмай, коляскада қозғалатынын хабарлады. Смит ICAC және Вуд Корольдік комиссиясы отырыстарында жемқорлық жасады деп айыпталған полиция қызметкерлеріне қарсы куәлік бергені үшін берілген иммунитетпен қамтылмаған, шешілмеген кісі өлтірулер бойынша полицияның жалғасып жатқан тергеулеріне көмектесуден бас тартты. 2017 жылдың сәуірінде Смит Жаңа Оңтүстік Уэльстің Рэндвик қаласындағы Уэльс принці ауруханасында жүрек ауруымен емделіп жатқанда қамаудан қашуға тырысты. Ол түрме күзетшілерінің екеуінен жасырын өтіп, дәлізден өте жатқанда медбикелерге ұсталды. Смит 2021 жылдың 8 қыркүйегінде Лонг-Бэй түрме ауруханасында 76 жасында қайтыс болды.