Кіріспе

Булан муниципалитеті (Waray Sorsogon: Bungto san Bulan; Waray: Bungto han Bulan; Тагалог: Bayan ng Bulan) – Филиппиннің Сорсогон провинциясындағы 1-сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 105 190 адамды құрайды, бұл оны провинциядағы ең көп халқы бар қалашық етеді. Бикол аймағының ең қарқынды дамып келе жатқан экономикаларының бірі және Сорсогонның келесі қаласы болуға ниетті. Булан қазір провинцияның келесі қаласы болуға дайындалып жатыр, себебі ол бірінші сыныпты муниципалитет, шамамен 120 мың халқы, 196 шаршы километр жер аумағы және жылына кемінде 200 миллион песо тұрақты табысы бар. Бұл қала 2024 жылы қала мәртебесін алу туралы заң жобасын ұсынуға дайын. Сонымен қатар, Булан Бикол аймағындағы ең жоғары операциялық кірісі бар бес муниципалитет қатарында, ISO аккредиттеуіне ие LGU (жергілікті басқару органы) және DILG (Ішкі істер және жергілікті басқару министрлігі) тарапынан жақсы қаржылық басқару белгісімен марапатталған.

География

Булан муниципалитеті Лусон аралының Бикол түбегінің оңтүстік-батыс ұшында орналасқан. Оның ауданы дәл 20 094 гектарды құрайды және көршілес қалалардың сауда-саттық пен коммерцияның дамып келе жатқан орталығы болып табылады. Ол елу бес (55) бараңгай және сегіз (8) аймақтан тұрады, және түрлі текті адамдарға мекендейді. Бұл муниципалитет солтүстігінде Магаллан муниципалитетімен, шығысында Джубан және Иросин муниципалитеттерімен, оңтүстігінде Матног муниципалитетімен, ал батысында Тикао бұғазымен шектеседі. Ол Маниладан, провинция астанасы Сорсогон қаласынан, Иросин қаласынан және Матног қаласынан белгілі бір қашықтықта орналасқан.

Экономика

Бұлан тұрғындары қазір оның қала статусын алуға үміттенеді, себебі оның экономикасы қарқынды өсіп келеді. Бұлан провинцияның ең бай муниципалитеті деп есептеледі және Бикол аймағындағы 1-сыныпты муниципалитеттердің арасында 5-орынды иеленеді (2009 жылғы орташа жылдық кірісі 58.8 млн песо). Егер осылай болса, Бұлан провинциядағы екінші, ал аймақтағы сегізінші қала болады. Бұл қаланың негізгі экспорт тауарлары – жағалау суларынан алынатын өнімдер, ал ауыл шаруашылығы жерлері күріш, копра және абака талшығын өндіреді. Түсімнің көп бөлігі Бұлан балық портынан және кәсіпорындардан түседі. Бизнес ашуға өте қолайлы орын. Бұланның стратегиялық орналасуы, қарқынды өсіп келе жатқан экономикасы мен кірісі, сондай-ақ халық санының артуы оны инвестициялар мен бизнес үшін тамаша мекенге айналдырады. Бұлан қаласында коммерциялық және ауылдық банктер бар: PNB (2 банкоматпен), BDO Network Bank (аудандағы 2 қабатты және банкомат қызметтерін ұсынатын алғашқы толыққанды коммерциялық банк), Филиппиннің жер банкі, Сан-Хасинто ауылдық банкі (Масбате), Пилар ауылдық банкі (Сорсогон), Камалиг банкі және Өндірушілер банкі. Жақын арада BDO Unibank Бұлан филиалы мен Филиппиннің Landbank-інің салынуы күтілуде. Сондай-ақ, шағын және орта бизнес үшін танымал Intertrade, GSAC және PALFSI сияқты несие беру ұйымдары да бар.

Даму аймақтары

Буланның қарқынды дамитын экономикасы мен кірісі, сондай-ақ халық санының көп өсуіне байланысты, ескі әрі аяқталмаған Булан әуежайы жақын арада салына бастайды және ол Сорсогон провинциясының қақпасы болмақ. Булан порты да жаңартылуға ұшырайды, осылайша жергілікті тұрғындар Висая және Масбате аймақтарына жету үшін Матногқа бару қажеттілігі болмайды.

Сауда орталықтары

Қалада екі негізгі сауда орталығы бар: LCC супермаркеті мен универмагы және Jeanee's супермаркеті мен универмагы. Жаңа LCC Market Savers компаниясы 2023 жылдың маусым айында жақында ашылды. Осы шілде айында ЛКК-нің филиалы Булан қаласының орталық бөлігінде салына бастайды. Бұл қаладағы үшінші LCC болады. Puregold компаниясы да болашақта салу жоспарланған қалалық жерлерді алдын ала анықтады. Қала орталығындағы көптеген дүкендерге қоса, қалаға жергілікті және ұлттық сауда желілері тартылды, оның ішінде 7 Eleven және Mr. DIY.

Өсу

Бұлан қаласында кедейлік деңгейі жоғары болғанымен, үкімет халықтың тұрмыс жағдайын жақсартты. Булан Бикол аймағындағы 107 муниципалитет ішіндегі ең бай 10 муниципалитет қатарына кіреді, ал 2021 жылғы мәліметтер бойынша орташа жылдық кірісі 145.60 млн теңгеге (41.91% өсім) жетіп, Ароройдан кейін ең қарқынды дамыған 2-орынды иеленді.

Телекоммуникациялар

Булан BTTI (Bicol Telephone and Telegraph, Inc.) компаниясынан тұрақты телефон және талшықты интернет қызметтерін пайдаланады. Мобильді желілер Globe, Smart және Dito телекоммуникациялық компанияларына тиесілі.

Бастауыш білім беру

Булан қаласындағы бастауыш білім беру екі ауданға бөлінеді: Булан Солтүстік ауданы – солтүстік жағалаудағы және ішкі аймақтағы солтүстік Барангайларды қамтиды. Булан Оңтүстік ауданы оңтүстік жағалаудағы Барангайлардан тұрады.

Орта білім

Булан қаласында көптеген орта білім беру мекемелері бар. Ең ірі мемлекеттік орта мектеп – Булан ұлттық орта мектебі. Бұрын ол Булан орта мектебі / Булан кәсіптік орта мектебі болған, кейін Сорсогон мемлекеттік колледжінің Булан кампусына айналдырылды. BNHS Отави, Бегин, J. P. Laurel, Сан-Хуан Баго ауылдарында спутниктік кампустарға ие. Бұланның ең үлкен ауылдарының бірі – Сан-Францискода да орта мектеп бар. Ол – Сан-Франциско ұлттық орта мектебі. Жағалау аймағында орналасқан Кесон ұлттық орта мектебі – аймақтағы жалғыз жағалау орта мектебі. Бұл мектепке Осменья, Агуинальдо, Саграда және тіпті Корон Корон мен Суа (Matnog муниципалитетінің бөлігі) сияқты жақын ауылдардан оқушылар жіберіледі. Адель О. Грегорио (директор), Ренато Б. Галленито және олардың әріптестері (HBF) басшылығымен ірі ұлттық шараларды ұйымдастыруға осы мектеп жауапты. Сонымен қатар, түрлі жеке орта мектептер де бар. Олардың қатарында Қайырымдылық әйелдері қауымы басқаратын католик мектебі – Сент-Луиза де Марилак мектебі (бұрынғы Colegio de la Inmaculada Concepcion), католик мектебі – Буланның Безупрек Тұжырымдама академиясы (бұрынғы Безупрек Тұжырымдама оқу орталығы), Бутагтың Сент-Бонавентура академиясы, Оңтүстік Лузон институты Кенерино Рамирес Асунсьон атындағы мемориалдық мектебі (SLI KRAMS) – Буланның ең көне мектебі, Солис технология институты және А. Г. Виллароя технологиялық қоры институты бар.

Баламалы білім беру жүйесі

Ресми білім беру жүйесінен өзге, білім беру жүйесінде паралельді балама білім беру бағдарламасы енгізілген, ол қолданыстағы ресми білім беру құрылымына қол жетімді балама ретінде ұсынылады. Ол үйде, діни орталарда, бұқаралық ақпарат құралдарында, қоршаған ортада және тіпті өмір тәжірибесінде алынған білім мен дағдыларды, сондай-ақ формалды және бейформалды білім көздерін қамтиды. Бұл сауаттылықтан бастап жоғары деңгейлі дағдыларға дейінгі білімдік сабақтастықты қамтиды. Қазіргі таңда екі негізгі бағдарлама іске асырылуда: 1) Негізгі сауаттылық бағдарламасы 2) Аккредиттеу және теңдестіру (A & E). Бағдарламаны іске асырумен "Жылдам аралап оқытушылар" және аудандық АЛС үйлестірушілері айналысады. Бұл бағдарлама мектепке бармаған немесе білімін толықтырмаған жастар мен ересектерге арналған. Қосымша мәлімет алу үшін Бүлан Оңтүстік және Бүлан Солтүстік аудандарының АЛС іске асырушыларына жүгініңіз.