Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Украиналық ақын және саясаткер (1891–1967)
Ukrainian poet and politician (1891–1967)
Павло Григорович Тичина (Павло Григорович Тичина; 23 қаңтар 1891 [е.с. 11 қаңтар 1891] – 16 қыркүйек 1967) – көрнекті украин ақыны, аудармашы, публицист, қоғамдық қайраткер, академик және мемлекеттік қайраткер. Ол Украина Совет Социалистік Республикасының әнұранының мәтінін жазған.
Pavlo Hryhorovych Tychyna (Павло Григорович Тичина; 23 January 1891 [O. S. 11 January 1891] – September 16, 1967) was a major Ukrainian poet, translator, publicist, public activist, academician, and statesman. He composed the lyrics to the Anthem of the Ukrainian Soviet Socialist Republic.
Өмір
1891 жылы Пискиде туған ол 27 қаңтарда крещение рәсімінен өтті, бұл жақында ғана оның туған күні деп қате есептелді. Оның әкесі, Григорий Тимофеевич Тичина, ауылдық дьякон және жергілікті гимназия мұғалімі болған. Оның анасы, Мария Васильевна Тичина (Савыцка), Павлоның әкесінен он бір жас кіші болған. Павлоның тоғыз бауыры болды: бес әпкесі және төрт інісі. Алғашында жас Тичина 1897 жылы Пискиде ашылған аудандық бастауыш мектепте оқыды. Оның алғашқы мұғалімі Серафима Морачевская болды, ол кейіннен оған хордағы дарынын сынап көруді ұсынды. 1900 жылы ол Чернигов маңындағы Троицкий монастырының архиерей хорының мүшесі болды. Сонымен қатар, жас Тичина Чернигов діни училищесінде оқыды. 1906 жылы Павлоның әкесі қайтыс болды. 1907 жылы Павло мектепті бітірді. 1907-1913 жылдары Тичина білімін Чернигов теологиялық семинариясында жалғастырды. Сол жерде ол болашақ ақын Василий Эллан Блакитнымен достық қарым-қатынас орнатты. Сондай-ақ, ол өзінің ерте туындыларына зор ықпал еткен Михаил Коцюбинскиймен танысты. 1912-1913 жылдары Тичинаның туындылары түрлі жергілікті басылымдарда жарияланды. 1913-1917 жылдары Киев коммерциялық институтының экономика факультетінде оқыды, бірақ оны бітірмеді. Осы уақытта ол Киев газеті «Рада» мен «Світло» журналының редакциясында (1913-14 жж.) жұмыс істеді. Жазда Чернигов статистикалық бюросында жұмыс істеді. Кейін Николай Садовский театрында хормейстердің көмекшісі болып жұмыс істеді. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда институт Саратовқа көшірілді. Тичина институттың жаңа орнына жолда кеудесі ауырып, емделуге мәжбүр болды. Ол Добрянкадағы тағы бір ақын, Владимир Самийленконың үйінде пана тапты. Соғыс жылдарында ол түрлі украин басылымдарымен ынтымақтастық етті. 1920 жылы Павло «Плуг» ұйымының мүшесі болды. Өлеңдерімен бірден танымал болғаннан кейін, 1923 жылы Харьковқа (Харьков) көшіп, революциядан кейінгі украиналық әдеби ортаның жанды әлеміне енді. 1923 жылы Харьковқа көшкеннен кейін «Гарт» ұйымына, ал 1927 жылы танымал «ВАПЛІТЕ» ұйымына қосылды. 1920 жылдары Тичина Харьков қалалық кеңесінің мүшесі болды. «ВАПЛІТЕ» ұйымының идеологиялық бағыттары мен Тичинаның бірнеше өлеңдерінің мазмұнына қатысты пікір таластары оны идеологиялық себептермен сынауға әкелді. Жауап ретінде Тичина жазуын тоқтатты, барлығы оның шығармашылығы аяқталды деп ойлады. Кейін ол «Червоний Шлях» ұйымының мүшесі болды, армян, грузин және түрік тілдерін зерттей бастады, сондай-ақ Киевтегі Шығыстану қауымдастығының белсенді мүшесі атанды.
Born in Pisky in 1891, he was baptized on January 27, which was mistakenly considered his birth date until recently. His father, Hryhoriy Timofiyovych Tychynin, was a village deacon and a teacher in the local grammar school. His mother, Maria Vasylivna Tychynina (Savytska), was eleven years younger than Pavlo's father. Pavlo had nine siblings: five sisters and four brothers. At first young Tychyna studied at the district's elementary school which was opened in Pisky in 1897. His first teacher was Serafima Morachevska who later recommended him to try his talent in chorus. In 1900 he became a member of an archiary chorus in the Trinity (Troitsky) monastery near Chernihiv. Simultaneously young Tychyna studied in the Chernihiv theological school. In 1906 Pavlo's father died. In 1907 Pavlo finished his school. In 1907 1913 Tychyna continued his education in the Chernihiv Theological Seminary. There he became friends with the future poet, Vasyl Ellan Blakytny. He also met Mykhailo Kotsiubynsky who greatly influenced his early works. In 1912 1913 Tychyna's works get published in the various local publications. In 1913 1917 he was studying at the Economics department of the Kyiv Commercial Institute which he did not finish. At the same time, he worked on the editorial boards of the Kyiv newspaper Rada and the magazine Svitlo (1913–14). In summers he worked for the Chernihiv statistical bureau. Later he worked as the assistant to chorus meister in the Mykola Sadovsky theater. When World War I broke out the institute transferred to Saratov. Tychyna, whilst on the road to the institute's new location, became ill and was forced to stop and recover from his sickness. He found sanctuary at the house of another poet, Volodymyr Samiylenko, in Dobrianka. During the war he worked with various Ukrainian publications. In 1920 Pavlo became a member of Pluh. After an immediate success with his poetry, in 1923 he moved to Kharkiv (Kharkov), entering the vibrant world of early post Revolution Ukrainian literary organizations. In 1923 he joined the organization Hart after moving to Kharkivn and in 1927 the famed VAPLITE. In the 1920s Tychyna was a member of Kharkiv city council as an independent. Controversy about the ideological tendencies of VAPLITE and the content of several of Tychyna's poems led to him being criticized for ideological reasons. As a response, Tychyna stopped writing and everybody assumed that it was the end to his writings. Later he became a member of Chervonyi Shliakh, and started to study Armenian, Georgian, and Turkic language, and became the activist of the Association of Eastern Studies in Kyiv.
Жұмыс
Оның алғашқы туындылары символистік әдеби қозғалыспен тығыз байланысты болды, бірақ оның стилі ұзақ өмірінде бірнеше рет өзгерді және көбінесе социалистік реализмді қайталап көрсетті. Оның алғашқы жұмыстары түрлі-түсті бейнелері мен серпінді ырғақтарымен украин авангарды сахнасында жарқын оқиға болды. Дегенмен, коммунистік идеология өнерге қатысты қатайғанда және мемлекеттік қолдаумен өнермен айналысатын суретшінің рөлі шектеліп, нақтыланғанда, Тычинаның поэзиясы күрт өзгерді. Ол нақты коммунистік саяси тіл қолдана бастады, оның ішінде Иосиф Сталинге арналған танымал ода және Украина КСР-інің мемлекеттік әнұранының сөздері де бар. 1933 жылы "Правда" газеті оның "Партия жетекшілік етеді" атты өлеңін украин тілінде жариялады. Тычинаны украиндық эмигранттар шығармаларында коммунизмді дәріптегені және билікке мойын бұйырғаны үшін жиі сынады, бірақ соңғы зерттеулер оның коммунистік зорлық-зомбылық пен қиыншылықтарды асыра мақтау арқылы сылтаусыз сынағанын көрсетіп отыр.
His initial work had strong connections to the symbolist literary movement, but his style transformed a number of times during his long career and frequently aped the acceptable socialist realism. His first works exploded onto the avant garde Ukrainian scene with their colorful imagery and dynamic rhythms. However, as the Communist approach to artistic expression hardened and the role of a state supported artist became more defined and restricted, Tychyna's poetry shifted rather dramatically, using clear pro Communist political language, including a famous ode to Joseph Stalin, and the lyrics of the state anthem of the Ukrainian SSR. In 1933 the newspaper Pravda published his poem "The Party leads" in the Ukrainian language. Tychyna was often criticized by Ukrainian exiles for the praising of Communism in his work and co option by the regime, but recent scholarship has stressed his subtle distancing and mocking of Communist excesses and brutality through over the top suffusive praise.
Дау
Тихина саяси және академиялық тұрғыдан күрделі тұлға болып табылады. Украинаның әдеби тарихын талдаған көптеген украиндық эмигрант зиялылары мен ғалымдары Тихинаның саяси билікке бағынуын және сталиндік репрессияның қорқынышына көптеген әдеби достарын тастауын қабылдай алмады. Мұндай қатал ахуалда оның кейінгі поэзиясының нағыз құндылығын бағалау қиын болды, және бұл ахуал қазір ғана жақсарып келеді. Сондай-ақ, осындай қысымды ортада Тихинаның нағыз ниеті мен сезімдерін анықтау да қиын. Тихинаның билікпен ынтымақтасуға дайындығына қарамастан, Кеңес билігі оны Нобель сыйлығына кандидаттығынан бас тарту туралы хат жазуға мәжбүр етті, бұл, әдетте, оның украиндық тегіне байланысты болды. Тихина 1967 жылы Омельян Прицакпен Нобель әдебиет сыйлығына ұсынылған, бірақ сол жылдың қыркүйек айында қайтыс болды.
Tychyna represents a complicated figure in both a political and academic sense. Many Ukrainian exile intellectuals and scholars involved in the analysis of Ukrainian literary history could not accept Tychyna's submission to political authority and apparent abandonment of many of his literary companions to the horrors of Stalinism. The true merit of his later poetry has been difficult to judge in such a bitter environment, which is only now relaxing. It also becomes difficult to determine Tychyna's true intent and emotions in such a repressive environment. Tychyna's willingness to work with authorities, however, did not prevent Soviet authorities from forcing him to write a letter rejecting his candidature for a Nobel Prize, likely due to his Ukrainian heritage. Tychyna was nominated for the Nobel Prize in Literature in 1967 by Omeljan Pritsak, but died in September that year.