Кіріспе

Американдық актер (1944 жылы туған)

Сэмюэл Пэк Эллиотт (1944 жылдың 9 тамызында туған) – американдық актер. Бес он жылдан астам кино және теледидардағы мансабында ол терең, құлаққа жағымды дауысымен танымал. Эллиотт түрлі марапаттарға ие болды, оның ішінде Screen Actors Guild Award және National Board of Review Award, сондай-ақ «Оскар» сыйлығына, екі Primetime Emmy Awards және екі Golden Globe Awards номинацияларына ие болды. Орегон университеті мен Кларк колледжінің түлегі Эллиотт кинодағы мансабын экрандағы шағын рөлдермен бастады, алғашқы фильмі – «Батыс жолы» (The Way West, 1967). «Қорқынышты бақалар» (Frogs, 1972) фильміндегі алғашқы басты рөлінен кейін Эллиотт «Құтқарушы» (Lifeguard, 1976) драмасындағы рөлімен кең танылды. Ол «Маска» (Mask, 1985) биофильміндегі рөлімен коммерциялық сәттілікке жетті және Луи Л’Амурдың «Конагер» (Conagher, 1991) романының бейімделуі мен «Баффало қыздары» (Buffalo Girls, 1995) мини-сериалындағы рөлдері үшін «Алтын глобус» сыйлығына ұсынылды, соңғысы оған алғашқы Primetime Emmy Awards номинациясын әкелді. 1990 жылдары ол «Геттисберг» (Gettysburg, 1993) тарихи драмасында Джон Бьюфордты, «Томбстоун» (Tombstone, 1993) вестернінде Вирджил Эрпті және «Ұлы Лебовски» (The Big Lebowski, 1998) қылмыстық комедиясында белгісіз кісіні сомдады. Келесі онжылдықтарда Эллиотт өзін сипатты актер ретінде бекітті, «Біз солдаттар едік» (We Were Soldiers, 2002) драмасы және «Халк» (Hulk, 2003) және «Жанкештің рухы» (Ghost Rider, 2007) супергеройлік фильмдері сияқты бірнеше фильмдерде қосалқы рөлдерді ойнады. 2010 жылдары ол FX neo-western сериалы «Justified» (2015) және Netflix комедиялық сериалы «Grace and Frankie» (2016) фильмдерінде эпизодтық рөлдерді ойнады, содан кейін Netflix ситкомы «Ранчо» (The Ranch, 2016-2020) фильмінде түсті. Ол комедиялық драмалық фильм «Батыр» (The Hero, 2017) басты рөліне ие болды және Леди Гага мен Брэдли Купермен бірге Купердің 2018 жылы түсірген «Жұлдыз туды» (A Star Is Born) фильмінде ойнады, бұл рөлі үшін ол сыншылардың жоғары бағасын алды және «Үздік қосалқы актер» номинациясын «Оскар» сыйлығына ие болды. Paramount+ батыс мини-сериалындағы рөлі оған SAG сыйлығын әкелді.

Ерте өмір

Сэмюэл Пэк Эллиотт 1944 жылдың 9 тамызында Калифорния штатының Сакраменто қаласындағы Саттер мемориалдық ауруханасында дүниеге келді. Оның анасы Глинн Мами (қызметтегі аты Спаркс) – Техас штатының мектептегі суға секіру спортының чемпионы болған, кейін дене шынықтыру оқытушысы және орта мектеп мұғалімі болды. Әкесі Генри Нельсон Эллиотт Ішкі істер департаментінде зиянкес жәндіктерді жою жөніндегі маман болып жұмыс істеді. Оның ата-анасы бастапқыда Техас штатының Эль-Пасо қаласынан шыққан, ал Эллиоттың Сан-Хасинто шайқасындағы хирург болған әулеті бар. Ол 13 жасында отбасымен бірге Калифорниядан Орегон штатының Портленд қаласына көшіп келді. Жоғары мектепті бітірген соң Эллиотт Орегон университетінде екі семестр бойы ағылшын тілі мен психология мамандықтарын оқыды, бірақ кейін оқуын тастап кетті.

Алғашқы жұмыстар

Эллиотт өзінің мансабын кейіпкерлік актер ретінде бастады; оның сыртқы келбеті, дауысы және мінезі вестерн фильмдеріне өте жақсы сай келді. 1969 жылы ол «Кристалл лабиринт» эпизодындағы «Джуд қорғаныс үшін» сериалында Дэн Кенион рөлімен алғашқы теледидарлық жұмысын атқарды. Сол жылы ол «Лансер» шоуының «Өлім жемі» эпизодында Ренсло рөлін ойнады. 1970 және 1971 жылдар аралығында ол сериалдың тағы екі эпизодында пайда болды. 1970-1971 жылдарғы телесезон ішінде Эллиотт «Миссия: Мүмкін емес» сериалының бірнеше эпизодында Даг Роберт рөлін сомдады. 1975 жылы Эллиотт «Мен енді мәңгілікке соғыспаймын» телефильмінде Чарльз Вуд рөліне түсті. Бұл фильмде Джозеф басшылығымен АҚШ үкіметінің Нез-Персе үнді тайпасын Айдахо штатындағы резервацияға күштеп көшіруіне қарсылық көрсетуі бейнеленген. 1976 жылдан 1977 жылға дейін ол «Бір кезде бүркіт» мини-сериалындағы басты кейіпкер Сэм Дэймонды ойнады, бұл Антон Мюррдің сол аттас романының бейімделуі болды. Онда Эми Ирвинг, Ким Хантер, Клу Гулагер және Мелани Гриффитпен бірге ойнады. Ол сондай-ақ «Тәубашы» (1976) фильмінде Рик Карлсон рөлін ойнады, бұл оның толық метражды фильмдегі табысы болды. Ол Оңтүстік Калифорнияда құтқарушыны сомдады, ол өмірін қайта бағалайды, кездесуге шақырылғаннан кейін. Variety журналы фильмді «қанағаттандырмайтын» деп бағалап, былай деді: «Біраз дене бітімі бар Эллиотт, көбінесе өзінің тағдырына сенімді емес, пассивті реакция жасайтын кейіпкерді ұсынады». 1985 жылы ол Шерил Лэддпен бірге «Калифорниядағы өлім» фильмінде ойнады. 1979 жылы ол Том Селекпен бірге Луи Л’Амурдың «Сакеттер» атты танымал мини-сериалында түсті. Эллиотт пен Селек 1982 жылы Луи Л’Амурдың тағы бір бейімделуі «Көлеңке шабандоздары» фильмінде қайтадан бірге жұмыс істеді. Эллиотт «Маска» (1985) фильмінде Шермен бірге қосалқы рөлде ойнады. Ол Рождестволық «Жылқышы» (1989) фильмінде қатал, қиын мінезді, бірақ ақырына дейін жаны ашыр кейіпкерді сомдады. Ол «Феликс жасағы», «Gunsmoke», «Лансер» және «Hawaii Five-O» сериалдарында эпизодтық рөлдерде ойнады, сондай-ақ «Buffalo Girls» (1995) сияқты көптеген телефильмдерде түсті, онда ол Уайлд Билл Хикоктың рөлін ойнады. 1986 жылы ол Сэм Хьюстонның өмірбаянына негізделген «Техасқа кетті» телефильмінде ойнады. Бұл рөл оған Хьюстонды күрескер де, саяси көшбасшы да ретінде сомдауға мүмкіндік берді. Фильмде оның Теннесси губернаторы ретіндегі абыройының төмендеуі, чероки тайпасының достарына оралуы және 1836 жылы Техастың Мексикадан азат етілуіне қосқан үлесі көрсетілген. Эллиотт Патрик Суэйзбен бірге «Уэйд Гаррет» рөлінде ойнады, ол Суэйз кейіпкерінің күзетшісі, кеңесшісі және досы болды. 1991 жылы Эллиотт пен оның әйелі Кэтрин Росс Луи Л’Амурдың «Конагер» (1991) романының бейімделуінде түсті. Ол 1993 жылғы тарихи «Геттисберг» драмасында Бригадир генерал Джон Бьюфорд рөлін сомдады, сондай-ақ сол жылы «Төбелес» (1993) вестернінде Вирджил Эрп рөлінде ойнады. Ол «Біз солдаттар едік» (2002) фильмінде, «Біз бір кезде солдаттар және жастар едік» романының бейімделуінде командалық сержант майор Базиль Л. Пламли рөлін ойнады. 2003 жылы ол «Халк» фильмінде генерал Таддеус Росс рөлінде ойнады.

Кейінгі мансап

2005 жылы ол «Тамекі шегуге рахмет» фильмінде Marlboro Man жарнамасының бұрынғы ковбойы рөлінде ойнады, ол өкпе рагына шалдыққан. 2006 жылы «Барниард» анимациялық фильмінде Бен сиыр кейіпкеріне дауыс берді. 2007 жылы Эллиотт «Ghost Rider» комикс адаптациясына қосылды. Ол Картер Слэйд рөлін ойнады. Сол жылы Эллиотт «Алтын компас» фильмінде Ли Скорсби рөлінде пайда болды. Фильм Филип Пуллманның «Тың материалдар» трилогиясындағы «Солтүстік жарықтары» романы негізінде түсірілген. Фильмде Николь Кидман, Кристофер Ли және Дэниел Крейг те ойнады. 2009 жылы Эллиотт «Up In The Air» фильмінде шағын рөлде ойнады. «Парктер мен демалыс» сериалында ол Рон Данн рөлінде үш рет пайда болды, ол Рон Свонсонның Иглтон қаласындағы әріптесі; Свонсонның бекем тіршілік етуші және либертариандық көзқарастарымен салыстырғанда, Данн – хиппи. Содан кейін ол «Мармадуке» (2010) анимациялық фильмінде Бастердің (әлде Чупадогра) дауысын берді. Ол «The Company You Keep» триллерінде қосалқы рөлде ойнады және 2014 жылғы «Драфт күні» драмалық фильмінде колледж футбол жаттықтырышы рөлін ойнады. 2015 жылы Эллиотт Лили Томлинмен бірге Пол Вайцтың «Бабуля» комедиясында жүкті немересіне көмектесуге тырысатын әже (Томлин) рөлінде ойнады. Сол жылы ол «Мен сені түсімде көремін» романтикалық фильмінде де ойнады, сондай-ақ тәуелсіз «Отты қазу» фильмінде рөл алды. 2015 жылы ол FX арнасының «Justified» сериалындағы рөлі үшін «Драмадағы ең жақсы қонақ актриса» сыйлығын жеңіп алды. Ол сондай-ақ «Грейс және Фрэнки» сериалының екінші маусымында Фил Миллштейн рөлін қайталап ойнады. Кинода ол «Жақсы динозавр» (2015) анимациялық фильмінде Бучқа дауыс берді. 2017 жылы Эллиотт «Батыр» фильмінде алтын дауысы бар, қартайған батыр Ли Хейден рөлін ойнады. Оның фильмдегі жұмысы сыншылардың жоғары бағасын алды, AwardsCircuit журналы үшін жазған Джой Магидсон: «Эллиотт бұл рөлде керемет. «Батыр» сіз одан сүйетіннің бәрін бірге біріктіреді» деді. Сол жылы Эллиотт «Гитлерді өлтірген адам және содан кейін Үлкен аяқ» фильмінде де ойнады. Келесі жылы Эллиотт «Жұлдыз туды» (2018) фильмінде Брэдли Купердің басты кейіпкерінің үлкен ағасы Бобби Мэн рөлін ойнады. Эллиотт өзінің рөлі үшін сыншылардың мақтауына ие болды және Ұлттық киносыншылар кеңесінің «Ең үздік екінші пландағы актер» сыйлығын жеңіп алды. Ол сондай-ақ «Экрандағы актерлер гильдиясы» сыйлығына «Екінші пландағы рөлдегі ең үздік актер» және «Оскар» сыйлығына «Ең үздік екінші пландағы актер» номинацияларын алды, оның мансабындағы алғашқы номинациясы. «Оскар» сыйлығына ұсынылғаны туралы сөйлеген Эллиотт: «Ең бастысы, менің ойымша, «Бұл уақыт келді!» десем болады» деді. 2022 жылы Эллиотт Paramount+ мини-сериалы «1883»-те Ши Бреннан рөлін ойнады, ол «Yellowstone» сериалының преквелі. Сериалдың сюжеті Бреннанның Техас штатының Форт-Уорт қаласынан көшіп келгендер тобын жазықтардың батыс аймақтарына жетектеп, Даттон отбасымен және Монтанаға көшіп баруымен байланысты. Сериалдың бірінші маусымы 2021 жылдың соңынан 2022 жылдың ақпанына дейін көрсетілді. Ол өзінің рөлі үшін «Экрандағы актерлер гильдиясы» сыйлығын «Мини-сериал немесе телефильмдегі ең үздік ер актер» номинациясы бойынша жеңіп алды.

Басқа кәсіпорындар

1998 жылы Эллиотт Калгари Стампид шеруінің бас маршалы атанды және шамамен 300 000 көрерменнің арасынан өтті.

Дауыстық жұмыс

Эллиот әр түрлі жарнамаларда дауыстау жұмыстарын жүзеге асырды. Ол өзінің дауысын Dodge, IBM, Kinney Drugs, Union Pacific және ең бастысы Америкалық сиыр еті кеңесінің науқандарына берді, соңғысында Роберт Митчемнің орнына келді. 2007 жылдың соңынан бастап Эллиот Coors сырасының дауысын жасайды, Колорадода жасалған брендке өзінің терең, бай дауысы мен "батыстық" ерекшелігін сыйлайды. 2010 жылы Ram Trucks Эллиотты Ram Heavy Duty жүк көлігінің жарнамасына дауыс беру үшін шақырды; ол содан бері олардың жарнамаларында дауыстап келеді. 2008 жылдан бері ол Смоки Бердің дауысын сомдап жүр және талисманның туған күнімен (9 тамыз, 1944 жыл) бірдей. Ол сондай-ақ 2010 жылғы NFL маусымының соңында Арлингтондағы Cowboys Stadium-да өткен Super Bowl XLV-тегі Pittsburgh Steelers және Green Bay Packers командаларын таныстырды. 2020 жылдың 9 қыркүйегінде Эллиоттың "Family Guy" сериалында Куахогтың жаңа мэрі, қайтыс болған Адам Уэсттің туысы, Wild Wild West рөлінде эпизодтық түрде пайда болатыны жарияланды. Сондай-ақ 2020 жылы ол Джо Байденнің "Go From There" атты сайлауалды жарнамасына дауыс берді.

Фильмографиясы мен марапаттары

Эллиот өзінің көптеген экрандық жұмыстары үшін көптеген марапаттар мен номинацияларды алды. Оларға Screen Actors Guild Award, National Board of Review Award және «Оскар» сыйлығына, екі Primetime Emmy Awards және екі Golden Globe Awards номинациялары кіреді. 1960 жылдардың соңында батыс фильмдерінде танылып, 1970-ші және 1980-ші жылдарға дейін осы танымалдылығын сақтап келген Эллиотт, «Conagher» (1991) телефильміндегі және «Buffalo Girls» (1995) мини-сериалындағы рөлдері үшін екі рет «Алтын глобус» сыйлығына «Мини-сериал немесе телефильмдегі ең жақсы актер» және «Сериал, мини-сериал немесе телефильмдегі ең жақсы қосалқы актер» номинацияларын алды. Соңғысы оған «Мини-сериал немесе арнайы фильмдегі ең үздік қосалқы актер» үшін Primetime Emmy Award номинациясын да әкелді. «Robot Chicken» (2012-2020) анимациялық сериалындағы дауыстық жұмысы үшін ол «Primetime Emmy Award» сыйлығының «Ең үздік дауыстық орындау» номинациясын алды. Эллиотттың «Justified» (2015) сериалындағы эпизодтық рөлі оған «Драмалық сериалдағы ең жақсы қонақ актер» үшін Critics' Choice Television Award сыйлығын жеңіп берді. «Up in the Air» (2009) фильмінің актерлік құрамының мүшесі ретінде Эллиотт «Critics' Choice Movie Award» сыйлығының «Ең үздік актерлік ансамбль» номинациясына ұсынылды. 2018 жылы Купердің «Жұлдыз туды» фильмінің жаңа нұсқасында Леди Гага мен Брэдли Купермен бірге ойнағаны үшін Эллиотт National Board of Review Award сыйлығын жеңіп алды және AACTA International, «Оскар» сыйлығы, Critics' Choice және SAG Award сыйлықтарының «Ең үздік қосалқы актер» номинацияларын, сондай-ақ SAG Award сыйлығының «Ең үздік актерлік құрам» номинациясын алды. Paramount+ мини-сериалындағы «1883» (2021-2022) рөлі үшін ол «Мини-сериал немесе фильмдегі ең үздік актер» үшін SAG сыйлығын жеңіп алды.