Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ежелгі және асыл француздық тегтер, Жак, Жак немесе Джеймс, Францияның тарихи солтүстік-батысындағы Бретань аймағында орта ғасырларда пайда болған деп саналады және содан бері ғасырлар бойы әлемге тарады. Бүгінгі күнге дейін Ұлыбритания және Ирландия дворяндары мен ақсүйектері тізімінде осы тегке байланысты жүзден астам әулет тіркелген.
Ancient and noble French family names, Jacques, Jacq, or James are believed to originate from the Middle Ages in the historic northwest Brittany region in France, and have since spread around the world over the centuries. To date, there are over one hundred identified noble families related to the surname by the Nobility & Gentry of Great Britain & Ireland.
Шығу тегі
Бұл тегінің бастауы түптеп келгенде латын тіліндегі Якобус сөзіне дейін жетеді, ол белгісіз атадан тараған. Якобус еврей тіліндегі Яаков есімінен шыққан, ол "із басқан" немесе "соңынан ерген" деп аударылады.
The origin of this surname ultimately originates from the Latin, Jacobus, which belongs to an unknown progenitor. Jacobus comes from the Hebrew name, Yaaqov, which translates as "one who follows" or "to follow after".
Ежелгі тарих
Францияның қасиетті жерлердегі крест жорықтарынан оралған рыцарь, "Сен-Жак" (немесе "Ұлы Жеймс") тегін қабылдаған болуы мүмкін. Ұлы Жеймс Исаның он екі апостолының бірі болды және алғашқы шейіт апостол деп есептеледі. Сол кезде осы текті иелену – үлкен мәртебе саналды және шіркеу Крест жорықтары кезіндегі ерліктері үшін оған рұқсат берген болуы мүмкін. Дейін, осы кезеңде Киелі кітап, христиандық немесе еврейлік есімдер мен тегілер кең таралды және еуропалық тілге енді. 1248 жылы крест жорысына қатысқан Роберт де Сен-Жак – осы текті алғаш рет қолданған адам. Содан бері осы текті даңққа бөлеген бірнеше тұлға болды: 1413 жылы герцогтың хатшысы және есеп аудитторы болған Гийом; 1478 жылы Леон епископы, Пирмиль преоры, 1482 жылы Дольге ауысқан, 1486 жылы Папаға герцогтың елшісі, 1503 жылы қайтыс болған және өз кафедралық соборында жерленген Томас; Доль каноны және Лехон преоры Жан; 1577 жылы Виль-Карре лорды және провост-маршалы Франсуа; 1621 жылы Реннде өркендеген Плёэрмель капитаны; 1653 жылы Ренн кеңесшісі Бернар. Еуропада тегілердің кеңінен қолданылуы 16 ғасырдың ортасынан бастап байқалды, ал одан бұрын тек ақсүйектер ғана оларды қолданды.
A French knight returning from the Crusades in the Holy Lands probably adopted the surname from "Saint Jacques" (or "James the Greater"). James the Greater was one of Jesus' Twelve Apostles, and is believed to be the first martyred apostle. Being endowed with this surname was an honor at the time and it is likely that the Church allowed it because of acts during the Crusades. Indeed, at this time, the use of biblical, Christian, or Hebrew names and surnames became very popular, and entered the European lexicon. Robert J., a Knight Crusader in 1248, was the first documented use of the surname. Since then, several personalities who have glorified this surname: Guillaume, secretary of the Duke and auditor of the account in 1413; Thomas, the Archdeacon of Penthievre, the Prior of Pirmil, the Bishop of Leon in 1478, transferred to Dol in 1482, the ambassador of the duke to the Pope in 1486, who died in 1503, and is interred in his cathedral; Jean, the Canon of Dol and Prior of Lehon; François, Lord of the Ville Carré, and the Provost Marshal in 1577; and Captain of Ploërmel, who prospered in Rennes in 1621; Bernard, a Rennes counsellor in 1653. The widespread use of surnames was not evident in Europe until the mid to late 16th century, and prior usage was restricted to the noble class.
Топ есімнің Ұлыбританияға таралуы және оның жазылу нұсқалары
Уильям Жеңімпаздың норман, бретон, фламанд және француз әскерлерінің Англияны жаулап алу кезінде тегілерді қолдану пайда болды. Жаулаудан кейін осы есімдер ағылшын тіліне бейімделді. Ғасырлар бойы Джек тегінің жазылуы француз тілі жоғары мәдениет пен мәртебемен байланысты болғандықтан өзгеріп, дамыды. Сондықтан бірнеше еуропалық патшалар осы есімді қабылдады. Бұл жағдайдың бірнеше түсіндірмесі бар. Білімді адамдар қолданған латын тілі және англосаксон тілі Норман есімдерінің жазылуы мен айтылуына зор әсер етті. Екінші жағынан, Норман тілі ағылшын тілінің дамуына әсер етті. Ағылшын тілі германдық түбірлерінен орта ағылшын тіліне (нормандар француз тілінің ықпалымен) дамыған кезде, орфографияның стандартталмаған, бірақ шамамен фонетикалық айтылуға сәйкес келген кезеңге тап боламыз. Осы кезеңде есімдер жергілікті диалекттерге байланысты әртүрлі жолдармен жазылды. Осылайша, англосаксон есімдері сияқты, тегі де көптеген түрлі жолдармен тіркелді.
The use of surnames reached England during the conquest by an army of Norman, Breton, Flemish, and French soldiers under William the Conqueror. The names became anglicised following the conquest. Over the centuries the spelling of the Jack surname has changed and developed as the French language became increasingly associated with high culture and status. Several European kings have thus adopted the name. Jack appears in the records spelled as Jacques, Jaques, Jack, Jacks, Jackes, Jakes, Jeeks, Jeke, Jeex, Jaquiss, Jaquez and Jaquis, with spelling variations even occurring in documents referring to the same person. There are several explanations for this situation. Latin, as a language used by educated men, and the language of the Anglo Saxons both had a profound impact on the spelling and pronunciation of Norman names. On the other hand, the Norman language affected the development of English. As the English language developed from its Germanic roots into Middle English (which was influenced by Norman French) we find a period during which spelling was not standardised but roughly followed phonetic pronunciation. During this time names were spelled a variety of ways depending upon local dialects. Thus the surname, as well as the Anglo Saxon names, were recorded in many different ways.
Ерте тарих
Джек сияқты нормандық тегі кейде жаңылысқан түрде француздық деп есептеледі, бірақ нормандықтар ("солтүстік адамдардан" шыққан термин) ішінара викингтерден тараған. 911 жылы викингтер өздерінің аты-жөнімен аталатын Нормандия аймағына, қазіргі Францияға қоныстанды, онда олардың тілі жергілікті халықтың тілімен бірікті. Осы кезеңде Англия да викингтердің шабуылына ұшырады, бірақ англосакстар оларды 994 жылға дейін сәтті қайтарды. Даниялықтар Англияны билеген кезде саксон королдік отбасы Нормандияда тұрды және Нормандия герцогының отбасымен араласты. Нормандия герцогы Вильгельм II өзінің туысы, қайта орнатылған саксон королі Эдуард Исповедник мұрагерсіз қайтыс болғанда Англия тағына талап етуге мүмкіндік алды. Гастингс шайқасында Вильгельмнің әскері өзінің қарсыласы Харольд Годвинді жеңіп, оны шайқаста қаза тапты. Осылайша Вильгельм таққа талап етуге құқылы болды, өйткені Харольд сайланды және королдік отбасының нағыз мүшесі емес еді. Шетелдік "басқыншылықтың" сәтті болуына қарамастан, егер олар көтеріліс жасаса, ағылшын ақсүйектеріне өздерінің жерлерін сақтауға рұқсат берілді. Кез келген қарсылық көрсеткен ағылшын элитасының жерлері тәркіленді, ал олардың кейбіреулері осыдан кейін елден қашып кетті. Вильгельм өзінің ізбасарларына жер берді және өз мемлекетін қорғау үшін мықты әскери бекіністер салды. 1086 жылға қарай ағылшын дворяндарының 92% -дан астамы Вильгельмнің ізбасарларымен ауыстырылды. Осы ізбасарлардың бірі Джек тегінің ата-бабасы деп саналады.
Norman surnames like Jack are sometimes mistakenly considered French, though Normans (a term derived from "Northmen"), were of partial Viking origin. In 911, Vikings settled in their namesake region, Normandy, in current day France, where their language merged with that of locals. Throughout this period, England also endured Viking invasions, but the Anglo Saxons successfully repelled them until 994. When the Danes ruled England, the Saxon royal family lived in Normandy and intermarried with the Duke of Normandy's family. William II, Duke of Normandy, could then claim the English throne when his cousin, Edward the Confessor, the restored Saxon king, died without an heir. At the Battle of Hastings, William's army defeated their rival, King Harold Godwin, who was killed in the engagement. William could then claim the throne as Harold was elected and not a true member of the royal family. Despite the success of the foreign "conquest," English nobles were permitted to retain their land unless they rebelled. Any resisting English elite had their lands confiscated, and some of them fled into exile as a result. William granted lands to his followers and built commanding military strongpoint castles for defence of his realm. By 1086, more than 92% of English nobles were replaced by William's followers. One of these followers is believed to be an ancestor of the surname, Jack.
Ертедегі атақтылар
Тарихшылар Англияның Вильгельм I құрастырған «Domesday Book» сияқты құжаттарды зерттеді, Джек тегінің алғашқы жазбасын іздестірді және оны нормандық тегі деп тапты. Ол алғаш рет Йоркширде пайда болды, онда олар солтүстік аймақтағы Нетер Силтонның иелері ретінде отбасылық орынды иеленді. 1086 жылы «Қиямет кітабы» кезінде Нетер Силтон залы бар ауыл ретінде тіркелген, ал бас жалға алушы Мортен графы болған. Отбасы есімінің алғашқы жазылған түрі – 1251 жылғы Кембриджширден келген Уильям Джагге, ол «Рамзи аббаттығының жарғысында» тіркелген. Бұл король Генрих III билік еткен кезеңде болды, оны «Француз» деп білді, 1216 – 1272 жылдары, ал 1260 жылы Кембриджширдің Ассайз сотының жазбаларында куәгер ретінде танылды. 1440 жылы Стаффордтағы Уикингтондағы Кэтрин Жек Кверндон лорды Роберт Фарнхэмге үйленді. Кейіннен отбасы Эсби аббаттығы мен Элвингтондағы жерлерді иеленді. Осы тармақтың бірі – сэр Роджер Жакс, 1639 жылы Йорк қаласының лорд-мэрі болды және король Чарльз I оны рыцарь атағына ие етті. Сэр Джон Жакс та 1628 жылы король Чарльз I оны рыцарь атағына ие етті. Отбасы Миддлсекске тарады. Лидстің Томас Жактың қызы Мэри 1818 жылы Нортумберлендтің Роберт Госфортына үйленді. Қазіргі уақытта отбасының бас резиденциясы Эсби аббаттығында орналасқан. Тегін қолдану кең таралғанға дейін, ұрпақтарды ажырату үшін «Джек ұлы» Джексонға айналды, әсіресе Оңтүстік Каролинаның президенті Эндрю Джексон. Джексон отбасы колониялық кезеңде Ирландиядан көшіп келген. Джексон 1812 жылғы соғыста Нью-Орлеан шайқасында американдық күштерді басқарды. Қолайлы ауа-райы жағдайлары мен оның жалпы басшылығының арқасында Ұлыбритания теңіздік отаршылдық тарихындағы ең ауыр жеңілістердің бірін бастан кешірді. Генерал ретінде оның танымал болуы өмірінің соңында АҚШ-тың жетінші президенті болуына көмектесті.
Historians have studied documents such as the Domesday Book, compiled by William I of England, in search of the first record of the Jack surname, and found it to be of Norman origin, first appearing in Yorkshire where they held a family seat as Lords of the Manor of Nether Silton in the North Riding of the region. At the time of the Doomsday Book in 1086, Nether Silton was recorded as a village with a hall and the tenant in chief was the Count of Mortain. The first recorded spelling of the family name is shown to be that of William Jagge, from Cambridgeshire dated 1251, in the "Chartulary of Ramsey Abbey", during the reign of King Henry III, who was known as "The Frenchman", 1216 – 1272, a witness in the Assize Court Rolls of Cambridgeshire in 1260. Katherine Jeke of Wikington in Stafford married Robert Farnham, Lord of Querndon in 1440. The family later acquired estates at Easby Abbey and Elvington. Of this latter branch, Sir Roger Jaques was Lord Mayor of York in 1639, and knighted by King Charles I. Sir John Jacques was also knighted by King Charles I in 1628. The family branched into Middlesex. Mary, daughter of Thomas Jacques of Leeds, married Robert Gosforth of Northumberland in 1818. The present seat of the family is at Easby Abbey. Before the usage of surnames became common, differentiating between generations also led to ‘son of Jack’ becoming Jackson, most notably with President Andrew Jackson of South Carolina. The Jackson family had immigrated from Ireland during the colonial period. Jackson led American forces at the Battle of New Orleans in the War of 1812. Due to favorable weather conditions, and his overall leadership, Britain suffered one of her worst defeats in their overseas colonial history. His fame as a general helped him to become the seventh US president later in his life.
Жақып есімі
Жак (ʒak, Квебек французша айтылуы: ʒɑɔ̯k) – Джеймс есімінің француз тіліндегі баламасы, бастапқыда Якоб есімінен туындаған. Жак Латын тіліндегі Iacobus, грек тіліндегі Ἰακώβος (септуагинталық грекше Ἰακώβ), еврей тіліндегі Якоб יַעֲקֹב есімдерінен шыққан. (Якобқа қараңыз.) Джеймс Iacomus есімінен, Iacobus есімінің нұсқасынан туындаған. Бірінші есім ретінде Жак көбінесе ағылшын тілінде Жакоб, Джейк (Жакобтан) немесе Джек деп дыбысталады. Джек, Jankin есімінен шыққан, әдетте Джон есімінің кіші түрі болып табылады, бірақ Якобтан туындаған көптеген есімдердің қысқаша түрі ретінде де қолданылуы мүмкін. Мысалы, француз тілінде "Jacky" Жактің лақап аты ретінде жиі қолданылады, голланд тілінде "Jack" – Якоб немесе Якобустың мейірімді атауы, сондай-ақ "Sjaak", "Sjaakie" және "Jaak" лақап есімдерімен бірге қолданылады. Швед тілінде Якоб немесе Якоб үшін "Jacke" деп, ал неміс тілінде Якоб үшін "Jackel" немесе "Jockel" деп атайды.
Jacques (ʒak, Quebec French pronunciation : ʒɑɔ̯k) is the French equivalent of James, ultimately originating from the name Jacob. Jacques is derived from the Late Latin Iacobus, from the Greek Ἰακώβος (Septuagintal Greek Ἰακώβ), from the Hebrew name Jacob יַעֲקֹב. (See Jacob.) James is derived from Iacomus, a variant of Iacobus. As a first name, Jacques is often phonetically converted to English as Jacob, Jake (from Jacob), or Jack. Jack, from Jankin, is usually a diminutive of John but can also be used as a short form for many names derived from Jacob like Jacques. For example, in French "Jacky" is commonly used as a nickname for Jacques, in Dutch "Jack" is a pet form of Jacob or Jacobus along with the other nicknames "Sjaak", "Sjaakie" and "Jaak". In Swedish, it is "Jacke" for Jacob or Jakob and in German it is "Jackel" or "Jockel" for Jakob.