Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ телесериалындағы ойдан шығарылған кейіпкер Мэтт Диллон – «Gunsmoke» радио және теледидар нұсқаларында танымал ойдан шығарылған тұлға. Ол 1870-ші жылдардағы батыс шекарасында заң мен тәртіпті сақтауға тырысатын Канзас штатының Додж-Сити қаласының АҚШ маршалы. Бұл кейіпкерді жазушы Джон Местон жасаған. Кейіпкер CBS радиосында тоғыз жыл, ал CBS телеарнасында (Columbia Broadcasting System) жиырма жыл бойы қалыптасып, өзгерді.
Fictional character in the US TV series
Matt Dillon is a fictional character featured on both the radio and television versions of Gunsmoke. He is the U. S. Marshal of Dodge City, Kansas, who works to preserve law and order in the western frontier of the 1870s. The character was created by writer John Meston. The character evolved considerably during nine years on CBS Radio and twenty years on CBS Television (Columbia Broadcasting System).
Шолу
Жазушы Джон Местон Мэтт Диллонды жасады, «шашы қалған болса, қызыл болуы мүмкін. Жақсы мінез-құлық танытса, одан да сұлу болар еді, бірақ өмір мен жаулары оны қалдырды, біраз шаршаған күйде. Мен оның анасын (шамамен 1840 жылы) толық киінбестен ағаш ваннада шомылуға тырысқанын көрдім, бұл оның жанын аздап бұрмалаған сияқты. Дегенмен, оның бір кемшілігі болуы керек, әйтпесе ол Канзас штатының Додж-Сити қаласының өркендеген кезінде АҚШ маршалы болып жұмысқа тұрмас еді». 1952 жылдан 1961 жылға дейін көрсетілген радио сериалда Мэтттің рөлін Уильям Конрад орындады, оның терең және дыбысты дауысы оның бейнесін одан да зор етуге көмектесті. Радио эпизодтарының көпшілігінің басында хабаршы шоуды «жас Америкамен бірге батысқа жылжыған зорлық-зомбылықтың және онымен бірге келген адамның тарихы» деп сипаттайтын. Конрадтың Мэтті сөзін кеседі: «Мен сол адаммын, Мэтт Диллон, АҚШ маршалы – ең бірінші іздейтін және кездескімді ең соңғы тілейтін адаммын. Бұл қауіпті жұмыс, ол адамды сақ және аздап жалғыз қалдырады». Конрадтың Мэтті радио эпизодтарының көп бөлігінде әңгімелеуге қатысты, көбінесе тыңдаушыға оқиға орнын көрсетуге немесе кейіпкерді дамытуға көмектесетін ой-пікірлерді жеткізуге көмектесетін. Радио эпизодтары телеэпизодтарға қарағанда көбірек қараңғы және зорлық-зомбылыққа толы, ал Конрадтың Мэтті кейде ашуға және зорлық-зомбылыққа оңай берілетін. Ол сонымен қатар өзінің қызметіндегі зорлық-зомбылық пен қажетсіз трагедиялардың көптігімен іштей күресті. Радио нұсқасында Мэтт Америка батысының танымал тұлғалары туралы айтады, соның ішінде кейінірек Додж-Ситидегі Уайатт Эрп және Билли Кид, ал Уайлд Билл Хикок оның жақын досы болды. Телевизиондық нұсқасында (1955 жылдан 1975 жылға дейін) және кейінгі телефильмдерде (1987 жылдан 1994 жылға дейін) Мэтттің рөлін Джеймс Арнесс орындады. Көптеген ерте телеэпизодтар радио нұсқасының оқигалары мен сценарийлеріне негізделгендіктен, Арнестің алғашқы түсінігі мен бейнесі Уильям Конрадтың бейнесіне ұқсас болды. 2013 жылы Аризона тарихи қоғамының кеңесінің төрағасы және Жабайы Батыс тарихы қауымдастығының вице-президенті Маршалл Тримбл Мэтт Диллонның телекейіпкеріне кем дегенде 56 рет оқ атылғанын, 29 рет есінен танығанын, үш рет пышақталғанын және бір рет уланғанын анықтады. Телевизиондық және радио нұсқаларында оның ең жақын достары оның көмекшісі Честер, қалалық дәрігер «Док» Адамс және салон иесі Китти Рассел болды. Бұл үш адам Мэтттің санаулы ғана адал достарының бірі болды, өйткені ол оларға кез келген жағдайда сенім арта алатынын білді. Телевизиондық нұсқасында Честердің орнын Фест Хагген (Кен Кертис) басты. Фест үлкен және алаяқ отбасының білімі жоқ мүшесі болды, бірақ ол тапқыр далалық болды және соңында АҚШ вице-маршалының белгісін тақты (Честер әрқашан қашып келген лауазым).
Writer John Meston created Matt Dillon, "whose hair is probably red, if he's got any left. He'd be handsomer than he is if he had better manners but life and his enemies have left him looking a little beat up, and I suppose having seen his mother (back about 1840) trying to take a bath in a wooden washtub without fully undressing left his soul a little warped. Anyway, there'd have to be something wrong with him or he wouldn't have hired on as a United States Marshal in the heyday of Dodge City, Kansas." On the radio series which ran from 1952 until 1961, Matt was portrayed by William Conrad, whose deep and resonant voice helped to project a larger than life presence. In the opening of most radio episodes, the announcer would describe the show as " the story of the violence that moved west with young America, and the story of a man who moved with it." Conrad's Matt would take over, saying, "I'm that man, Matt Dillon, United States Marshalthe first man they look for and the last they want to meet. It's a chancy job, and it makes a man watchful and a little lonely." Conrad's Matt provided bits of narration for many of the radio episodes, usually to help set the scene for the listener or to provide observations that assisted with character development. The radio episodes are a bit darker and more violent than the television episodes, and Conrad's Matt could sometimes be quick to anger and violence. He also struggled internally with the prevalence of violence and needless tragedies in his duties. In the radio version, Matt speaks of famous figures in the history of the American West, including later Dodge City personages Wyatt Earp and Billy the Kid, and Wild Bill Hickok was a close personal friend. In the television version (which ran from 1955 until 1975), and subsequent TV movies (1987 to 1994), Matt was portrayed by James Arness. Because most of the early television episodes were based on stories and scripts from the radio version, Arness's initial interpretation and portrayal were similar to those of William Conrad. In 2013, Marshall Trimble, the board president of the Arizona Historical Society and vice president of the Wild West History Association, documented that Matt Dillon's TV character was shot at least 56 times, knocked unconscious 29 times, stabbed three times, and poisoned once. In both the television and the radio versions, his closest friends were his assistant Chester, town physician "Doc" Adams, and saloon keeper Kitty Russell. These three individuals were among Matt's few real friends because he knew that he could trust them in any situation. In the television version, Chester was succeeded by Festus Haggen (Ken Curtis). Festus was an uneducated member of a large and roguish family, but he was a savvy plainsman who ultimately became a badge wearing Deputy U. S. Marshal (a position that always eluded Chester).
Даму
1949 жылы радио сериясы үшін өткізілген кастингте (немесе пилоттық көрсетілімде) кейіпкер "Марк Диллон" деп аталған, бірақ 1952 жылы, тұрақты серия эфирге шыққанда, оның аты Мэтт Диллонға өзгертілді. 1955 жылы бағдарлама теледидарға шыққанда, алғашқы эпизодты Джон Уэйн қысқа видеоролик арқылы таныстырды, онда Уэйн Джеймс Арнесске зор жұлдыз болашағы бар екенін болжады. Ол келесі жиырма жыл бойы осы рөлді ойнады. Халық арасында кең таралған әңгіме бойынша, Уэйнге өзіне бұл рөл ұсынылған, бірақ ол одан бас тартқан. Gunsmoke теледидар нұсқасының бірінші жылын өндірген және негізгі актерлерді іріккен Чарльз Маркиз Уоррен, ол бейресми әңгіме барысында Уэйнді рөлге қызығушылық танытар ма деп әдепкі жолмен сұрағанын айтты. Ол Уэйннің мүлдем қызығушылық танытпағанын, себебі сол кезде ол киноның ең табысты актері болғандығын жеткізді. Уоррен бұл сұрақтың аса маңызды емес болғанын, өйткені Уэйннің өркендеген кино мансабын нашар перспективалы және әлдеқайда аз табыс әкелетін теледидар рөлі үшін тастауы күмәнді еді. Дегенмен, Уэйн Джеймс Арнесске осы рөлді ұсынды және оның алғашқы эпизодты таныстыру ұсынысын CBS қуана қабылдады. Рөлге кастингтен өткендердің қатарында Реймонд Берр, Ричард Бун, Денвер Пайл және Уильям Конрад болды. Олардың барлығы кейіннен теледидарда сәттілікке жетті. Конрад әсіресе, 1961 жылы аяқталғанға дейін радиодағы серияда Мэтт рөлін сомдады. Ол сондай-ақ бірқатар теледидар бағдарламаларын (соның ішінде Gunsmoke-тің екі эпизоды) режиссерлік етті, The Fugitive (1963–1967) телесериалының "Баяндаушысы" болды және үш телесериалда ойнады: Cannon (1971–1976), Jake and the Fat Man (1987–1992) және 1981 жылы қысқа ғана уақытқа шыққан Nero Wolfe.
In a 1949 audition show (or pilot) for the radio series, the character was named "Mark Dillon", but by 1952, when the regular series aired, the name had been changed to Matt Dillon. When the program came to television in 1955, the first episode was introduced by John Wayne in a brief film clip in which Wayne predicted that James Arness would become a major star. He went on to play the part for the next twenty years. A popular story holds that Wayne himself had been offered the part and had turned it down. Charles Marquis Warren, who produced the first year of the television version of Gunsmoke and made the major casting decisions, stated that he had jokingly asked Wayne whether he would be interested in the part in a casual social setting. He added that Wayne had indicated that he had no interest whatsoever, as arguably the cinema's foremost box office attraction at the time. Warren stated that the inquiry had not been serious inasmuch as Wayne could not realistically have been expected to abandon a thriving movie career for a less certain and immensely less lucrative television role. Wayne did, however, recommend James Arness for the part and his offer to introduce the first episode was readily accepted by CBS. Others who had auditioned for the part included Raymond Burr, Richard Boone, Denver Pyle, and William Conrad. All would go on to other television successes. Conrad, in particular, would continue to portray Matt on the radio series until it ended in 1961. He would also go on to direct a number of television programs (including two episodes of Gunsmoke), to become "The Narrator" for the original television series of The Fugitive (1963–1967) and star in three television series: Cannon (1971–1976), Jake and the Fat Man (1987–1992), and the short lived 1981 series Nero Wolfe.
Танымал мәдениетте
Гиллиган аралының кейбір эпизодтарында Гиллиган Додж-Ситиде "Мэт Диллон" болғанын көреді, ал CBS Gunsmoke декорациялары, түрме және маршал кеңсесі де пайдаланылды. Кейіннен Гиллиган аралы Уильям С. Пейлидің әйелінің тікелей талабымен Gunsmoke бағдарламасын қайта эфирге қою үшін күрт тоқтатылды. Have Gun – Will Travel бағдарламасының алғашқы эпизодында Паладин басқа бір сыйлық іздеушімен жұмысқа таласады, ол Мэтт Диллон Остин, Техас қаласында маршал болған кезде оның орынбасары болғанын мәлімдейді. Паладин оны жалғаншы деп айыптайды, Диллон Остинде қызмет етпегенін көрсетеді. Maverick бағдарламасында Мэтт Пикл атты кейіпкер Маверик ағайындары өткен қалалардың маршалы болды. Екінші маусымның бір эпизоды Gunsmoke эпизодының толық пародиязы болып табылады. The Simpsons бағдарламасының Forgive and Regret эпизодының басында Мэгги Симпсон маршал Мэтт Диллонмен атысады, бұл бағдарламаның эпизодтар саны бойынша Gunsmoke-тан ұзаққа созылған американдық сценарийлі телесериалы ретінде рекордты жаңартатынын көрсетеді. 1993 жылғы Тоби Киттің "Каубой болғаным жарар еді" әнінде әнші маршал Диллон мен Мисс Киттиге сілтеме жасайды.
In some episodes of Gilligan's Island, Gilligan would dream that he was "Matt Dillon" in Dodge City, and the CBS Gunsmoke set was used, including the jail and Marshal's office. Gilligan's Island was later abruptly canceled to make room to restore Gunsmoke, which had just been canceled, to the schedule at the insistence of William S. Paley's wife. In an early episode of Have Gun – Will Travel, Paladin is vying for a job against another bounty hunter, who claims to have been Matt Dillon's deputy when Dillon was the marshal in Austin, Texas. Paladin calls the man a fraud, saying Dillon never served in Austin. In Maverick a character called Matt Pickle was Marshal of towns that the Maverick brothers ran through. One second season episode was a full parody of a Gunsmoke episode. In The Simpsons episode Forgive and Regret in the cold opening, Maggie Simpson has a gunfight with Marshal Matt Dillon, marking the show surpassing Gunsmoke as the longest running scripted American primetime television series by number of episodes. In the 1993 Toby Keith song Should've Been a Cowboy, the singer references Marshal Dillon and Miss Kitty.