Кіріспе

Канададағы тастап кетілген француз форты

Форт Руилле – қазіргі Торонто, Онтарио, Канадада орналасқан француз сауда бекеті болды. Француздар 1751 жылы бұл фортты салған, бұл бір жыл бұрын аймақта құрылған, табысты сауда бекеті – Форт Торонтоның негізінде бой көтерген. Форттың қалдықтары 19 ғасырда бұзылып, жойылған. Форт орналасқан жер қазір Экзибишн-плейс мемлекеттік жерлерінің бір бөлігі. Оның орны бетонмен белгіленген форт контуры бар обелиск ескерткішімен көрсетілген.

Тарих

17-18 ғасырдың соңында Торонто төңірегіндегі аймақты француз тері саудагерлері Жоғарғы Ұлы көлдерге және Торонтоның солтүстігіне бару үшін жиі қысқа жол ретінде пайдаланған. Британдықтардан сауда жолын қорғауға тырысқан француздар Беби Пойнт жанындағы Хамбер өзені бойында Магазин Рояль (Форт Дувилл) сауда бекетін салған. 1720 жылы құрылысы аяқталған сауда бекеті, 1727 жылы британдық Форт Освего аяқталғаннан кейін көп ұзамай тасталыпты, ол сауданы Магазин Рояльден бұрған.

Торонто форты (Портноф форты)

1750 жылы француздар Хамбер өзенінің сағасына жақын жерде Форт-Торонто деп аталатын тағы бір сауда бекетін салған. Форт-Торонто (немесе Форт-Портнеф) сауда бекеті бірден сәттілікке жетті, сұраныс бекет қамтамасыз ете алатын тауарлардың көлемінен асып кетті. Фортты салуға француздардың аймақтағы беделін нығайту және қазіргі Осуэгодағы британдық тері сауда орталығына бағытталған жергілікті халықтың саудасын тоқтату мақсатында бұйрық берілді. Абат Пикеттің мәліметінше, жергілікті халық Осуэгодағы құндыз терілері үшін көбірек күміс алған. Олар француз брендиін ұнатса да, бұл оларды Осуэгоға барудан тоқтатпады. "Ондағы сауданы жою үшін корольдік бекеттер Шоуген (Осуэго) сияқты тауарлармен және бірдей бағамен қамтамасыз етілуі керек еді". Жергілікті халық Торонто тасылымен оңтүстікке қарай сапар шегетінін білген соң, бекетті Торонтода орналастыру туралы шешім қабылданды. 1752 жылы Абат Пике Руйеге барып қайтты. Ол онда жақсы нан мен шарап тауып, басқа бекеттерге қарағанда жақсы жабдықталғанын көрді. Миссиссауга тайпасы Пикеттің онда шіркеу салуын тіледі, өйткені олар тек асхана ғана салған еді. Пике көлдің оңтүстігіндегі ирокездердің арасында жұмыс істеген, ал Миссиссауга тайпасы ирокездерге жақсы қараған деп есептеді. 1756 жылы Ұлыбритания мен Франция арасында соғыс жарияланды. 1757 жылы, гарнизон басқа жерде болғанда, Миссиссауга тайпасы бекетті тонады. Форт-Ниагараға хабар жіберілді, француз әскері келесі күні бекетті қайтарып алу үшін келді. Миссиссауга тайпасы француздарды қуғандықтан, британдықтардан заттар алып жатқанын мойындады. Капитан Пьер Пушоның пікірінше, олар тек француз брендиін қалаған. 1758 жылы Ниагара фортын нығайтуға бұйрық берілді және барлық әскер мен адал тайпа өкілдері оны қорғауға шақырылды. Форт жеті жылдық соғыс кезінде 1759 жылға дейін жұмыс істеді. Форт гарнизонына Форт-Руйльді эвакуациялау және өртеп жіберу туралы нұсқау берілді, егер Ниагара форты жаулап алынса. 1759 жылдың шілдесінде Ниагара фортында француздар жеңілгеннен кейін, Форт-Руйль гарнизоны фортты өртеп, Монреальге қайтысты.

Дизайн

Форт туралы бірінші қолдан алынған мәлімет оны сипаттайды. "Торонто форты шығанақтың соңында, қапталы өте биік және жалпақ жартаспен қапталған, сондықтан кемелер зеңбірек оғының жете алмайтын қашықтықта қалуға мәжбүр. Бұл бекініс немесе пост сырт жағынан шамамен 180 фут, ал бүйірлері 15 футтан тұратын төртбұрыш болған. Қоршаулар форттың ғимараттарын құрады. Ол өте жақсы, бөлек-бөлек салынған, бірақ тек сауда үшін ғана пайдалы болды. Форттан батысқа қарай шамамен бір лига қашықтықта Торонто өзенінің сағасы орналасқан, ол үлкен өзен. Өзен 15 лигалық тасымалдау жолы арқылы Хьюрон көлімен байланысады және солтүстіктен келетін үндістер оны жиі пайдаланады". Бүгінде бұл орын көлдің қазіргі жағалауынан шамамен жүз метрдей қашықтықта, суға толтырылған жерде орналасқан. Фортты Оңтүстікке қарай Онтарио көліне қарап тұрған кіреберіс және шағын жолмен (chemin) қоршаған қабырғалармен қоршаған. Капитан Готер Манн 1788 жылғы 6 желтоқсанда жарық көрген "Торонто портының жоспары" деген картасында осы жердің орналасуын көрсеткен. Картада қоршаудағы бес ғимарат, сондай-ақ палисадалармен қоршалған төртбұрыштың шекаралары бейнеленген. Обелиск 1850 жылдарға жататын зеңбірек пен минометпен қатар тұр; олардың барлығы британдық. 2005 жылға дейін обелискінің батыс жағында болған екінші зеңбірек кейін алынып тасталды. Форт Руилл көшесі деп аталатын қысқа көше форт орнының солтүстігінде, Спрингхерст авенюінен қол жетімді. Бұл көше бір кезде форт орнына дейін оңтүстікке қарай созылған.