Кіріспе
Құс түрі. Шанышқы қанатты құс немесе Жаңа тропикалық қанатты құс (Tachornis squamata) – қанаттылар тұқымдасының Apodinae кіші тұқымдасына жататын құс түрі. Ол Оңтүстік Американың көп бөлігінде, сондай-ақ Тринидад және Тобагода таралған.
The fork tailed palm swift or Neotropical palm swift (Tachornis squamata) is a species of bird in subfamily Apodinae of the swift family Apodidae. It is found across most of northern South America and on Trinidad and Tobago.
Таксономия және жүйелеу
Қайыс құйрықты пальма тұяғы бір кезде Reinarda туысына жатқызылған, бірақ кейіннен Tachornis туысымен біріктірілді. Оның екі түршесі бар: атақты Т. s. squamata және Т. s. semota. Т. s. semota түршесі атақты түршеге қарағанда түсі жалпы алғанда қараңғырақ. Оның үстіңгі жағы қара түсті, қауырсындарының шеттерінде аздап сұр түс бар. Төменгі жағындағы қауырсындары өте сирек ақшыл шеттерімен қара түсті, ал құйрық астындағы қауырсындары жылтыр жасыл-қара түсті.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Шешкілі құйрықты пальмалық шаянның атаулы түрі Амазонка ойпатында, Боливияның солтүстігінен, Перудің шығысынан және Эквадордың шығысынан Колумбияның шығысы мен Бразилияның солтүстік-батысына дейін, Венесуэланың оңтүстік және шығысына дейін таралған. T. s. semota Тринидад, Тобаго және Гвианаларда, сондай-ақ Бразилияның солтүстік-орталық, солтүстік-шығыс және шығыс бөліктерінде кездеседі. Шешкілі құйрықты пальмалық шаян пальма ағаштарының, әсіресе морише пальмаларының болуымен ортақ сипатталатын әртүрлі ландшафттарда қоныстанады. Оларға ылғалды және сулы саванналар, пальма батпақтары, жағалау ормандары және қалалық аймақтар жатады. Бұл жазық жерлерде кездесетін түр, ең жоғары таралған биіктігі шамамен .
Қозғалыс
Қайыңқұйрықты пальма шаяны өмір бойы таралған аймағында қоныстанады.
Тамақтандыру
Барлық шаяндар сияқты, бұрандалы құйрықты шаян да әуеде ұшып жүріп жәндіктермен қоректенеді. Ол әдетте 10-ға дейін жеке бастан тұратын шағын топтарда азық іздейді. Оның рационы өте алуан түрлі; кем дегенде тоғыз түрлі жәндіктермен қоректенгені туралы мәлімет бар. Дегенмен, бір зерттеу көрсеткендей, белгілі бір аймақта оның рационының басым бөлігі құмырсқалар мен термиттерден тұрған, бұл оның тамақтануы географиялық немесе маусымдық жағдайларға байланысты өзгеретінін көрсетеді.
Өсіру
Шатырқұйрықты пальма жылдамұшпасының көбейетін мезгілі географиялық орналасуына қарай өзгереді. Мысалы, Тринидадта сәуір мен маусым аралығында, ал Бразилияның орталық бөлігінде қыркүйек пен қараша айларында көбейеді. Ол тек пальма ағаштарында ғана ұялайды, көбінесе Mauritia flexuosa пальмаларында, бірақ басқа да түрлерде, тіпті әкелінген түрлерде де ұялайды. Ұясы – құс қауырсындарынан жасалған, сілекеймен байланысқан, төменгі жағынан кіреберісі бар "дөңгеленбеген, созылған қауырсын жиынтығы". Жылдамұшпас ұшқан құстардан қауырсынды жұлып алады; көбінесе оны көгершіндер мен тотылардан алады, бірақ кем дегенде 21 отбасыға жататын құстарға да шабуыл жасайды. Бір ұяда үш жұмыртқа болады, олар шамамен 21 күндей күніге жатады.
Дауыстау
Қайыс құйрықты пальма свифтінің ұшу үні "трилинг trrrrreeeee", "бззи дззззззз", және "жіңішке бззззззз бзз бззззззз" деп сипатталған.
Мәртебе
IUCN бұрандалы құйрықты пальма шаянының жағдайына ең аз алаңдаушылық деңгейін берген. Оның таралу ареалы өте кең, ал популяциясының мөлшері белгісіз болғанымен, тұрақты деп есептеледі. Кез келген дереу қауіп-қатер анықталған жоқ. "Бұл шаян адамдар тұратын жерлерге бейімделе алады, ал әсемдік үшін отырғызылған пальмалар осы құстарға ұя салу орындарын қамтамасыз етеді."