Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тексель шайқасы — Тоғыз жылдық соғыс кезінде 1694 жылдың 29 маусымында болған теңіз шайқасы. Жан Барт басқарған 8 француз кемесінен құралған күш, сол айдың басында голландтар тартып алған француз конвойын қайта басып алып, Хидде де Врис басқарған конвойды қорғаған 8 кемеліктен 3 кемені жаулап алды. Де Врис француздарға тұтқынға түсті, бірақ жараларынан көп ұзамай қайтыс болды.
The Battle of Texel was a sea battle fought during the Nine Years' War on 29 June 1694, when a force of 8 French ships, under Jean Bart, recaptured a French convoy, which had earlier that month been taken by the Dutch, and captured 3 ships of the 8 ship escorting force under Hidde de Vries. De Vries was captured by the French, but shortly after died of wounds.
Контекст
1692 және 1693 жылдары Францияда егін жинау үлкен сәтсіздікке ұшырады, нәтижесінде қанағаттандырылмаған ашаршылық пен жұқпалы аурулар пайда болды. 1693-1694 жылдары 2 миллионнан астам адам қайтыс болды. Сондықтан Франция Польша-Литва, Швеция және Дания-Норвегия сияқты бейтарап елдерден үлкен көлемде астық импорттау қажеттігі туды. 1694 жылдың 29 мамырында Жан Бартқа Норвегияға барып, 120 кемеден тұратын астықтан толы үлкен флотты Францияға қадағалау тапсырылды. Конвой Барттың эскадрильясының келуін күтпей, 3 бейтарап соғыс кемесінің (2 даниялық және 1 швед) күзетуімен кетіп қалды.
In 1692 and 1693 there were massive harvest failures in France, leading to acute famine and epidemics. From 1693 to 1694 over 2 million people died. Therefore, France needed to import large quantities of grain from neutral countries like Poland Lithuania, Sweden and Denmark Norway. On 29 May 1694 Jean Bart was instructed to sail to Norway, to escort a huge fleet of 120 ships full of grain to France. The convoy didn't wait for the arrival of Bart's squadron and left under the protection of 3 neutral warships (2 Danish and one Swedish).
Шайқас
Голландиялықтар конвойды бір оқ атусыз дер кезінде тұтқынға алды. Жан Барт конвойды іздеді және оны 29 маусымда таңғы сағат 3:00-де Голландияның Тексель аралының жанынан тапты. Голландиялықтардан қаруы кем болғанына қарамастан, таңғы сағат 5:00-де Жан Барт Хидде де Врис басқаратын голландиялық флагманға шабуыл жасады. Жарты сағатқа созылған қаһарлы шайқастан кейін «Принц Фризо» тұтқынға алынды, ал Хидде Сьордс де Врис ауыр жарақат алып, тұтқынға түсті. Тағы екі голланд кемесі де тұтқынға алынды, ал қалған бесеуі өз портына қашып кетті. Голландиялықтардың жоғалтулары 100 қаза тапқан, 129 жараланған және 455 тұтқынды құрады. Жан Барт кемелеріне келтірілген зақымды жөндеп, конвойды Дюнкеркке жеткізді, онда 3 шілдеде оны құрметпен қарсы алған үлкен жұртшылық күтіп тұрды. 5 шілдеде Жан Барт, оның ұлы Франсуа Корнил және оның жеңістігі Версальге шақырылып, король Людовик XIV жеке құттықтады. Жан Барт 1694 жылғы 4 тамызда дворян титулына ие болды. Хидде Сьордс де Врис 1694 жылғы 1 шілдеде алған жарақатынан көз жұмды.
The convoy was immediately captured by the Dutch without a shot being fired. Jean Bart searched for the convoy and found it on 29 June at 3:00 a. m. before the Dutch island of Texel. Despite having fewer guns than the Dutch, at 5:00 a. m. Jean Bart attacked the Dutch flagship of Hidde de Vries. After a fierce battle which lasted only half an hour, the Prins Friso was captured, with Hidde Sjoerds de Vries severely wounded and taken prisoner. Two other Dutch ships were also taken, with the remaining five fleeing to their harbor. The Dutch losses amounted to 100 killed, 129 wounded and 455 prisoners. Jean Bart repaired the damage to his ships and took the convoy to Dunkirk, where it arrived on 3 July, received by an enormous crowd celebrating their hero. On 5 July Jean Bart, his son François Cornil and his brother in law were invited to Versailles and congratulated by King Louis XIV in person. Jean Bart was raised into the nobility on 4 August 1694. Hidde Sjoerds de Vries died of his wounds on 1 July 1694.