Кіріспе

Пигкеваян муниципалитеті (Maguindanaon: Inged nu Pigkawayan, Jawi: ايڠايد نو ڤيڬكاوين; Iranun: Inged a Pigkawayan, ايڠايد ا ڤيڬكاوين; ), Филиппиннің Котабато провинциясындағы 1-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 52 744 адамды құрайды. Оны кейде Пигкавайан деп те жазады.

Тарих

Жеке және тәуелсіз саяси бірлік ретінде құрылғанға дейін Пигкеваян, Аламада және Либуганмен бірге Мидсаяптың құрамдас бөліктері болды. Дегенмен, Пигкеваян сол кезде осы екеуінен гөрі дамыған болатын. Пигкеваянның қалай аталғаны туралы құжатталған мәлімет жоқ, бірақ алғашқы қоныс аударушылар екі нұсқаны айтқан, және олар ұрпақтан-ұрпаққа жетіп келді. Бірінші нұсқа бойынша, қазіргі Пигкеваян деп аталатын жер Иранундар мен Магуинданаондардың шайқас алаңы болған. Осы шайқастардың салдарынан тұрғындар жеңімпаздар келгенде осы жерді тастап кететін. Осыдан Магуинданаон тілінде "Пигаван" деген сөз пайда болды, ол "тастап кетілген жер" деген мағынаны білдіреді. Екінші нұсқада американдық мектеп директорының осы жерге келгені туралы айтылады. Директор бамбук таяқпен айналдырылып, жанды көмір үстінде қуырылған шошқаны көріп қалды. Директордың айтуынша, "шошқа бамбугы" деген сөздер жергілікті диалектке аударылып, қазіргі муниципалитет атауы – Пигкеваян болды.

Бангсамороға ішінара кіру

2019 жылы он екі барангай провинциядағы 63-тің ішінде, 6 ақпанда өткен плебисцитте автономиялық аймаққа қосылу үшін жағымды дауыс алып, жаңа құрылған Бангсамороның арнайы географиялық аймағының құрамына кірді. Олардың сегізі 2001 жылы Мұсылман Минданаосының Автономиялық Аймағына қосылу үшін сәтсіз дауыс берген провинцияның 39 барангайының арасында болды, ал қалған төртеуі Республика Заңы № 11054 арқасында ARMM-ді алмастырған Бангсамороның құрамына енуге ұсынылды. 2023 жылы Бангсаморо Парламенті аймақта сегіз жаңа муниципалитет құруды бекітті. Бұл барангайлар 2024 жылғы 13 сәуірде өткен плебисцитте ратификацияланғаннан кейін Пахамуддинге (Бангсаморо Автономиясы Заңы № 41) біріктірілді.

География

Пигкеваян – Давао қаласынан Котабато қаласына баратын бағытта Котабато провинциясының соңғы муниципалитеті. Ол Котабато қаласынан, Котабато әуежайынан және Магуинданаоның Параң қаласындағы Полок портынан – ең жақын теңіз портынан алыс орналасқан.

Демография

2020 жылғы санақта Пигкеваянның халқы 52 744 адамды құрады, халық тығыздығы болса .

Экономика

Муниципалитет негізінен ауыл шаруашылығы аймағы болып табылады. Кәсіпорындардағы негізгі қызмет түрлері – күріш және жүгері диірмендері. Побласионда (2), Тубонда (4), Солтүстік және Оңтүстік Мануанганда (2), Жоғарғы Багуерде (10), Балогода (1) және Капайранда (1) 11 күріш диірмені (электрмен жұмыс істейді) орналасқан. Бұлардан өзге, 2) Бала Коно/Кискисан да 13 барғайда кездеседі. Күріш диірмендері өңдеген ұнтақталған күріш әдетте Котабато қаласына, Давао қаласына және Оңтүстік Котабатоның кейбір аймақтарына тасылады/сатылады. "Кискисан/Baby Cono" өндірген ұнтақталған күріш көбінесе барғай тұрғындарының жеке тұтынуына арналады. Шағын кәсіптерге ағаш, бамбук және ратаннан жасалған жиһаз дүкендері, күріш ұнтағы, кішігірім ара өндірісі және машина жасау шеберханалары кіреді. Муниципалитеттің Жалпы Ішкі Өнімі (2022) – 11,036,750,604 (PHP).

Туризм

Катахум Пигкайаван – муниципалитеттің ұсынылған туристік бренді. Испан мұнарасы, Либуган Торрета, Пигкайаван қаласында орналасқан. Бұл тарихи орын. Сальжай біріктірілген фермасы, Пресбитеро, Пигкайаван қаласында; шаруашылық және ауыл шаруашылығы саяхаттары. Мәриям құдайының қасиетті орыны, Рогонан, Жаңа Панай, Пигкайаван қаласында орналасқан. Пайонг Пайонг үңгірі, Пайонг Пайонг, Пигкайаван қаласында; үңгірлерді зерттеу. Буал бұлағы, Кимарайаг, Пигкайаван қаласында орналасқан; жүзуге арналған орын. Пайонг Пайонг шарлауығы, Auxiliary, Пайонг Пайонг, Пигкайаван қаласында орналасқан. Бұл шарлауықтың биіктігі 8–12 метрге жетеді, су көзі кең өзеннен бастау алады. Агустин жүзу бассейні мен демалыс орны, Тигбаван, Пигкайаван қаласында; кемпинг, жүзу және пикникке арналған орындар. Кагиринган шарлауығы, Кимарайаг, Пигкайаван қаласында; кемпинг және жаяу серуендеу. Рапу Рапу шарлауығы, Аник, Пигкайаван қаласында орналасқан. Су тасқыны диаметрі шамамен 3 метр болатын "кава-кава" деп аталатын табиғи дөңгелек ойысқа құлайды. Малагакит көлі мен демалыс орны, Малагакит, Пигкайаван. 1995 жылы бұл көл Филиппиндегі ең таза және ең жасыл ішкі су қоймасы деп танылды. Лампаки үңгірі, Кимарайаг, Пигкайаван қаласында орналасқан. Кіреберісінің биіктігі 3 метр, ішінде сталактиттер мен сталагмиттердің құрылымдары, сондай-ақ шашыранды, қалың гуано бар. Үстінде күн сәулесі кіретін кішкентай тесік бар. Кимараяг үңгірі, Кампо 1, Кимарайаг, Пигкайаван қаласында орналасқан. Үңгірде кит тістеріне ұқсас сталактиттер мен сталагмиттер бар. Белл фермасы мен демалыс орны, Мидпапан I, Пигкайаван қаласында; жүзу, іс-шаралар (тойлар, отбасылық кездесулер, туған күндер және т.б.).