Кіріспе
Апаяо провинциясындағы муниципалитет, Филиппин
Каланасан, ресми түрде Каланасан муниципалитеті, (; ) (бұрын Баяг деп аталған, "баяу" деген мағынаны білдіреді) – Филиппиннің Апаяо провинциясындағы 1-сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 12 550 адамды құрайды, бұл оны провинциядағы ең аз халқы бар муниципалитет етеді. Жер ауданы – , бұл оны провинциядағы ең ірі муниципалитет етеді. Каланасан – Апаяо өзенінің бастауы, ол Оңтүстік Қытай теңізіне құяды және Апаяодағы кеме жүзуге болатын жалғыз өзен.
География
Филиппин статистикасы агенттігінің мәліметінше, муниципалитеттің жер ауданы Апаяоның жалпы ауданының бөлігін құрайды. Каланасан Маниладан солтүстікке қарай орналасқан және Апаяоның солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Солтүстікте Санта-Пракседес және Клауэриямен, батыста Адамс, Винтар және Карасимен, оңтүстік-батыста Солсона және Нуэва-Эрамен, оңтүстікте Кабугаомен, шығыста Лунамен және Кабугаоның кейбір бөліктерімен шектеседі. Қаланың топографиясы немесе беткейі көбінесе тік және таулы, арасында су тасқынына ұшырайтын жазықтар мен үстірттер кездеседі. Муниципалитет Апаяо Абулог су жиналатын алабының басым бөлігін қамтиды, бұл муниципалитеттен бастау алатын қуатты өзенді сумен толтыратын өзендердің негізгі көзі болып табылады. Каланасан екі айқын маусымға ие: құрғақ және жаңбырлы. Құрғақ маусым желтоқсанның соңында басталып, маусымның ортасында аяқталады. Жаңбырлы маусым шілдеде басталып, желтоқсанның ортасында аяқталады. Ең ыстық ай – мамыр, ал жауын-шашын ең көп тамыз айында болады. Күшті тайфундар көбінесе тамыз бен қазан айлары аралығында болады, ал желтоқсан айы бұрынғыда ең суық ай болған.
Барангай
Каланасан саяси тұрғыдан 18 қалыпты барангайға және 2 әкімшілік барангайға бөлінеді, атап айтқанда: Барангай Парина және Букарот, олардың ана барангайы Танлаган болып табылады. Әр барангай пуроктардан құралады, ал кейбіреулерінде сайтолар да бар.
Демография
2020 жылғы санақта Каланасанның халқы 12 550 адамды құрады. Халық тығыздығы – [халық тығыздығы туралы мәлімет жоқ, сондықтан қосылмады]. Каланасанды Иснаг халқы мекендейді, олармен бірге Илокано және Калинга тайпалары да тұрады. Басты тілдер – Иснаг және Илокано тілдері.
Calanasan is dominated by the Isnag people, living with them are the Ilocanos and Kalingas. The main languages spoken are the Isnag and the Ilocano.
Экономика
Муниципалитеттегі экономикалық қызмет ауыл шаруашылығы өндірісі, оның ішінде егіншілік және балық аулау, сондай-ақ тоқу, жұмсақ сыпырғыш жасау және жиһаз жасау сияқты күнкөріс көздеріне негізделген. Муниципалитеттің солтүстік бөлігінен басқа жерлерде кең көлемде күріш өндіруге жарамды тегіс жерлер жоқ. Ауыл шаруашылығына бөлінген жалпы жер ауданы ал қанша жер суарылса, соның жалпы ауданы одан кем емес. Онда кофе, жүгері, тамыр жемістер, жержаңғақ және басқа бұршақ тұқымдас дақылдар, банан, ананас және бірнеше көкөніс өнімдері өндіріледі.
Жергілікті билік
Апаяо провинциясының жалғыз конгресс округіне кіретін Калаласан қаласын жергілікті атқарушы орган ретінде тағайындалған әкім және жергілікті өзін-өзі басқару кодексіне сәйкес, оның заң шығару органы ретінде қалалық кеңес басқарады. Әкім, вице-әкім және кеңес мүшелері халықтың тікелей сайлауы арқылы сайланады, бұл сайлау үш жыл сайын өткізіледі. Сонымен қатар, екі штаттан тыс кеңес мүшесі бар – Барангай лигасының және Санггуниянг Кабатан федерациясының қалалық бөлімдерінің президенттері. Калаласанда Түпкі халықтардың (IP) өкілі үшін орын сақталған, ол олардың салалық өкілі болып табылады, бұл 1997 жылғы Республика заңы 8371 немесе Түпкі халықтардың (IP) құқықтары туралы заңға сәйкес келеді, ол Түпкі халықтардың міндетті түрде өкілдігін талап етеді және провинциялық немесе қауымдық қызмет орталығының басшысы ұсынғаннан кейін тиісті NCIP аймақтық директорымен ресми расталады. Олар қызметке кіріскен күннен бастап үш жыл мерзімге қызмет етеді және оны келесі мерзімге қайта ұсынуға болады. Мүшелер үш тікелей мерзімнен асып қызмет ете алмайды.
Сайланған лауазымды адамдар
+ Муниципалдық кеңес мүшелері (2022-2025) Лауазым аты Конгрессмен Элеонора С. Булут Бегтанг Губернатор Элиас С. Булут-младший Мэр Шамир М. Булут Вице-мэр Мартин Люцеро Б. Лават Кеңесшілер Эдгар Б. Бульсао Навилл К. К. Таккалан Гарольд Клифф Л. Данган Дениш К. Агубо Роданте Б. Лабуенг Ирен У. Иддаро Джерри М. Андрес Скотт Л. Сукбот Қызметкер мүше / ABC президенті Джорди М. Аллаг Қызметкер мүше / Жас өкілдер федерациясының президенті Керви Кристер С. Гали Секторлық өкіл / IPMR Денверт К. Андрес
ABC President Jordy M. Allag Ex Officio Member/
SK Federation President Kervy Krister C. Gali Sectoral Representative/
IPMR Denvert K. Andres
Филиппин бүркіт қорығы
Филиппиннің бүркіт қоры Апаяодағы бүркіттерді іздеуді 2011 жылы, ғасырлар бойы осы аймақта үлкен бүркіттер кездесетіні туралы хабарлар түскеннен кейін бастады. 2013 жылдың 22 наурызында ғалымдар Филиппиннің ұлттық құсы – құртқа ұшыраған қыранның негізгі қонысын Лусон аралында, Каланасан жазық орманының жанында тапты. 2015 жылдың қаңтар айында Каланасан қаласы өзінің қарауындағы 3000 гектар орманды қорғау бағдарламасын іске қосты. Сонымен қатар, Апаяо провинциясы елдегі орманды жерді пайдалану жоспары (FLUP) бекітілген санаулы провинциялардың бірі. Апаяодағы алғашқы белсенді филиппин бүркіт ұясы 2015 жылдың шілдесінде табылды. 2019 жылдың 16 қаңтарында провинциялық үкімет объектіні тізімге енгізу үшін қажетті жұмыстарды жүргізіп жатқанын хабарлады.