Кіріспе

Аурора провинциясындағы муниципалитет, Филиппин.

Касигуран, ресми түрде Касигуран муниципалитеті (тагалог/Касигуран: Bayan ng Casiguran;), Филиппиннің Аурора провинциясындағы 2-сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, оның халқы 26 564 адамды құрайды. Муниципалитет Амро өзенінің қорғалатын ландшафтының орналасқан жері.

Этимология

Халық аңызына сәйкес, Касигуран атауы илокано тіліндегі "Сигод" сөзінен шыққан, ол "шет" немесе "шексіз" деген мағынаны білдіреді. Бұл атау Аурора провинциясының солтүстік шетінде орналасқан муниципалитеттің географиялық орнына байланысты туындаған. (Сигод сөзінің тағы бір мағынасы – "жақын арада" немесе "ерте".) Тағы бір аңыз бойынша, егер үйленбеген адам бұл жерге келсе, ол сөзсіз ғашық болып, үйленеді және көбінесе мұнда қалған өмірін өткізеді. "Сигод" сөзі есімге айналғанда "касигудан" түріне енеді, ал одан испан тіліндегі "Casiguran" аталысы пайда болған.

Тарих

Касигуран қаласын испан миссионерлері 1609 жылғы 13 маусымда құрды. Олар келгенге дейін алғашқы қоныс аударушылар Думагат, Аэта және Бугалот тайпалары болды, содан кейін Филиппиннің басқа аймақтарынан келген көшіп келгендер. Бұл көшіп келгендер Илокано, Висайя тілдері, Тагалог, Бикол тілдері, Капампанган, Гадданг, Итавис және Ибанаг сияқты түрлі тілдерде сөйледі, осылардан Касигуранин тілі қалыптасты. Кейін Касигуран 1839 жылы құрылған Нуэва-Вискайяның құрамына кірді, ал 1856 жылы құрылған Нуэва-Эсиха провинциясының Эль-Принсипе ауданының бөлігі болды. 1902 жылы Касигуран Тайабас (қазіргі Кесон) провинциясының құрамына енді. 1905 жылы қазіргі Диласаг ауданы Нуэва-Вискайяның бір бөлігі болып, Касигуран арқылы Тайабасқа берілді. 1906-1907 жылдары Касигуран сол кезде Тайабаста болған Балер қаласымен біріктірілді. Касигуран 1918 жылы Нуэва-Вискайяға қайтарылды, бірақ 1946 жылы Тайабасқа қайта қосылды. 1942 жылы жапондық басқыншы әскерлер Касигуран қаласына шабуыл жасады. 1945 жылғы 19 ақпаннан 11 мамырға дейін одақтас әскерлер, Филиппин Ұлттық күштері және мойындалған партизан отрядтары Екінші дүниежүзілік соғыста Лусонға американдық күштердің оралуы кезінде Касигуран шайқасында күресті. 1946 жылы Филиппин тәуелсіздік алғанда Аврора Тайабастың құрамында болды, ал Касигуран солтүстік қала болып қалды. Оның саяси құзыреті солтүстігінде Изабела провинциясымен, батысында Куириномен, оңтүстік-батысында Барангай Динадиаванмен шектеседі, ол сол кезде Балер мен Касигуран арасындағы шекара болды. 1959 және 1966 жылдары Касигуранның солтүстік және оңтүстік-батыс бөліктерінде орналасқан Диласаг және Диналуган ауылдары муниципалитетке айналдырылды. 1968 жылғы 2 тамызда 7,6 балдық магнитудаға ие 1968 жылғы Касигуран жер сілкінісі Касигуран маңында болды.

География

Филиппин статистикалық бас басқармасының мәліметінше, муниципалитеттің жер көлемі Аурораның жалпы ауданының бөлігін құрайды. Касигуран провинциялық астана Балерден солтүстік-шығысқа және Маниладан қашықтықта орналасқан. Оның солтүстік-шығысында Диласаг, оңтүстік-батысында Диналуган, солтүстік-батысында Кирино және оңтүстік-шығысында Филиппин теңізі жатыр.

Барангай

Касигуран саяси тұрғыдан 24 барангайға бөлінген. Әр барангай пуроктардан құралады, ал кейбіреулерінде сайтолар да бар.

Демография

2020 жылғы санақта Касигуранның халқы 26 564 адамды құрады. 1960 жылы Касигуранның халқы 6900 адамды құрады. 1970 жылдарға қарай бұл көрсеткіш шамамен 76%-ға (жылдық орташа өсім 5,8%) өсіп, 12 128 адамға жетті, яғни екі есеге жуық артты. 1970 мен 1975 жылдар аралығында халық саны 12 128-ден 11 670-ке дейін азайды. Бұл азаю тыныштық пен тәртіптің нашарлауына байланысты болды, бұл кейбір тұрғындарды көшіп кетуге мәжбүр етті. 1980 жылы бұл тенденция өзгерді, халық саны 19%-ға өсті, ал жылдық орташа өсім 3,86%-ға артты. Келесі санақ жылдарында (1980-1995) халық санының өсуі жалғасты, бірақ жылдық орташа өсім қарқыны төмендеді. Бұл аймақтағы орман шаруашылығы операцияларының біртіндеп тоқтатылуына байланысты. Осы салада жұмыс істеген көптеген жұмысшылар жергілікті тұрғындар емес еді, сондықтан жұмыс орындары болмаған кезде олар кетіп қалды. 1995-1999 жылдар аралығында халық санының жылдық орташа өсім қарқыны 4,36%-ға дейін айтарлықтай өсті.

Белгілі тұлғалар

Афина Империал – жаңалықтар тілшісі, коммуникацияны зерттеуші және 2011 жылғы «Филиппин жері» сұлулық конкурсының жеңімпазы.