Филиппин провинциясы Аурора тарихы мен географиясы
Aurora (province)
Аурора провинциясы – Филиппиннің Орта Лусон аймағындағы, Балер қаласы орталығы саналатын әкімшілік бірлік. Тарихы, географиясы және маңызы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орталық Лусон провинциясы, Филиппин
Province in Central Luzon, Philippines
Аурора, ресми түрде Аурора провинциясы (; ) – Филиппиннің Орталық Лусон аймағының шығыс бөлігінде, Филиппин теңізіне қарай орналасқан провинция. Оның астанасы Балер қаласы, ал оңтүстіктен бастап сағат тілімен Quezon, Bulacan, Nueva Ecija, Nueva Vizcaya, Quirino және Isabela провинцияларымен шектеседі. 1979 жылға дейін Аурора Кесон провинциясының бір бөлігі болған. Аурора, шын мәнінде, Филиппин Республикасының президенті Мануэль Л. Кесонның әйелі Аурора Арагонның құрметіне аталған, ал ана провинция осы Мануэль Л. Кесонның есімімен аталады.
Aurora, officially the Province of Aurora (; ), is a province in the Philippines located in the eastern part of Central Luzon region, facing the Philippine Sea. Its capital is Baler and borders, clockwise from the south, the provinces of Quezon, Bulacan, Nueva Ecija, Nueva Vizcaya, Quirino, and Isabela. Before 1979, Aurora was part of the province of Quezon. Aurora was, in fact, named after Aurora Aragon, the wife of Manuel L. Quezon, the president of the Philippine Commonwealth, after whom the mother province was named.
Испанияның отаршылдық дәуірі
1572 жылы испандық зерттеуші Хуан де Сальседо Лусонның солтүстік жағалауын зерттеу кезінде, кейін Аврора деп аталатын аймаққа келген алғашқы еуропалық болды. Сальседо Касигуран, Балер және Инфанта қалаларын аралаған. Балер мен Касигуран Ла-Пампанга провинциясының құрамына кірді, оған сонымен қатар Пампанга, Булакан және Тарлак кірді, ал 1591 жылы бұл қалалар Калайлайдың құрамына енді, оған Нюэва Эсия да кірді, Калайлай 1749 жылы сол аттас қаланың атымен Таябас деп аталды. Испан отарлау кезеңінің басында Аврора діни тұрғыдан қазір солтүстік Кесонға орналасқан Инфантамен байланысты болды. Облыстағы алғашқы миссионерлер – 1609 жылы Балер мен Касигуранда миссиялар құрған францискан монахтары болды. Қазіргі Диласаг және Касигуран аудандарының солтүстік бөлігі Нуэва-Виская провинциясының құрамында болды және 1905 жылы Таябасқа қосылды. 1918 жылы Балерден солтүстікке орналасқан Аврора аймағы Нуэва-Вискаяның басқаруына берілді, бірақ 1946 жылы Таябас Кесон болып қайта аталғанда, ол Таябасқа қайтадан қосылды.
In 1572, the Spanish explorer Juan de Salcedo became the first European to visit the region that would be known as Aurora while he was exploring the northern coast of Luzon. Salcedo reportedly visited the towns of Casiguran, Baler and Infanta. Baler & Casiguran were part of La Provincia de La Pampanga, which also included Pampanga, Bulacan, and Tarlac, and in 1591, the towns became part of Kalilayan, which included Nueva Ecija, until Kalilayan changed its name to Tayabas in 1749, taken from the town of the same name. In the early days of the Spanish colonial period, Aurora was ecclesiastically linked to Infanta, which today rests further south, in northern Quezon. The earliest missionaries in the province were the Franciscans, who had established missions in Baler and Casiguran in 1609. The northern area which is part of the modern Dilasag and area of modern Casiguran was part of Nueva Vizcaya and also transferred to Tayabas in 1905. In 1918, the area of modern Aurora north of Baler was transferred to the authority of Nueva Vizcaya, but returned to Tayabas in 1946, when Tayabas was renamed to Quezon.
Филиппиннің тәуелсіздігі
Аврора 1951 жылы Республикалық заң №648 арқылы Кесон провинциясының құрамындағы субпровинцияға айналды, бұл Елпидио Кирино президенттігі кезінде болды. Оның құрметіне көршілес провинция аталды. Ал Фердинанд Э. Маркос президенттігі кезінде, 1978 жылғы 21 қарашада қабылданған Батас Памбанса №7 арқылы толық тәуелсіз провинция мәртебесіне ие болды. Аврора провинциясын құрудың басты себебі – аймақтың Кесон провинциясының қалған бөлігінен шалқап жатуы еді: провинцияның басқа аудандарымен тікелей байланыс жоқ, сондай-ақ, жердің көп бөлігі таулы және тығыз орманды, бұл аймақты салыстырмалы түрде оқшаулап тұр.
Aurora became a sub province of Quezon in 1951 through Republic Act No. 648 under the presidency of Elpidio Quirino, after whom its neighboring province was named, and finally became an independent province during the presidency of Ferdinand E. Marcos, through Batas Pambansa Blg. 7 enacted on November 21, 1978. One obvious reason for creating Aurora is due to the area's isolation from the rest of Quezon Province: there are no direct links to the rest of the province and much of the terrain is mountainous and heavily forested, which makes the area relatively isolated.
Қазіргі заманғы
2024 жылдың 22 сәуірінде жаңа тағайындалған губернатор Рейнанте А. Толентино өзінің ағасы, Дипакулао қаласының әкімі Данило А. Толентино алдында губернатор қызметіне ант берді. Ол Атты Кристиан Новерас орнына келді, ол 2023 жылдың желтоқсанында Омбудсмен кеңсесімен бірге әкесі, вице-губернатор Герардо Новераспен бірге қызметтен алынған болатын.
On April 22, 2024, newly installed Governor Reynante A. Tolentino took his oath of office as governor before his brother, Dipaculao Mayor Danilo A. Tolentino. He replaced Atty. Christian Noveras, who was dismissed by the Office of the Ombudsman along with his father, Vice Governor Gerardo Noveras, in December, 2023.
Әкімшілік тапсырма
Бастапқыда Кесон провинциясының бір бөлігі болғандықтан, Аурора Оңтүстік Тагалог аймағының (IV аймақ) құрамына кірді. 2002 жылғы 17 мамырдағы №103 жарлыққа сәйкес, сол кездегі президент Глория Макапагал Арройоның шешімімен Аурора провинциясы географиялық жағдайына сәйкес Орталық Лузонға (III аймақ) көшірілді. Аурораның оңтүстігіндегі провинциялар Калабарзон және Мимаропа болып қайта құрылды, ал Оңтүстік Тагалог мәдени-географиялық аймаққа дейін шектелді. Аурораның Кесоннан толық бөлінуі және Орталық Лузонға ауысуы – Балер және Касигуран муниципалитеттерінің тұрғындарының Кесон провинциясынан толығымен тәуелсіз болу және испан отарлау кезіндегі Ла Пампанганы қайта құру тілектерінің орындалуы болды.
Being originally part of the province of Quezon, Aurora was part of the Southern Tagalog Region (Region IV). Upon the issuance of Executive Order No. 103, dated May 17, 2002, by then President Gloria Macapagal Arroyo, the province of Aurora was moved to Central Luzon (Region III), the geographical location of the province. The provinces south of Aurora were reformed as Calabarzon and Mimaropa, and Southern Tagalog was limited to being a cultural geographic region. The total separation of Aurora from Quezon, and the transfer of Aurora to Central Luzon were the fulfillment of the wishes and prayers of the residents of the original Municipalities of Baler and Casiguran to be truly independent from Quezon Province for the first time and to reform the original La Pampanga since the Spanish occupation.
География
Аурора – шығыс-орталық Лусон аймағында орналасқан жағалау провинциясы. Солтүстігінде Изабеланың Солтүстік Сьерра-Мадре табиғи паркі, батысында Касекнан қорғалған ландшафты мен Аурора еске алу ұлттық паркі бар Сьерра-Мадренің орталық жотасы, оңтүстігінде Умирай өзені, ал шығысында Тынық мұхиты, ол Тынық Океанға ашылады, шектеседі. Сан-Ильдефонсо түбегі провинцияның солтүстік бөлігінде, Филиппин теңізі мен Касигуран шығанағының арасында жатыр.
Aurora is a coastal province covering an area of in east central Luzon. To the north, it is bordered by the Northern Sierra Madre Natural Park of Isabela, to the west by the central range of the Sierra Madre which contains the Casecnan Protected Landscape and Aurora Memorial National Park, to the south by the Umiray River, and to the east by the Philippine Sea which opens to the Pacific Ocean. The San Ildefonso Peninsula lies in the province's northern portion between the Philippine Sea and the Casiguran Sound.
Топография
Облыс Сьерра-Мадре тау тізбегінің бір бөлігін қамтиды. Сондықтан, көтеріңкі жерлер көбінесе тік немесе өте тік және провинцияның жалпы аумағының шамамен 14% ғана тегіс болып табылады. Жыл бойына мол жауын-шашын жауады.
The province covers a portion of the Sierra Madre mountain range. As such, the elevation is generally steep to very steep and only about 14% of the province's total area is flat. It experiences significant rainfall throughout the year.
Әкімшілік бөлімшелер
Аврора саяси тұрғыдан 8 муниципалитетке бөлінген, олардың барлығы бір заңнамалық округке біріккен. Диласаг және Касигуран провинцияның солтүстік бөлігін құрайды, ал Диналуган, Дипакулао, Мария Аврора және Балер (астанасы) орталық бөлігін құрайды. Провинцияның оңтүстік жартысын Сан-Луис және Дингалан құрайды. Муниципалитет атауы=Координата Халық саны Жер ауданы Тығыздық Барғанай (барғанайлардың жалпы саны) км² /км² Балер † 39,562 13 Касигуран 24,313 24 Диласаг 15,835 11 Диналуган 11,322 9 Дингалан 25,482 11 Дипакулао 29,736 25 Мария Аврора 40,734 40 Сан-Луис 27,352 18 Барлығы 235,750 214,336 3,133.40 151 Облыстық астана Муниципалитет
Aurora is politically subdivided into 8 municipalities, all encompassed by a lone legislative district. Dilasag and Casiguran form the northern part of the province, while Dinalungan, Dipaculao, Maria Aurora, and Baler (the capital) make up the central portion. The southern half of the province consists of San Luis and Dingalan. Municipalityname=Coord Population Area Density Barangay (Total number of barangays) km2 /km2 Baler † 39,562 13 Casiguran 24,313 24 Dilasag 15,835 11 Dinalungan 11,322 9 Dingalan 25,482 11 Dipaculao 29,736 25 Maria Aurora 40,734 40 San Luis 27,352 18 Total 235,750 214,336 3,133.40 151 Provincial capital Municipality
Барангай
Облыстың 8 муниципалитеті барлығы 151 барганды құрайды, 2010 жылы Балердегі Суклайн ең көп халқы бар, ал Сан-Луистегі Дибало ең азы болған.
The 8 municipalities of the province comprise a total of 151 barangays, with Suclayin in Baler as the most populous in 2010, and Dibalo in San Luis as the least.
Тілдер
Тагалог және Илокано тілдері тиісінше этникалық топтарымен сөйлеседі. Облыс негізінен Тагалог диалектісінде сөйлейді, ол Кесонның Таябас Тагалогымен тығыз байланысты, сонымен қатар Илокано тілінің де әсері бар. Мысалы, Балерде бұл диалект Тагалог Балер (Балереньо) деп аталады. Балереньо тілі таңқалу, қызығушылық, наразылық және жирену сезімдерін білдіру үшін қолданылатын "аккав" сияқты ерекше сөздерімен де белгілі, ол ағылшын тіліндегі "Уау!" сөзімен де үйлеседі. Балерде қолданылатын басқа аймақтық сөздер: "аре(h)", жағымсыз таңғалу сезімін білдіру үшін; "анин", жағдайға өкіну немесе аяну сезімін білдіру үшін; және көптеген басқа сөздер де көршілес Кесон облысындағыдай қолданылады, мысалы, "адйо" – көтерілу, ал "пуропур" – желді жаңбырды білдіреді. Илокано тілі көбінесе провинцияның солтүстік аймақтарында қолданылады. Жұмыс істейтін халық ағылшын және филиппин тілдерінде еркін сөйлейді. Балерден шыққан Мануэль Л. Кесон Ұлттық тілдің әкесі деп есептеледі, себебі ол Ұлттық тіл институтының Тагалог тілін ұлттық тілдің негізі ретінде бекіту ұсынысын мақұлдаған. Аврора облысында Капампанган және Пангасинан тілдері де (облыстың кейбір аудандарында, олардың көпшілігі Балерде) қолданылады, сонымен қатар Аврораға тән тіл – Касигуранин немесе Касигуранин, ол Касигуран және оған жақын Диласаг және Диналуган аудандарында сөйленеді.
The Tagalog and Ilocano languages are spoken by their respective ethnic groups. The province primarily speaks a Tagalog dialect that is closely related to Tayabas Tagalog of Quezon with some Ilocano influences. In Baler, for example, the variety is called Tagalog Baler (Balereño). The Balereño is also known for distinctive expressions like akkaw, used to express surprise, wonder, disgust, and objection; it is also akin to the English term "Wow!" Other regional term expressions spoken in Baler are are(h), used to express a negative feeling of surprise; anin, used to express regret or pity for a situation; and many other words are also spoken similarly to neighboring Quezon, like adyo, meaning to climb, and puropur, which pertain to rain with gusty wind. Ilocano is mostly spoken in northern areas of the province. The working population is ready in speech in the English language as well as in the Filipino language. Manuel L. Quezon, who was from Baler, was called the Father of the National Language for approving the recommendation of the Institute of National Language for Tagalog as the basis of the national language. Other languages spoken in Aurora are Kapampangan & Pangasinan (in some areas of the province, most of which is in Baler), & another language native in Aurora is Casiguranin or Kasiguranin, spoken in Casiguran & neighboring areas Dilasag & Dinalungan.
Католицизм
Аурора халқының көп бөлігі католиктер, олардың 87%-ы рим католиктері, бұл испан отарлауының жүздеген жылдық салдарынан туындаған.
The people of Aurora are heavily Catholics (large majority being Roman Catholic by 87%) as a result of hundreds of years of Spanish colonization.
Басқалар
Сонымен қатар, басқа да христиан діндарлары да бар, оның ішінде Халықаралық Құдайдың шіркеуі (MCGI), методистер, Аглипаян шіркеуі 2-3%, баптистер, қайта туылған христиандар, Ехоба куәгерлері, Iglesia ni Cristo 4% және жетінші күндік адвентистер. Мұсылмандар да кездеседі, олардың болуы Минданаоның кейбір аймақтарынан көшіп келген адамдарға байланысты. Провинцияда мұсылмандар, анитистер, анимистер және атеистер де бар.
Some other Christian believers are also present, which includes Members Church of God International (MCGI), Methodists, Aglipayan Church 2 3%, Baptists, Born Again Christians, Jehovah's Witnesses, Iglesia ni Cristo 4% and Seventh day Adventist while Muslims are also found which presence is traced to migration by some people from some parts of Mindanao. Muslims, Anitists, animists, and atheists are also present in the province.
Экономика
Аврорада жүгері, күріш және басқа да маңызды ауыл шаруашылығы дақылдары өсіріледі, провинцияның жалпы жер аумағының 13 пайызы ауыл шаруашылығына жұмсалады. Сондай-ақ, жыл сайын күріш плантациясының орташа өнімі болады.
Corn, rice and other major agricultural crops are grown in Aurora, with a total of 13% of the provincial land area used for agriculture. It also has of rice plantation that averages every year.
Aurora Pacific экономикалық аймағы
Касигуран қаласында Аурора Тынық мұхиты экономикалық аймағы және АПЕКО арнайы экономикалық аймағы орналасқан. 2007 жылы Республикалық заң № 9490 арқасында, сенатор Эдгардо Ангара мен оның ұлы, Аурора облыстық мәжілісінің депутаты Сонни Ангараның бастамасымен құрылған бұл аймақ, Тынық мұхит аймағына жүк тасымалдаудың ірі хабы болуы күтілуде. Оның мақсаты – Аурора және көршілес облыстардағы әлеуметтік, экономикалық және өнеркәсіптік дамуды жандандыру, халыққа жұмыс орындарын ұсыну, тұрмыстық жағдайларын жақсарту, экологиялық тұрғыдан таза индустрияландыруды қолдау және қоғамның өнімділік әлеуетін арттыру.
Casiguran is home to the Aurora Pacific Economic Zone and Freeport Authority or APECO a special economic zone located in this coastal town. Created in 2007 by virtue of Republic Act No. 9490 through the efforts of Sen. Edgardo Angara and his son, Aurora Rep. Sonny Angara, it is expected be a major transshipment hub going to the Pacific region. It aims to boost social, economic and industrial developments in Aurora and nearby provinces by generating jobs for the people, improving the quality of their living conditions, advocating an eco friendly approach to industrialization and enhancing the potential of the community in productivity.