Кіріспе
Құс түрлері
Солтүстік аралдың қоңыр кивиі (Apteryx mantelli; 2000 жылға дейін Apteryx australis немесе Apteryx bulleri деп аталған, кейбір дереккөздерде әлі де қолданылады) – Жаңа Зеландияның Солтүстік аралының солтүстік жағында кең таралған кивидің бір түрі. Шамамен 35 000 қалғандары бар, ол ең көп кездесетін киви. Ол дене мөлшеріне шаққандағы ең үлкен жұмыртқа салу бойынша әлемдік рекордты ұстайды.
Генетика
Аптирекс мантели геномы 2015 жылы секвенцияланды.
Сипаттама
Аналықтардың бойы шамамен ... см, салмағы ... кг, ал еркектердікі шамамен ... кг. Қауырсыны жолақты қызыл-қоңыр түсті және тікенді. Солтүстік аралдың қоңыр кивиі – зоопарктерде халықаралық деңгейде кездесетін кивидің жалғыз түрі.
Мінез-құлық
Бұл кивилер, барлық кивилер сияқты, омыртқасыз жәндіктермен қоректенеді. Олар жылына 2–3 рет жұмыртқа салады, әр ретінде 2 жұмыртқадан. Балапандар ұядан толық қанатты күйінде шығады және бір апта ішінде ұядан шығып, өздерін-өздерімен қамтамасыз ете алады. Ел бойынша жүргізілген зерттеулер көрсеткендей, киви балапандарының орташа есеппен тек 5 пайызы ғана ересекке дейін тірі қалады. Дегенмен, зиянды жәндіктерге қарсы белсенді шаралар қолданылатын аймақтарда Солтүстік аралдың қоңыр кивилерінің тірі қалу көрсеткіші әлдеқайда жоғары болуы мүмкін. Мысалы, 2006 жылы DOC және Жануарлар денсаулығы жөніндегі кеңес бірлесіп Тоңгариро ормандығында жүргізген 1080 улы зат операциясынан бұрын 32 киви балапанына радиожарлық тағылды. Радиожарлық тағылған балапандардың 57 пайызы ересекке дейін тірі қалды. Зиянды жәндіктерге қарсы үздіксіз күрес арқасында 1998 жылдан бері Тоңгариро ормандығындағы киви популяциясы дерлік екі есеге өсті. 2022 жылы 11 Солтүстік аралдың қоңыр кивиі 100 жылдық үзілістен кейін Веллингтонның оңтүстік жағалауына босатылды. 2023 жылдың мамыр айында Веллингтон төбелеріне тағы 50 киви жіберілді.