Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі эксперименталды ұшақ қозғалтқышы

Chrysler XIV 2220 (1944 жылдан XI 2220) – 2500 ат күшіне (л.с.) және 2220 куб дюйм (36,4 литр) көлемді, сұйық салқындатылатын, инвертті V 16 конфигурациялы екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінің ұшақ қозғалтқышы. Бірнеше ұшақ жобалары оны қолдануды қарастырғанмен, 1945 жылы пайдалануға дайын болған кезде соғыс аяқталған еді. Chrysler компаниясы 1940 жылы басталған бағдарлама аясында тек бірнеше қозғалтқыш ғана жасады, және ол XIV 2220, кейін XI 2220 ретінде бастапқыдағы "X" белгісін сақтап келді. IV 2220 тарихи маңызға ие, себебі ол Chrysler-дің алғашқы hemi қозғалтқышы болды, бұл конструкция 1950 жылдардағы Chrysler атқарушы автомобильдерінде қайта пайдаланылып, 1960 жылдары жылдамдық жарыстарының назарына ілікті және 2000 жылдарға дейін жалғасты.

Бастапқы жоба

1940 жылдың мамыр айынан бастап қысқа мерзім ішінде Chrysler өте үлкен қозғалтқыштың қағаздық зерттеулерін жүргізіп, өз жұмысын АҚШ Әуе күштеріне ұсынуға шешім қабылдады. Олар бастапқыда 2500 а.к. қуат беретін үлкен қозғалтқышты ұсынды, оның қуатын арттыруға мүмкіндік болатын. Қозғалтқыштың жұмыс жиілігін арттыру үшін инелі клапандар сияқты жетілдірілген мүмкіндіктерді пайдаланудың орнына, олар V 16 конфигурациясындағы стандартты өлшемдегі цилиндрлердің көп санын таңдады. Әскерилер қызығушылық танытып, 1940 жылдың 22 маусымында Chrysler-ге дамыту шарты бойынша тендер жіберді, оған Chrysler 2 шілдеде жауап берді. Жаңа конструкцияның тым ұзын болуы күш пропеллер білігінен алынса, коленвалға үлкен жүктеме түсіретінін білдірді. Chrysler бұл мәселені ерекше тәсілмен шешті: қуат қозғалтқыштың ортасынан алынды, пропеллерді азайту механизмі екі V 8 цилиндр блогы арасындағы бос орынға орналастырылды және қуат коленвалдың астында орналасқан ұзарту білігі арқылы қозғалтқыштың алдыңғы бөлігіне жіберілді. Сонымен қатар, көптеген қосалқы құрылғылар коленвалдың орнына басқа біліктерден қуат алды. Бұл тәсіл біліктердің салмағымен қозғалтқыштың салмағын арттырды, бірақ бұл конструкциялық қажеттілік болды. Жоғары орналасқан бір камера цилиндрге екі клапанды басқарды, клапандар поршеньге бұрышпен орналасқан, ал тұтандыру шамдары клапандардың арасында орналастырылған. Бұл конструкция зарядты "қарсы ағын" принципі бойынша таратқандықтан, бұрынғыдан жақсы жұмыс істеді және бұл тәсіл көптеген жарыс және жоғары өнімділік автомобильдерінің қозғалтқыштарында қолданылды.

Артықшылықтары мен кемшіліктері

Құрылыстың алғашқы мәселесі – жоғары беріктігі бар алюминий қорытпаларының жетіспеуі болды; бастапқы жеткізуші Alcoa, қажетті беріктіктің тек жартысын ғана жеткізе алды. Chrysler өндіріс желісіндегі сапаны күшейту арқылы бұл мәселені шешті, бірақ қозғалтқыш цилиндрлер арасындағы қалыптыдан әлдеқайда үлкен аралықпен құрастырылды, бұл оны салыстырмалы түрде ұзын жасады. Бұған ортасында пропеллерлік берілісті ұстап тұратын «бос орын» және соңындағы үлкен қосалқы бөлшектер бөлімі де әсер етті. IV 2220 салыстырмалы түрде өте үлкен болды; шамамен бірдей көлемді 2000 а.к. Rolls Royce Griffon 77 дюйм ұзындықта болса, IV 2220 – 122 дюймды құрады. Дегенмен, салмағына елеулі әсер етпеді, ал қуат-салмақ қатынасы 1,03 а.к./фунт болып, бәсекеге қабілетті болды. Мұның бір себебі, қозғалтқышқа үздіксіз күш беру және оның жүктемесін азайту үшін суперкомпрессормен қатар турбокомпрессордың да қолданылуы болды. Турбокомпрессорлар әдетте «тегін» жұмыс істейді, олар суперкомпрессор сияқты тікелей қозғалтқыштан емес, пайдаланылмаған эгзостық энергиядан қуат алады. IV 2220 құрамына турбокомпрессор мен суперкомпрессор арасындағы сұйықпен салқындатылатын интеркулер, сондай-ақ суперкомпрессордың артындағы қосымша салқындатқыш кірді. Бұл күрделі жүйе тамаша биіктіктегі көрсеткіштерді қамтамасыз етіп, максималды номиналды қуатты 25 000 фут биіктікке дейін сақтап тұрды. Қозғалтқыш алғаш рет 1945 жылғы 26 шілдеде, осы қозғалтқышты пайдаланатын жаңа P 47H сериясының прототипі ретінде пайдалануға арналған P 47D 15 RE ұшағында сынақтан өтті. Екінші үлгісі дайын болған кезде соғыс аяқталып, реактивтік эрада жаңа поршенді қозғалтқыштарға қажеттілік туындамады. IV 2220-ді таңдаған тағы бір дизайн – 1942 жылғы Curtiss XP 60C болды, бірақ қозғалтқыштың кешігуіне байланысты P 60 басқа нұсқаларға көшті.

Нысандар (XIV-2220-11)

Ескерту: кейбір дереккөздер сынақтар кезінде қозғалтқыш 2300 ат күшіне жеткенін, ал жобалық қуаты 2500 ат күші болғанын айтады. Бірақ Chrysler құжаттарында 2500 ат күші көрсетілген, сондықтан осы мәлімет қолданылды.