Кіріспе

Күміс фазан (Lophura nycthemera) – Оңтүстік-Шығыс Азияның және Қытайдың шығыс және оңтүстік бөлігіндегі орманды, көбінесе таулы аймақтарда таралған фазан түрі. Ол Аргентинадағы Нахуэль-Уапи көліндегі Виктория аралында және Канаданың Ванкувер аралында кездеседі. Аталықтары қара және ақ түсті, ал аналықтары негізінен қоңыр. Екеуінің де беті және аяқтары қызыл (соңғысы оларды сұр аяқты калиж фазанынан ажыратады). Күміс фазан құс шаруашылығында кең таралған, сонымен қатар табиғатта да көптеп кездеседі, бірақ оның кейбір түршелері (әсіресе Хайнаньдағы L. n. whiteheadi, Лаостың оңтүстігіндегі L. n. engelbachi және Оңтүстік Вьетнамдағы L. n. annamensis) сирек және қорғауға алынған. Бүгінде барлық маңызды ғылыми институттар күміс фазанды Lophura туысына жатқызады. Күміс фазан калиж фазанымен жақын туыс және олардың будандасатыны белгілі. L. n. lineata және L. n. crawfurdi түршелерінің жіктелуі туралы пікірлер қарама-қайшы, кейбіреулер оларды калиж фазанының, ал енді біреулері күміс фазанның түршелері деп санайды. Олардың аяқтары калиж фазаны сияқты сұр, бірақ қауырсындары күміс фазанның кейбір түршелеріне жақын. Сонымен қатар, күміс фазан сияқты, L. n. lineata және L. n. crawfurdi Іравади өзенінің шығысында таралған, бұл маңызды зоогеографиялық шекара, ал калиж фазанының қалған түршелері өзеннің батысында кездеседі (калиж фазанының L. n. oatesi түршесі кейде осы өзеннің шығысында кездесетіні туралы хабарлар бар). mtDNA зерттеулерінің нәтижесінде L. n. lineata және L. n. crawfurdi калиж фазанының түршелері екені жақында расталды. Осы екі түрше калиж фазанының құрамына кіргеннен кейін, күміс фазанның 15 түршесі бар.

Сипаттама

Бұл салыстырмалы түрде ірі фазан, ең ірі түрінің еркектерінің жалпы ұзындығы , құйрығын қоса есептегенде , ал ең кішкентай түрінің еркектерінің жалпы ұзындығы құйрығымен бірге шамамен жетпейді. Барлық түрлерінің ұрғашылары өздерінің еркектерінен айтарлықтай кішідірек, жалпы ұзындығы құйрығын қоса есептегенде, мөлшері аралығында. Ұрғашылардың дене салмағы аралығында болуы мүмкін.

Солтүстік түрінің еркектері, ең ірілері, ақ түсті жоғарғы жағы мен құйрығына ие (көптеген қауырсындарында қара белгілер бар), ал олардың төменгі жағы мен шоқысы жылтыр көкшіл қара түсті. Оңтүстік түрінің еркектерінің жоғарғы жағы мен құйрығы сұр түсті, қара белгілер көп, оларды солтүстік түріне қарағанда әлдеқайда қараңғырақ көрсетеді. Ересек еркектердің қауырсыны екінші жылы толыққанды жетіледі. Ұрғашылары қоңыр түсті және құйрықтары еркектерге қарағанда қысқа. Кейбір түрлерінің ұрғашыларында астыңғы бөлігі қара түсті өрнектермен күшті боялған, ал L. n. whiteheadi түрінде бұл жоғарғы жамылғыға дейін жетеді.