Кіріспе

Британдық тарихшы және саясаткер Герберт Альберт Лоуренс Фишер (21 наурыз 1865 – 18 сәуір 1940) – ағылшын тарихшысы, педагог және либерал саясаткер. Ол Дэвид Ллойд Джорджтың 1916–1922 жылдардағы коалициялық үкіметінде Білім беру жөніндегі кеңес президенті қызметін атқарды.

Өмірбаян және білім

Фишер Лондонда, Герберт Уильям Фишердің (1826–1903), «Америка соғысының бастауы туралы ойлар» кітабының авторы және оның әйелі Мэри Луиза Джексонның (1841–1916) үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Оның қарындасы Аделина Мария Фишер композитор Ральф Воган Уильямстың бірінші әйелі болды, ал тағы бір қарындасы Флоренс Генриетта Фишер Фредерик Уильям Мэтланд пен сэр Фрэнсис Дарвинге үйленді. Оның қарындасы Корделия Фишер автор, сыншы және журналист Ричард Керлге үйленді және академик Адам Керлдің анасы болды. Фишер Вирджиния Вульф пен оның қарындасы Ванесса Беллдің (анасының қарындасы Джулияның балалары) бірінші туысы еді. Ол Винчестер және Оксфордтың Нью-колледжінде білім алды, онда 1888 жылы бірінші сыныпты диплом алып, стипендиямен марапатталды. 1913 және 1917 жылдар аралығында Шеффилд университетінің вице-канцлері болды. 1916 жылдың желтоқсанында Фишер Шеффилд Халлам округінен парламент депутаты болып сайланды және Дэвид Ллойд Джордж үкіметінде Білім беру кеңесінің президенті болып тағайындалды. Сол айда ол Таяу кеңеске мүше болып кірді. Осы лауазымда ол 1918 жылғы Білім беру туралы заңның жасалуына зор үлес қосты, ол 14 жасқа дейінгі балаларға мектепке баруды міндетті етті. 1918 жылы ол Біріккен ағылшын университеттерінен депутат болды. Фишер 1926 жылдың 15 ақпанында Чилтерн жүздігінің басқарушысы қызметіне тағайындалып, парламенттегі өкілдігінен бас тартып, саясаттан зейнетке шықты және Оксфордтың Нью-колледжінің қараушысы лауазымын иеленді, осы қызметін өмірінің соңына дейін атқарды. 1937 жылы ол «Еңбек орденімен» марапатталды. 1939 жылы Англия мен Уэльстегі саналы түрде әскери қызметтен бас тартушылардың апелляциялық трибуналының алғашқы төрағасы болып тағайындалды. Фишер 1940 жылдың 18 сәуірінде Лондонның Сент-Томас ауруханасында қайтыс болды. Ол өткен аптада қараңғыда саналы түрде әскери қызметтен бас тартушылардың трибуналына бара жатқанда жүк көлігінің соқтығысынан ауыр жарақат алғаннан кейін көз жұмды. Оның кітапханасы мен киімдерінің бір бөлігі сияқты кейбір мүліктері Нью-колледжде қалды. 1943 жылы британдық барлау қызметінің дұшманды жаңылыстыру мақсатындағы «Минцет» операциясы барысында, теңізге тасталатын жалған Корольдік морской пехота офицерінің денесі жасалды, оның тасымалдаған жалған ақпаратқа сенеріне үміттенілді. Құпия агент Мартиннің бай адам болғаны үшін оған сапалы іш киім қажет болды, бірақ соғыс уақытында оны алу қиын болды және барлау офицерлері өздерінің киімдерін беруге құлықсыз болды. Фишердің іш киімі алынды, ал алдау үшін пайдаланылған мәйіт Фишердің сапалы жүн іш киімін киіп, неміс барлау қызметін жаңылыстыруға сәттілікке жетті.

Отбасы

Фишер 1899 жылы экономист және тарихшы Леттис Илбертке (1875–1956) үйленді. Олардың жалғыз баласы – британдық ғалым Мэри Беннетт болды. 1974 жылдың қазан айында тарихшы Брайан Харрисон «Суфражист қозғалыстары туралы ауызша куәліктер: Брайан Харрисон сұхбаттары» атты «Суфражист сұхбаттары» жобасы аясында оның ата-анасы туралы сұхбат алды. Беннетт Фишердің әйеліне қолдау көрсетуі, Оксфордтағы ортақ қызығушылықтары, суфражизм және либералды саясат, сондай-ақ Гилберт Мюррей және сэр Леди Мюрреймен достығы туралы айтады.

Портреттер

Кэтрин Доджсон салған Фишердің портреті және Уильям Николсонның (суретші) майлы бояумен салған портреті Оксфордтың Нью-колледжінде ілінген. Колледжде сондай-ақ Фишер, Леттис Илберт және Мэри Беннетт суретін салған Берт Нуфлардтың «әңгіме» картинасы да бар.

Мақалалар

"Фустель де Куланге", "Англия тарихи шолуы", V том, 1890 жыл. "Кодекстер" Кембридж қазіргі заман тарихы, IX том, Кембридж: Университет баспасы, 1906 жыл. "Руссоның саяси жазбалары", "Эдинбургтік шолу", CCXXIV том, N°. 457, 1916 жылдың шілдесі. "Виг тарихшылары" Британ академиясының мәжіліс хаттамаларында, № 14, 1928 жыл. "Жаһандық тарихшы" "Тоғызыншы ғасыр және одан кейінгілер", 116 том, № 694, желтоқсан, Лондон: Констебль, 1934 жыл.

Жазбашалар

Кіші мемлекеттердің құндылығы, Оксфорд парақшалары, № 17, Оксфорд университетінің баспасы, 1914. Соғыстағы британдық үлес, T. Nelson & Sons, 1915. Саяси болжамдар. 1918 жылдың 5 қарашасында Эдинбург философиялық қоғамына сөз сөйлеген, Оксфорд: Кларендон баспасы, 1919. Университеттің ұлттық өмірдегі орны, Оксфорд университетінің баспасы, 1919. Поль Валери, Оксфорд, Кларендон баспасы, 1927. Азаматтық туралы не оқыған жөн, Лидс, Jowett & Sowry Ltd., 1928.