Кіріспе
1995 жылы Бьорк әншісінің синглі
the Björk song
"Army of Me" әні – исландиялық музыкант Бьорк өзінің екінші студиялық альбомы Post (1995) үшін жазған ән. Ол 1995 жылғы 24 сәуірде One Little Indian лейблы арқылы альбомның жетекші синглы ретінде жарық көрді. Әннің авторы және продюсері – Бьорк пен Грэм Масси, ол оның үшінші альбомын жазу мен өндіруде де көмектескен. Әннің мәтіні Бьорк ағасының зиянды әрекеттерінен шабыттандырылған, ол ән арқылы оған өмірін өз бақылауына алу үшін күш табуға шақырады. Ән музыка сыншылары тарапынан жақсы қабылданып, оның басқа шығармаларымен салыстырғандағы қараңғылығына назар аударылды. "Army of Me" – Бьорк әнінің Ұлыбритания сингл чартының топ-10-ға енген тұңғыш жолы болды. Бьорк әнді альбом шығар алдында Debut турнесіндегі бірнеше концертте орындады. Ол әннің бірнеше телешоуда орындады, соның ішінде алғаш рет Top of the Pops бағдарламасында Skunk Anansie тобымен бірге. Сонымен қатар, ән Post турнесінің барлық концерттерінде орындалды. Ән Бьорк өзінің "Greatest Hits" (2002) жинақ альбомына енді. Әннің музыкалық видеосы Бьоркпен жиі жұмыс істейтін режиссер Мишель Гондри түсірген. Видеода әнші үлкен көлікпен қала көшелерінде жүріп, горилла тіс дәрігерімен алмасын қайтарып алу үшін күреседі және бір баланың бостандығы үшін музейді динамитпен жарыққа ұшыратады. 2005 жылы Бьорк ЮНИСЕФ-тің қайырымдылық концерті үшін "Army of Me: Remixes and Covers" атты жинақ шығарды, онда әлемнің түкпір-түкпірінен келген әртістердің әндерге жасаған ремикстері мен кавер-нұсқалары жиналған.
Өмірбаян
"Army of Me" әні 1992 жылы Бьорк және Грэм Масси жазған, "The Modern Things" әнімен бірге "Debut" альбомының алғашқы жазбаларының бірінде, бірақ Бьорк әндерді тоқтата тұрып, оларды шығаруды кейінге қалдыруға шешім қабылдады. Дегенмен, Бьорк әндерді өзінің "Debut" турнесіндегі бірнеше концерттерде орындады. Әнші әнді былай түсіндірді: "Өзіңді ауыр металл және гранж жанкүйерлерімен толы клубта екенін көзге елестетіп көр; 'Army of Me' – ол біреудің әжесінің үн жүйесі арқылы айқайлап, 'Ес жиың! Ақталуды тоқтатып, шашыңды жу! Өзіңді түзеп ал!' дегендей естілетін ән". Сингл Ұлыбританияда 1995 жылдың 24 сәуірінде кассета және екі CD-сингл түрінде жарық көрді. Бірінші CD-де "Post" альбомынан "You've Been Flirting Again" әнінің исландтық нұсқасы және "Cover Me" әнінің үңгірдегі нұсқасы бар. "Cover Me" әнінің үңгірдегі нұсқасы Багам аралдарындағы үңгірде жазылған, ал фоннан ұшатын жартастардың дыбысын естіруге болады. Синглде сондай-ақ Бьорк пен Black Dog жазған "Sweet Intuition" әні де бар, ол Бьорк Мадонна үшін жазған "Bedtime Story" әнінің лирикалық негізін құрады. Екінші CD-де, басқа ремикстермен қатар, Skunk Anansie қатысқан "Army of Me" әнінің нұсқасы бар. Топтың мәлімдемесіне сәйкес, трек жеті сағаттан кем уақытта жазылып, араластырылған, және Бьорк айқайлап орындайды.
Құрамы
"Army of Me" – C Locrian-дағы ауыр бас сызығы басым техно элементтері бар агрессивті индустриалдық рок және трип-хоп ән. Әннің барабандық бөлігі Led Zeppelin-нің "When the Levee Breaks" әнінен алынған. Мим Удович әнді "тазалаушы техно-фьюжн" деп сипаттады. Әннің мәтіні, әншінің айтуынша, Бьёрктің ағасы туралы, ол Бьёрк оны өмірін жалғастыру үшін жоғары көтеріліп, жұмыс табуға, сондай-ақ жаман нәрселерге түсіп, өзін қорғауды үйренуге шақырады: "Бұл менің туысқаным туралы, ол біраз уақыт бойы тәртіптен шыққан. Неге оны жазғанымды білмеймін. Мүмкін, мен "Debut" альбомын тым сыпайы, ұялшақ деп ойладым. Менің бір жағым сондай ұялшақ, жаңадан бастаушы еді. "Debut" альбомын жұрттың бәрі жақсы көретінін көріп, мақтаныш сезіндім, бірақ бұл шынымен де мен емеспін, сондықтан біршама шатастым. "Army of Me" оны теңестіруге жасалған әрекет болса керек". Әннің хорында ол былай деп ән салады: "Егер тағы да шағымдансаң, / Сен менімен бір әскерге тап боласың!" Натали Кертис әнді "әдепсіз" деп сипаттады; Мим Удович Rolling Stone журналында оны "жаман, антемиялық" деп атады. Брантли Бардиннің мәліметтері бойынша, "Army of Me" – "альбомның ең тура әні, өзін-өзі қамтамасыз ету туралы манифест", ал The Observer журналының Лиз Хоггард үшін бұл жол "жұрттық, бірақ нәзік". Q журналының Стюарт Макони әннің сөздері "рок әндеріне тән батыл және сергітетін сезімдерді" білдіреді деп мақтады. "Исландиялық сезімдер сергітеді", – деп жазды Music & Media журналы. "Үлкен қауіпті синтездік бас сызығы мен барабандардың күшімен, ең ерекше вокалдық техникасы бар исландиялық сирена (тіпті оның тыныс алуы да ерекше) қажет болғанда жылдамдығын арттырады". Music Week әнге бестен үш баға берді, "көптен күткен қайта оралу әншіден күткендей ерекше поп емес, бірақ көбірек ойланатын, қараңғырақ атмосферада" екенін айтты. Олар: "Бұл жақсы нәтижелер береді деп күтеміз", – деп қосты. NME журналынан Бидиша: "Бьорктің сандар бойынша жасалған "Army of Me" әні сыңғырлаған ойыншық синтезаторларында ойналған музыка сияқты естіледі" деп пікір білдірді. NME редакторы Тед Кесслер: "Әннің басты кемшілігі – оның күйі мен түсінің жоқтығы, жазық және берік емес сезінетін вокалдық орындау арқылы күшейтіледі. Бұл "Human Behaviour" әнінің бауырлары сияқты, бас айналдыратын бас және ешбір жерге жете алмайтын барабандармен толы". The New York Times газетінің жазушысы Джой Пресс жазғандай, "Army of Me" әнінің дыбысы өте қауіпті және органикалық емес, ол индустриалды рокқа жақын", – деп жазды. "Бұл ән керемет күйге ие". Post альбомын қарастырып жатып, The Providence Journal журналының Энди Смит: "Post – эклектикалық жұмыс, ол Army of Me әнінің үзілді-кесілді индустриалды шуымен ашылады" деді. RM Dance Update журналынан Энди Биверс әннің "базалық темп пен лас, қатты синтездік желімен, оның үстінде айқын және сыншыл вокалмен" құрылғандығын атап өтті. 1995 жылы "Army of Me" әні "Жыл әні" номинациясында Исландия музыкалық сыйлығын жеңіп алды. Ән сонымен қатар Blender журналының "Сіз туылғаннан бері 500 ең керемет ән" рейтингісінде 316-шы орынға ие болды. 2012 жылы ән Consequence of Sound журналының "Әлемдегі ең үздік 100 ән" рейтингісінде 71-орынды иеленді.
Pan European magazine Music & Media wrote, "Chased by an extremely dangerous synth baseline and drums, the Icelandic siren with the most peculiar vocal technique – even her breathing is special – accelerates whenever its necessary." Music Week gave the song three out of five, saying that "the long awaited return isn't quite the quirky pop we come to exprect from the singer but a more brooding. darker affair". They added, "Expect healthy chart action." Bidisha from NME opined that "Bjork's quirk by numbers "Army of Me" sounds like pretend music played on squeaky toy synthisisers." Another NME editor, Ted Kessler, wrote, "The song's main malaise is its lack of tune or colour, augmented by a vocal performance that feels flat and uncommitted. It's like the forlorn, sickly, weakling little sister of "Human Behaviour", full of dizzy bass and drums that busily lead nowhere " According to The New York Times writer Joy Press, Army of Me' is so menacing and inorganic sounding it verges on industrial rock", and in a review, Pulse! defined the song "a staggering juggernaut of a track". While reviewing Post, Andy Smith of The Providence Journal stated that "Post is an eclectic affair, opening with the assertive industrial clang of Army of Me. Andy Beevers from the RM Dance Update noted that the song "is built around a downtempo beat and a dirty great throbbing synth line with the unmistakeable and defiant vocals soaring above." In 1995, "Army of Me" won an Icelandic Music Award for Song of the Year. The song was also ranked number 316 in Blender magazine's "The 500 Greatest Songs Since You Were Born". In 2012, the song was ranked number 71 in Consequence of Sound's "Top 100 Songs Ever".
Өмірбаян
Әннің музыкалық видеосы үшін Бьорк француз режиссері Мишель Гондримен тағы да жұмыс істеді, ол 1993 жылы "Human Behaviour" видеосын бұрын түсірген еді. Видеода Бьорк цистерналық жүк көлігінің жүргізушісі. Әнші "мен 'цистерналық жүк көлігі' сезімін, қаладан тоқтамай өтетін алып машинаның күшін бейнелегім келді" деді және былай жалғастырды: "Мен ұйықтап жатқан адамды ояту үшін өте үлкен жүк көлігін жүргізуім керек деп ойладым, сондықтан әлемдегі ең ірі жүк көлігін таңдадым. Мен қатты ашуланғандықтан металл тістерім болды, себебі ашуға берілгенде тістерді кедіргісі келеді. Сондықтан тіс дәрігеріне баруым керек болды, ол менің білмейтін бір алмасты ұрлап алуға тырысады". Бьорк және оның лейблі "Army of Me" музыкалық видеосында "Tank Girl" фильмінен түсірілген кадрларды пайдаланудан бас тартты.
Қысқаша мазмұны
Музыкалық клиптің алғашқы секундтарында жас жігіттің криологиялық ұйқыда жатқаны көрінеді. Содан кейін қара карате киімді киіп, үлкен көлікпен қала арқылы келе жатқан Бьёркке тоқталады. Өткен жолшылар көліктің салмағын елемейтін сияқты. Көлік тығырыққа түсіп, баяулай бастайды, бұл Бьоркті қозғалтқышты тексеруге мәжбүр етеді. Көліктен шығып кетпес бұрын ол камераға бұрылып, металл тістерін көрсетеді. Көліктің қозғалтқышы ауыздан тұрады, онда барлық тістер шіріп кеткендей көрінеді, ауыздан шығатын және өтіп бара жатқандарды ренжітетін иіс бұлтына батып кеткен шалаң ер адам тамашалап көтереді. Бьорк тіс ауырып жатқандай болып, бетін ұстап, жақын маңдағы тіс дәрігерінің кабинетіне барады. Ол тіс дәрігерінің бөлмесіне бара жатқанда, оның бейнесі бірнеше айнаға айналып, оның шынайы болмысын ажырату мүмкін емес. Оны тіс дәрігері - антропоморфты горилла тексереді, ол оның аузынан алмас табады. Тіс дәрігері алмасты өзіне ұрлауға тырысады, бірақ Бьорк оның арқасына секіріп, оны ұрып-соғады, ал алмасты қайтарып, кеңседен қашып кетеді. Ол алмасты көлікке апарып, көбейе береді, бірақ оны көтеріп жүруге шамасы жетпей қалады. Бьорк алмасты көлік аузына лақтырып, оның бұрынғы ауыртпалығын түзетеді. Содан соң ол музейге барады да, қолына бомба салынған сөмке алып, ішке кіреді. Музейдің күзетшілерін жасырын басып, ол бомбаны экспонаттардың біріне қояды - видеоның басында көрінетін, терең ұйқыда құрбандық үстелінде жатқан жас жігіт. Содан кейін ол күзетшілер мен басқа да меценаттар туралы музейдің шығысына қарай жүгіреді. Ол бомба жарылмас бұрын ғимараттан шығып кетеді. Жарылыстан кейін ол ғимаратқа қайта кіреді, ол жердегі адам үстелден оянған сияқты. Бьорк оны құшақтап, көз жасын асыл тастармен құйып жылайды.
Қабылдау
Видео сыншылар тарапынан жақсы қабылдады. The Independent журналынан Тим Уолкер: "ұстаралық, коммерциялық ән толығымен түпнұсқа, және ол бейнеде өте әдемі болғандықтан, өзінің тартымдылығын пайдалана алатын еді, бірақ оның орнына ол Мишель Гондриге аузынан алып алмасты шығару үшін горилла тіс дәрігеріне бару туралы керемет промо-ролик жасауға рұқсат берді" деді. Гондридің көрнекі бейнелері жоғары бағаланды: "Гондри өзінің шындықтарын анықтауда визуалды егжей-тегжейлілікке ерекше көңіл бөледі және ол 'Менің әскерімде' де осыны көрсетеді. Мұражай сахнасы мысал ретінде келтіріледі: Бьорк оны жарудан бұрын, қабырғаларда көптеген өнер туындылары бар, әрқайсысы мұражайдың қарапайымдылығын көрсетеді. Бір бөлігінде суретшінің мұражайдағы суретті қарап тұрған суреті бейнеленген. Жарылыстан кейін бәрі қирап, түтінге толып кетеді. Бьорк келіп, жақынына жетіп, иығына ұсақ алмастарды төгіп жылайды". Бірақ ол эфирге шыққаннан кейін бірнеше апта өткен соң, 1995 жылы, видео екі MTV Video Music Awards номинациясына ие болды – «Видеодағы ең жақсы арнайы эффекттер» және «MTV Europe – Халықаралық көрермендер таңдауы». Бірінші номинацияны The Rolling Stones тобының «Love Is Strong» әні, екіншісін U2 тобының «Hold Me, Thrill Me, Kiss Me, Kill Me» әні жеңіп алды.
In 1995, The video was nominated for two MTV Video Music Awards, one for Best Special Effects in a Video and one for International Viewer's Choice Awards – MTV Europe, losing the former to "Love Is Strong" by The Rolling Stones and the latter to "Hold Me, Thrill Me, Kiss Me, Kill Me" by U2.
Тікелей өнер көрсетулер
Ән бірнеше тікелей эфирде орындалды. Бийорк әнді сингл шығуға төрт күн бұрын, 1995 жылдың 20 сәуірінде Top of the Pops бағдарламасында тұңғыш рет орындады. Одан кейін ол әнді тағы 1995 жылдың 4 мамырында, бірақ Skunk Anansie тобымен бірге орындады. Осы өнер көрсетілімінде Skin қосымша вокалмен қатысты. Бийорк әнді итальяндық музыкалық шоу Festivalbar және The White Room бағдарламаларында "I Miss You" әнімен бірге орындады. Ән ресми түрде шығудан бұрын Debut турнесінде орындалды. Post турнесіндегі орындалуын PopMatters тобының Адриен Бегрант «жарылыс» деп сипаттады және ол Live Box, Post Live CD-де, сондай-ақ Бийорк видеосы Live at Shepherds Bush Empire-де жарияланды. Ән Vespertine әлемдік турнесінде орындалды, онда оған Zeena Parkins сүйемелдеді. Орындалуы «өте кескілеген» деп аталды, ал Паркинстің сүйемелдеуі әнге «жаңа қарқын» сыйлады делінген. Ән Greatest Hits турнесі мен Volta турнесінде орындалды, соңғысы Voltaïc жинағында, Лондондағы Olympic Studios-та тіркелген тікелей нұсқада және Парижде түсірілген DVD-де жарық көрді. Ән 2012 жылдың жазында Чилидегі Lollapalooza фестивалінде Biophilia турнесінің аясында орындалды, онда аспаптық бөлігінің көп бөлігі Tesla катушкасымен ауыстырылды.
Мұқабалар
Ән басқа да әртістер тарапынан кеңінен таралды. Неміс металкор тобы Caliban бұл әнді 2006 жылғы The Undying Darkness альбомында орындады. Хордағы әйел вокалын Таня Кейлен жазды. Бельгиялық металл тобы Silent бұл әнді 2005 жылы шыққан, өзімен аттас демо-жазбасында қайта орындады. Альтернативті металл/пост-хардкор тобы Helmet "Army of Me" әнінің каверін жазды, ол Music for Our Mother Ocean жинағында жарық көрді. Австралиялық металл тобы Many Machines on Nine "Army of Me" әнін 2000 жылы шыққан өзімен аттас EP-де қайта жазды. Джаз нұсқасын 2007 жылы Yaron Herman Trio өздерінің A Time for Everything альбомында ұсынды. Abandoned Pools, альтернативті рок тобы да бұл әнді каверледі, ол The Reverb EP-де қолжетімді. Powerman 5000 осы әннің каверін The Good, the Bad and the Ugly Vol. 1 жинағында шығарды. Француздық индустриалдық тобы Sin әнді Errare Digital Est, Recall 2003 альбомында орындады. 2008 жылы Дания X Factor байқауына қатысып танымал болған Даниялық рок вокалисі Оливер Вирс 2008 жылы "Army of Me" әнінің хэви-метал стиліндегі каверін Get Ready атты альбомында ұсынды. Австралиялық альтернативті металл тобы Beanbag 2001 жылы шыққан екінші альбомында бұл әнді қайта орындады. Ағылшын рок тобы Drama 7 наурызда Манчестерде өткен 2010 UK Live & Unsigned аймақтық финалында орындау үшін әннің каверін жазды. Польшалық прогрессивті металл/пост-металл тобы Proghma C 2009 жылы Bar do Travel дебюттік альбомында кавер-версиясын жазды. Француздық прогрессивті металл тобы Klone әннің каверін 2010 жылғы Black Days альбомына бонус трек ретінде қосты. Италиялық ну-металл тобы Exilia 2005 жылы Can't Break Me Down альбомында осы әннің каверін жазды. Рэпер Рю "The One" әнінің музыкалық видеосында осы әнді үлгі етіп алды. Америкалық In This Moment рок тобы 2023 жылдың 20 қыркүйегінде Godmode атты сегізінші студиялық альбомының төртінші синглі ретінде әннің каверін шығарды. 2005 жылы Бьорк әннің әртүрлі ремикстерін іріктеу үшін конкурс жариялады, мақсаты қайырымдылыққа қаражат жинауға көмектесетін жинақ шығару болды. 600-дан астам ремикс ұсынылды және Бьоркқа тректерді таңдауда әріптесі, жазушы және композитор Грэм Масси көмектесті. Army of Me: Remixes and Covers атты жинақ 2005 жылдың мамыр айында жарық көрді және 2006 жылдың қаңтарына қарай альбом ЮНИСЕФ-тің Оңтүстік-Шығыс Азия аймағындағы жұмысына көмектесу үшін шамамен 250 000 фунт стерлинг жинады.