Кіріспе

Клапанның жүзуі – қозғалтқыш жылдамдығы жоғары болғанда туындауы мүмкін жағымсыз құбылыс. Ішкі жану қозғалтқышының клапандық механизміндегі тақта клапандары, кәмке жапырағының жабылу фазасын толық орындамаған жағдайда орын алады. Бұл қозғалтқыштың тиімділігі мен қуатын төмендетеді. Сонымен қатар, клапан серіппесінің жұмысынан тоқтауы, поршеньнің клапандарға соқтығысуы, немесе роликті иінтіректері бар қозғалтқыштарда, көтергіштер мен кәмке жапырақтарының күрт бүлінуі сияқты қозғалтқышқа ауыр зақым келтіру қаупі зор.

Ұқсас шарттар

Клапанның көтерілуі немесе "көтеру" – қасақана жасалған шара, басқарылатын клапанның қоздырылуын пайдаланып, клапанның ашық циклінің көтерілуін және ұзақтығын арттыру. Кейбір автоспорт түрлерінде кемпілдің көтерілуіне шектеу қоятын ережелер бар, бұл осы тәсілді пайдалануға жол бермейді. Клапанның ұзақтығын дұрыс оңтайландыру кемпілдің жамбасшалары мен иінтіректерге артық жүктеме түсірмейді. "Клапанның секіруі" – клапанның инерциясы мен металл клапан серіппелерінің резонансы салдарынан жабылу күші төмендеп, клапанның толық жабылмауы және ішінара қайта ашылуымен байланысты жағдай.

Емдеу жолдары

Қатты клапан серпімдері клапанның жүзуі мен секіруіне қарсы тұруға көмектеседі, бірақ бұл сүргіш шығындарының артуы, жоғары кернеу және клапан механизмінің жылдам тозуымен байланысты. Қатты серпімдердің әсерін азайту үшін әртүрлі техникалар қолданылған, мысалы, қос серпімді және прогрессивті серпімді клапандар, роликті иінтіректер және пневматикалық клапан серпімдері. Клапанның жүзуіне жол бермеу үшін клапан механизмінің жеңіл компоненттерін пайдалануға болады. Осы мақсатта титан клапандары, ұстағыштар және итергіштер жиі қолданылады. Төмендетілген клапандар ағынды арттырып, салмақты азайта алады. Сонымен қатар, цилиндрде дәстүрлі екі клапаннан артық пайдалану арқылы кішірек және жеңіл клапандарды қолдануға болады. Клапан механизмінің массасын азайту арқылы клапандар белгілі бір серпімділік қатаңдығымен тезірек жабылады. Пневматикалық клапан серпімдері Формула-1 жарыстарында қолданылған. 1960 жылдан бері итальяндық мотоцикл өндірушісі Ducati осы мәселені шешу үшін десмодромиялық клапан механизмін пайдаланып келеді, бұл серіппелерді пайдаланбастан клапандарды жабу және ашуды механикалық түрде бақылауға мүмкіндік береді, соның арқасында қозғалтқыштың жоғары жылдамдығына қол жеткізіледі. Жүйе клапанды жабу үшін екінші тіреуқолды пайдаланатын механикалық иінтірек механизмінен тұрады.