Кіріспе

Ойын алаңындағы ойын

"Қай уақыт, Мистер Вольф?" (сондай-ақ "Мистер Вольф, сағат қанша?", Бельгияда "1 2 3 фортепиано", ал АҚШ-та "Мистер Тышқан, сағат қанша?") – Австралия, Бельгия, Канада, АҚШ, ағылшын тілді Кариб аралдары, Ирландия, Жаңа Зеландия, Оңтүстік Африка және Ұлыбританияда таралған қуып жететін ойын. Гарвард университетінің Дамушы балалар орталығы баланың назар шоғырландыру, жылдам реакция жасау және есте сақтау қабілеттерін дамыту үшін, 5-7 жастағы балаларға осы ойынды ұсынады, себебі ол олардың атқару функцияларын жетілдіруге көмектеседі.

Негізгі ережелер

Бір ойыншы Мистер Вольф болып таңдалады. Мистер Вольф ойын алаңының қарама-қарсы жағында тұрады, ал қалған ойыншылар оның айналасында жартылай шеңбер құрып тұрады. Егер таңдалған ойыншы әйел болса, оны кейде "Миссис Вольф" деп атайды. Содан кейін сұрақ-жауап өтеді: Мистер Вольфтен басқа барлық ойыншылар бірінен соң бірі "Мистер Вольф, сағат қанша?" деп сұрайды, ал Мистер Вольф екі түрлі жауап береді:

Мистер Вольф сағатты атауы мүмкін (мысалы, "сағат 5"). Басқа ойыншылар сол санға тең қадам басады, оларды дауыстап санай отырып ("Бір, екі, үш, төрт, бес"). Содан кейін олар қайтадан сұрақ қояды. Мистер Вольф "Тамақ уақыты!" / "Түскі ас уақыты!" / "Түн ортасы!" деп айтса, Мистер Вольф кері бұрылып, қалған ойыншыларды қуалайды.
Ойынның ойыншылар мен Мистер Вольф үшін екі мақсаты бар:

Мистер Вольф ойыншыны ұстап алуға тырысады, ал ол ойыншы жаңа Мистер Вольф болады. Ойыншылар Мистер Вольфқа жақындағанда, қажетті қадамдардан артық баспай, оған тиісуге тырысады. Егер олар сәттілікке жетсе, ойын қайта басталады.

Нұсқалар

Солтүстік Американың кейбір аймақтарында, ойынды бассейнде немесе жағажайда ойнағанда "Сағат неше, мырза Акула?" деп атайды. "Мырза Қасқырға" сұраққа жауап бермес бұрын, басқа ойыншыларға қарауға рұқсат етуі мүмкін, әсіресе егер ойыншы "Мырза Қасқырға" "кешкі ас" уақыты жарияланбас бұрын жеткен жағдайда, оған қатысты айыптар қарастырылса. Ойынның қарапайым нұсқасы да бар, онда "Мырза Қасқыр" қарсыластарына қарайды, олар "кешкі ас" уақыты жарияланғанға дейін қозғалмай тұруы керек. Егер ойыншы уақыт аталғанда қозғалса, ол "Мырза Қасқыр" болады. Тағы бір нұсқада, Мырза Қасқыр ақботаның тұқымын ұстап, оған үрлейді. Басқа ойыншылар оның айналасында билейді, оны "Сағат неше, мырза Қасқыр?" деп сұрап мазақтайды. Әр үргеннен кейін, Мырза Қасқыр уақытты өсу ретімен атайды (мысалы, "сағат бір", "сағат екі" және т.б.) тұқымның барлық бөліктері ұшып кеткенше. Содан кейін "Мырза Қасқыр" "Кешкі ас!" деп жариялайды және басқа ойыншыларды қуалайды, оларды "Безопас" деп аталатын алдын ала белгіленген орында таңбалауға тырысады. Ойыншылар "БЕЗОПАС" деп айқайлап, қауіпсіздік нүктесіне қол тигізеді. Ойынның өнері тұқымның толығымен ұшып кеткенін қашан білуде, себебі осы уақытқа дейін қашуға болмайды. Бұл Мырза Қасқырдың бір немесе бірнеше үргеннен кейін болуы мүмкін. Бірінші таңбаланған ойыншы келесі раундта Мырза Қасқыр болады. Бұл ойынды "хоп-скотч" алаңында да ойнауға болады. Ойыншылар "Мырза Қасқыр, сағат неше?" деп айқайлайды, ал қасқыр уақытпен жауап береді. Ойыншылар сол санға сай хоп-скотч алаңында алға қарай секіреді. Егер "Мырза Қасқыр" "Кешкі ас уақыты!" деп жауап берсе, ойыншылар "Мырза Қасқыр" оларды ұстамас бұрын, хоп-скотч алаңының басына қайтуға тырысады. Осыған ұқсас ойындарға Италиядағы Lupo Delle Ore және АҚШ-тағы Captain Midnight жатады, онда барлығы түн ортасында жүгіруді бастауы керек. Ойын Red light, green light және Dahrumasan ga koronda ойындарына да ұқсас. Бұл ойынның танымал болған тағы бір түрі - "Мырза Акула, мырза Акула, сағат неше?". Басты айырмашылық - бұл ойын бассейнде, көлде немесе басқа да су айдынында ойналады. Түскі ас уақыты жарияланғанда, ойыншы акуладан қашу үшін суда жүгіріп немесе жүзуге тырыса алады. Тағы бір нұсқада, таңбаланған ойыншылар өздері қасқырға айналып, басқа ойыншыларды таңбалауға көмектеседі. Алайда, бастапқы қасқыр әлі де сандарды атайды.

Музыка саласында

Ойын 1991 жылы Жаңа Зеландияның Southside of Bombay тобының осы аттас әнінің негізі болды, ол Once Were Warriors (1994) фильмінің саундтрегінде пайда болды. Фильм шыққаннан кейін төрт апта бойы Жаңа Зеландия сингл чартында үшінші орынға көтеріліп, жыл соңында ең көп сатылған сегізінші сингл атанды және алтын сертификатқа ие болды. "Уақыт қандай, мырза Қасқыр?" – британдық Noisettes тобының 2007 жылғы альбомының атауы. "Уақыт қанша, мырза Түлкі?" (АҚШ-тағы ойынның кең таралған атауы) – Бостон қаласынан шыққан кабарелік арт-рок тобының аты. "Қай уақыт, мырза Қасқыр?" әні The Scaramanga Six тобының 2017 жылғы Chronica және The Wiggles тобының 2019 жылғы Party Time! альбомдарында жарық көрді.

Баспаға шығарылған

Ойын осы және осыған ұқсас атаулармен балалар кітаптарының жарық көруіне түрткі болды. Біреуі 2003 жылы жарық көрді және Энни Кублер суреттеді, ал екіншісі 2007 жылы жарық көрді. Джемма Рейнор Харкорт "What Time Is It, Mr. Crocodile" (2002) кітабын жазды, оның авторы Джуди Сиера, суретшісі болса Дуг Кушман.

Фильмде

1983 жылы Жаңа Зеландияда түсірілген "Уту" атты тарихи драма 1870 жылдары ағылшын отарлаушыларына кек қайтарушы маорилерді көрсетеді. Маори көшбасшысы Те Ухеке шіркеуде викарийдің басын кесіп, қанды басын мінберге қойып, "Уақыт қанша, мырза Қасқыр?" дейді. 2019 жылғы Гай Ричидің "Джентльмендер" фильмінде Рей мұнара блогында болғанда, бір топ жас көше балалары көлікке қарауылдық жасап тұрған гангстерді қысымға алады, олар оның сағатын көріп, біреуі "Уақыт қанша, мырза Қасқыр?" деп сұрайды.

Теледидарда

Австралиялық балалар телешоуы "Блуи" бағдарламасының "Shadowlands" атты эпизодында балалар осы ойынды ойнаған кездер болды.