Күдік (Kúdik)

Кіріспе

1987 жылы Питер Йейтс түсірген фильм.

"Күдікті" – 1987 жылғы американдық құқықтық детективтік триллері, режиссері Питер Йейтс, ал басты рөлдерде Шер, Деннис Куэйд және Лиам Нисон ойнаған. Басқа да танымал актерлер қатарында Джон Махони, Джо Мантенья, Фред Меламед және Филип Боско бар.

Сюжет

Рождество мерекесінде Элизабет Куинн есімді жас әйел Жоғарғы Сот судьясы Лоуэллдің жеке бөлмесінің алдында күтеді, ол оған конверт береді және оған жақсы мереке тілейді. Ол кеткеннен кейін көп ұзамай, ол өзінің аңшылық мылтығын шығарып, өзін-өзі өлтіреді, себебіне ешқандай түсіндірме берілмейді. Біраз уақыттан кейін, ер адамдар тобы өзенге мұзға түсіп, Потомак өзенінде мойны кесілген Элизабеттің денесін табады. Карл Уэйн Андерсон (Лиам Нисон), үйсіз, саңырау Вьетнам соғысының ардагері, Куинннің қанына батқан түні оның машинасынан ұйықтап жатқандығы үшін қылмысқа қатысы бар деп тұтқындалады. Кэтлин Райли (Чер) – Андерсонды қорғауға тағайындалған, қиын жағдайдағы округтік қорғаушы. Автокөлік K көшесіндегі қарауылдағы тұраққа тастап кетілген. Ақырында, Андерсон көліктің құлпы ашық болғанын, қыстың қатал күнінде жылу іздеп келгенін айтады. Бірақ ол үйсіз болғандықтан, алибисі болмағандықтан және Куинннің әмиянында табылғандықтан, оны оның өліміне кінәлі деп ұстайды. Райли Андерсонмен байланыс орнатуда қиындыққа тап болады. Уақыт өте келе, ол оның қатал сыртқы бейнесін бұзып, қорғанысын ұйымдастыруға көмектесуге тырысады. Райли, Капитолий төбесінде жұмыс істейтін агробизнес лоббисі Эдди Сангерді (Дэннис Куэйд) соттан босатуға рұқсат береді. Сангер кісі өлтірудің мән-жайларын зерттей бастайды және ақырында соттың күдікті судьясының бақылауынан тыс Райлимен бірігіп жұмыс істейді. Сангер лоббист ретінде де жұмыс істейді, соның ішінде конгрессменді азғырып, заң жобасын қабылдауға тырысады. Райлидің Сангердің этикалық емес көмегімен жүргізген тергеуі күшейе түскенде, олар Бас прокурордың орынбасары Пол Грейге (Филип Боско) назар аудара бастайды. Құрбанның денесінде табылған кілт Әділет министрлігіне (Куинн жұмыс істеген) қатысты деп есептейді, Райли мен Сангер бір түнде оның мұрағат бөліміне кіріп, кілттің не ашатынын табуға тырысады. Олар Куинн жазып жатқан 1968 жылғы сот ісінің жазбаларын табады. Сотты қатаң судья Мэтью Хелмс (Джон Махони) жүргізеді. Хелмс президенттің беделді Колумбия округінің Апелляциялық сотының судьясы болуына үміткер. Ол Райли Сангермен бірлесіп жұмыс істеп жатыр деп күдіктенеді, бұл қазылар алқасына қол сұғушылық қылмысы болар еді, бірақ дәлелі жоқ. Заң кітапханасында Райли мен Сангер Хелмстің ұстауынан қашып құтылады, ол қазылар алқасын олардан кез келген байланыс жасаудан аулақ ұстау үшін оларды бөліп жібереді. Райли мен Сангер Куинн бірдеңе тапқан және бұрыс әрекеттерге қатысы бар іс іздестіреді. Істің шешіміне прокурор мен сот төрешісінің қатысуы қажет. Райли мен Сангер 1968 жылғы бұрмаланған істе Грей прокурор болғанына дәлелдер табады деп ойлайды, егер ол Квиннге тапқан жайтты айтса, Грей оны өлтіруге итермелейді. Райли Куинннің машинасына қайта оралады (оның мемлекеттік тұрақтағы тұрағында әлі де сақталып тұр) және полиция жартылай тергеу кезінде таппаған аудиожазбаны табады. Бұл – өзіне-өзі қол жұмсаған Жоғарғы Сот судьясының жазған жазбасы. Онда ол 1968 жылы (саяси ықпалды айыпталушымен) сот ісіне төрелік жасауға келіскенін мойындайды. Райли Грей сол істің прокуроры болған деп есептейді және оны растайтын іс кітабын алу үшін сот ғимаратына қайта оралады. Оны жасырын, белгісіз біреу қуып жетеді және шабуылдайды. Сангер өрт сигнализациясын қосып, тұтқындаудан құтылуға тырысады, Райлиге көмектеседі, ол шабуылдаушының оң білегін кеседі, ол кейін қашып кетеді. Грей сот залына келіп, судья Хелмсті таң қалдырады. Райли Хелмстің куәгер ретінде куәлік беруін қалайтынын күтпеген жерден жариялайды. Ашулы Хелмс Райли оны куәгерлікке шақыра алмайтынын айтады. Райли 1968 жылғы бұрмаланған істе прокурор болған Грей емес, Хелмс екенін ашады. Сотталғандарды анықтау үшін Хелмс аудандық сотқа тағайындалды. 17 жыл өткен соң, Куинн осы істің бұрмаланғанын байқамайды. Сонымен қатар, Хелмс өзінің Апелляциялық сотқа үміткер екенін біледі. Куинн Жоғарғы Сот судьясына жүгінеді, ол өзіне-өзі қол жұмсайды. Алайда, ол Хелмске жүгінгенде, ол оны өлтіреді. Райли айыптауын айтқанда, судья ашуланып, соқасын соғады, оның оң білегінен Райли кескен жерден қан аға бастайды, ол кісі өлтіруші екенін растайды. Райли жұмысына қайтадан қуат алып, Сангермен қарым-қатынаста болады.

Around Christmas, a young woman, Elizabeth Quinn, waits outside the private quarters of Supreme Court Justice Lowell, and he gives her an envelope and wishes her a good holiday. Soon after she leaves, he pulls out his hunting rifle and commits suicide, for which no explanation or context is given. Shortly thereafter, a group of men take a polar bear swim in the river, and discover the body of Elizabeth, floating in the Potomac with her throat slit. Carl Wayne Anderson (Liam Neeson), a homeless, deaf Vietnam veteran, is arrested for the crime, based almost entirely on the fact that he was seen sleeping in Quinn's car the night of her murder. Kathleen Riley (Cher) is the beleaguered D. C. public defender assigned to represent Anderson. The car was abandoned in a desolate K Street parking lot. Anderson, it is eventually revealed, found the car unlocked and was looking for a warm place to sleep since it was the dead of winter. But since he was homeless, had no alibi, and was also found in possession of Quinn's wallet, he was arrested for her murder. Riley finds it difficult to communicate with Anderson. Over time, she begins to penetrate his hard exterior and he tries to cooperate with her efforts to mount his defense. Riley approves an agribusiness lobbyist who normally works on Capitol Hill, Eddie Sanger (Dennis Quaid), as a member of the jury despite his attempt to be excused. Sanger begins investigating the details of the murder, eventually teaming up with Riley beyond the observation of the trial's suspicious judge. Sanger also keeps busy in his work as a lobbyist, including efforts to win passage of a bill by seducing a Congresswoman. As Riley's investigation, with Sanger's unethical assistance, intensifies, they begin to focus on Deputy Attorney General Paul Gray (Philip Bosco). Figuring that a key found on the victim's body has something to do with the Justice Department (where Quinn worked), Riley and Sanger break into the file department there late one night and try to find what the key unlocks. They find a file cabinet containing trial transcripts from federal cases from 1968 that Quinn was in the process of transcribing. The trial is conducted by the stern Judge Matthew Helms (John Mahoney). Helms is rumored to be the president's nominee for a seat on the prestigious United States Court of Appeals for the District of Columbia. He begins to suspect that Riley is collaborating with Sanger, which would be a disbarrable offense of jury tampering, but has no proof. In a law library, Riley and Sanger narrowly avoid being caught by Helms, who sequesters the jury to avoid any possible further contact between them. Riley and Sanger suspect that Quinn stumbled onto something and look for any case that might have an impropriety. Fixing a case requires the participation of both the prosecutor and the trial judge. Riley and Sanger think they will find evidence that Gray was the prosecutor on a rigged 1968 case, which would be his motive to murder Quinn if she approached him about what she found. Riley goes back to Quinn's car (still impounded where it was found in a government parking lot) and finds an audiotape the police did not uncover in their half hearted investigation. The tape is the one made by the Supreme Court justice who committed suicide. In it, he confesses to conspiring to fix a case in 1968 (with a politically influential defendant) in return for an appointment to the United States Court of Appeals for the District of Columbia Circuit. Riley assumes Gray was the prosecutor on that case and goes back to the courthouse to retrieve the case book that will confirm it. She is pursued and attacked by a disguised, unidentified person. Sanger, having managed to escape sequestration by creating a diversion with a fire alarm, helps Riley, and she manages to slice the right wrist of her assailant, who then flees. Gray shows up in the courtroom, to Judge Helms's surprise. Riley surprisingly announces that she wants Judge Helms to take the stand as a witness. An irate Helms says Riley cannot make him testify. Riley reveals that it was Helms, not Gray, who was the prosecutor in the fixed case of 1968. In exchange for fixing the case, Helms was nominated to the District Court. Seventeen years later, Quinn inadvertently discovered the case fixing. At the same time, Helms learned he was a likely nominee for the Court of Appeals. Quinn approached the Supreme Court justice, who responded by committing suicide. When she approached Helms, however, he murdered her. As the judge angrily bangs his gavel during Riley's accusation, his right wrist begins to bleed from where Riley slashed him the night before, confirming his identity as the killer. Riley ends up reinvigorated in her job and in a relationship with Sanger.

Қабылдау

Фильмнің шешімді көрінісі (нағыз қылмыскер ашылатын жерде) Роджер Эберт тарапынан сыналып, оның пікірінде: "Агата Кристи романы британдық ауылдық үйіндегі алты күдіктіні тексергендей, ал соңғы тарауда кісі өлтірушінің көрші үйден келген жігіт екенін білеміз" делінген. Лос-Анджелес Таймс газетіндегі кино сыншысы Шила Бенсон былай жазды: Финалына қарай асығысқанда, Манхэттендегі шұңқырлар сияқты үлкен сюжеттік қателер бар, бірақ зорлық-зомбылық деңгейі салыстырмалы түрде төмен болғандықтан, мұндай қауіпті триллер көңіл көтеріп тұрады. "Булитт" режиссерінен мұндай ұстамдылық күтпегенің өзі де таң қалдырады, бұл қазіргі заманда мақтан тұтуға лайық жайт. Осы фильмді тамашалауға болады, бірақ оны тым тереңінен сұрап-талқыламаған жөн. Rotten Tomatoes сайтында фильмге 18 сын негізінде 67% мақұлдау көрсетілген, ал орташа бағасы 6.16/10 құрайды. Metacritic бойынша 13 сыншының бағасы бойынша 100 балдық шкалада 53 бал алды, бұл "аралас немесе орташа пікірлер" екенін көрсетеді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша фильмке A+ - F шкаласында орташа баға "B+" берілді.