Кіріспе

«Донт Сэй э Ворд» – 2001 жылғы америкалық психологиялық триллер фильмі, Майкл Дуглас, Бриттани Мерфи және Шон Биннің қатысуымен Эндрю Клауанның «Донт Сэй э Ворд» романы негізінде түсірілген. Режиссерлік жұмысын Гари Фледер жүзеге асырды, ал сценарийін Энтони Пекхэм мен Патрик Смит Келли жазды. Фильм 2001 жылдың 28 қыркүйегінде көрсетілімге шықты, сыншылар тарапынан теріс пікірлер алды және 50 миллион долларлық бюджетке қарсы 100 миллион долларлық табыс әкелді.

Сюжет

1991 жылы ұрылар тобы 10 миллион долларлық сирек кездесетін асыл тасты ұрлап алады, бірақ осы процесте топтың екі мүшесі басшысы Патрик Костерге қарсы шығып, асыл тасты алып қашып кетеді. Он жыл өткен соң, Алғыс айту күніне бір күн қалғанда, Манхэттендегі белгілі жеке практикадағы бала психиатры доктор Нейтан Р. Конрадты досы және бұрынғы әріптесі доктор Луис Сакс мемлекеттік санаторияда Элизабет Берроуз есімді "психикалық ауруы бар" жас әйелді қарап тексеруге шақырады. Екі апта бұрын түрмеден босаған Патрик пен қалған топ мүшелері Нейтанның пәтеріне қарап тұратын пәтерге кіріп, ол жерде әйелі Агги мен қызы Джессимен бірге тұрады. Патрик Нейтанға Элизабет асыл тасты іздеп жүрген топтан жасырыну үшін санаторийде ақылсыздыққа салдырғанын айтады. Сол күні Патрик Джессиді ұрлап, Нейтанды Элизабеттің жадынан алты таңбалы нөмірді алуға мәжбүрлейді. Нейтан Элизабетке барғанда, ол бастапқыда қарсылық көрсетеді, бірақ кейін, әсіресе Джессидің жағдайы туралы білгеннен кейін, оның сенімін жетеді. Сакс Нейтанға Джессиді ұрлаған топ оның сүйіктісін де Элизабеттен нөмірді алу үшін ұрлағанын мойындайды. Содан кейін Саксқа детектив Сандра Кэссиди келіп, оның сүйіктісінің денесі табылғанын хабарлайды. Осы уақытта Агги Джессидің дауысын естіп, ұрлаушылардың жақын маңдағы пәтерде тұрғанын түсінеді. Ұрлаушылардың біреуін Аггиді өлтіруге жібереді, ал қалғандары Джессимен бірге қашып кетеді, бірақ Агги оған тұзақ құрып, өлтіреді. Нейтан Элизабетті санаториядан шығарғаннан кейін, ол топқа қатысты бірнеше оқиғаны еске түсіреді. Элизабеттің әкесі топтан сатқындық жасап, асыл тасты сақтап қалған мүше екені белгілі болады. Бірақ кейін оны басқалары тауып алып, асыл тасты қайда жасырғанын айтуға мәжбүрлейді, содан кейін оны метроның алдына итеріп жібереді. Топ мүшелері дереу тұтқындалады, ал Элизабет асыл тасты жасырған қуыршағымен қашып құтылады. Ол сондай-ақ, қажетті 815508 нөмірі – Харт аралындағы әкесінің қабірінің нөмірі екенін және қуыршағы әкесімен бірге табутқа қойылғанын еске алады. Ол әкесінің денесін Харт аралындағы кедейлер зиратына апарып жерлеуге кеткен қайыққа тығылып отырғанын айтады, онда зират жұмысшылары оның Мишка деген қуыршағын табутқа салады. Нейтан мен Элизабет Харт аралына жету үшін қайық ұрлайды. Топ мүшелері оларды іздеп тауып, Нейтаннан қажетті нөмірді беруді талап етеді. Элизабет нөмірді айтады, ал Патрик өзінің серігіне Джессиді босатып, әкесінің қабірін қазуды бұйырады. Ол қуыршақты және оның ішінде жасырылған асыл тасты табады. Содан кейін ол Нейтан мен Элизабетті өлтіруді шешеді, бірақ Кассиди оларды өлтіре алмай жатып жетеді. Патриктің серігі Кассидидің оғынан қаза табады, бірақ Патрик оны жаралайды. Нейтан осы шатастықты пайдаланып, Патриктің қолынан асыл тасты алып, ашық жаппай қабірге лақтырады. Нейтан Патрикті қабірге итеріп, қабырғаларын құлатып, қабірді топырақпен толтырып, Патрикті тірідей көмеді. Нейтан Агги мен Джессиге қайта қосылады, Кассидиге алғыс айтады және Элизабетті олармен бірге тұруға шақырады.

Өндіріс

2000 жылдың қыркүйегінде Regency Enterprises және 20th Century Fox компаниялары Эндрю Клавэннің «Бір сөз де айтпа» романының экранизациясын түсіре бастайтыны жарияланды, режиссерлік жұмысты Гари Фледер, ал басты рөлді Майкл Дуглас сомдайтын болды. Сценарийдің алғашқы нұсқасында детектив Сандра Кэссидиге қатысты тергеу желісі болмаған. Фильмнің барлық оқиғасы Нью-Йоркте өрбіседі, бірақ түсірілімдер 2000 жылдың қысында Нью-Йорк пен Торонтода жүргізілді. Фильмнің 11 қыркүйекке жасалған терактіден кейін үш аптадан соң шығуы себепті, фильм жасаушылар оны кейінге жылдыру мүмкіндігін қарастырды, бірақ соңында одан бас тартты. Дегенмен, олар монтаждан Әлемдік сауда орталығының кадрларын алып тастап, олардың орнына, мысалы, бастапқы кадрды Бруклин көрінісімен ауыстырды.

Саундтрек

Фильмнің музыкалық қосымшасын Марк Ишем жазды. Саундтрек Varèse Sarabande компаниясынан CD форматында шығарылды, онда Heist, Kidnapped және Subway-дегі қорқынышты оқиғалар сияқты әртүрлі сахналардан сегіз музыкалық үзінді бар.

Сыни жауап

"Біреуге сөз айтпа" фильмі сыншылар тарапынан жағымсыз баға алды. Chicago Sun Times газетінен Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың екі жарым жұлдызын берді, фильмнің "тұтастай алғанда көрінісі мен кейде одан да жақсы ойнайтынын" айтты, сондай-ақ Гари Фледердің "поэтикалық визуализміне" және Бриттани Мерфи мен Скай Маккол Бартусиактың актерлік шеберлігіне жоғары баға берді. Керісінше, Empire журналына жазған рецензиясында Ким Ньюман фильмді ұтымсыз деп тапты және ол "көбінесе өте қарапайымдылығын ұмыттырмайды" деді. Дегенмен, ол әйелдер актерлерін, әсіресе Фамке Янссенді мақтады.

Кассалық жинақ

Фильмнің бюджеті 50 миллион доллар болса, ол әлем бойынша 100 миллион доллардан астам табыс тапты.