Кіріспе

USS Edisto (AGB 2) АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қызметінде болған, кейіннен АҚШ Жағалау күзетіне USCGC Edisto (WAGB 284) ретінде берілді. Ол Оңтүстік Каролина штатындағы Эдисто аралының құрметіне аталған. Аралға атауды сол аралда және айналасында қоныстанған Эдисто тайпасы берген. 2011 жылға дейін USCGC Edisto (WPB 1313) деген аттас кеме болған. Жаңа Edisto 110 футтық кеме және Калифорния штатының Сан-Диего округінде орналасқан.

Құрылыс

Эдисто — лейтенант-командир Эдвард Тиль мен Нью-Йорктің Gibbs & Cox компаниясы жобалаған мұзжарғыштардың бірі. Ол АҚШ Жағалау күзетінің мұз сындыратын кемелерінің жеті кемесінің соңғысы болды. Оның қазығы 1945 жылдың 15 мамырында Калифорния штатының Сан-Педро қаласындағы Western Pipe and Steel Company кеме жасаушылығында салынды, 1946 жылдың 28 желтоқсанында суға түсірілді және 1947 жылдың 20 наурызында қолданысқа берілді. Оның сыртқы қаптамасы қалың, жоғары созылатын болаттан жасалған. Эдистоның су сызығынан жоғары қос түбі болды, екі «қабықшасы» шамамен бір-бірінен бөлек орналасқан және пробкамен оқшауланған. Қабырғалар тығыз орналасқан және бүкіл кеме қаңқасы зор күшке төтеп беру үшін жобаланған. Эдистоның мұрын бөлігі еңкейген алдыңғы бөлігімен ерекшеленді, ол кеменің салмағымен мұзды сындыруға және ауыр мұздан жоғары көтерілуге мүмкіндік берді. Эдистоның кормасы да кері бағытта мұзды сындыруды жеңілдету үшін осыған ұқсас пішінде жасалған. Мұзжарғыштың қабырғалары дөңгелектелген, айқын иілген түсімен, кеменің бір жағынан екінші жағына иілуі арқылы мұздан босап шығуға мүмкіндік берді. Мұндай иілу кемедегі қанаттық бактардан суды бір жағынан екінші жағына жылдам ауыстыру арқылы жүзеге асырылды. Барлығы 220 тонна су 90 секунд ішінде бір жағынан екінші жағына ауыстырылуы мүмкін, бұл 10 градусқа дейін тізімге алып келді. Сондай-ақ, кемеге арналған балласты алдыңғы және артқы бактар арасында жылдам ауыстыруға болады, бұл кеменің тепе-теңдігін өзгертуге мүмкіндік берді. Дизельдік электр машиналарын басқарудың қарапайымдығы мен зақымдануға төзімділігі үшін таңдалды. Эдисто бейбіт уақытта салынғандықтан, оның қару-жарағы соғыс кезінде салынған әпкелеріне қарағанда әлдеқайда жеңіл болды: теңіз күштерінде қызмет еткенде 38 калибрлі палубалық зеңбірек, ал Жағалау күзетінде қарусыз. Оның келесі Антарктика сапары 1960 жылдың қысында (Антарктика жазы) 1961 жылы Deep Freeze 61 операциясының құрамында болды. Жаңа Зеландияның оңтүстігіндегі бекінісінен босап қалған кемені құтқаруға тырысқанда Эдисто өміріндегі ең қатты дауылға тап болды. Тонналарша мұз кеменің үстіне түсіп, әрбір ұзақ және қиын аударылыстың соңында тұрақтандыруға күш салды. Дауыл толыққанды басылғанша Эдисто көптеген тіректерін және оң жақ винтін жоғалтты. 1962–1963 жылдары Deep Freeze 63 операциясының топ құрамында ол мұзда 131 күн қатарынан болды. Осы уақыт ішінде оның экипажы 1940 және 1941 жылдары салынған контр-адмирал Ричард Эвелин Бердтың Little America III-інің қирауына куә болды. 1963–1964 жылдары Антарктикаға оңтүстікке барудың орнына Эдисто Бостон әскери кеме құрылыс орнына кірді. Содан кейін, 1963 жылдың 15 маусымында ол Арктикадағы әскери жабдықтарды жеткізу үшін Бостоннан шықты. Бұл саяхатында Эдисто Гренландияның Farewell мүйісін айналып өтудің орнына Принц Кристиан шығанағын пайдаланды, бұл оны 1941 жылдан бері бұл шығанақты өткен алғашқы АҚШ теңіз кемесі етіп, мүмкін, жасады. 1964 жылдың қазан айының басында Бостонға қайтқанша ол Исландиядан он әскери-теңіз ғалымын алды және 25 маусым мен 26 тамыз аралығында Гренландия мен Норвегияның Шпицберген арасындағы суларда океанографиялық зерттеулер жүргізу үшін бағытталды. 1964 жылдың 10 желтоқсанында Эдисто Антарктикаға Deep Freeze 65 операциясының топ құрамында мұзжарғыш кемелер тарихында бұрын-соңды болмаған тапсырмамен аттанды. Ол Антарктика түбегіндегі Анверс аралында теңіз биологиясын зерттеу үшін жаңа Палмер станциясын салуға жауапты болды. Ол осы тапсырманы орындап, Бостонға оралғаннан кейін Эдисто полярлық құтқару миссиясына жүзуге бұйрық алды. Оңтүстікке қарай айналып, астындағы арал жарылып кетпес бұрын эвакуация күтіп отырған 20 ғалыммен Ice Island Arlis II мұз аралы қозғалды. 1965 жылдың 6 сәуірінде Бостоннан шығып, бес күн ғана болғаннан кейін, ол американдық мұзжарғыш кездескен ең қалың және қатты мұздан өтіп, Ice Island Arlis II қасына тоқтады және адамдар мен жабдықты эвакуациялады. 1965 жылдың жазында Эдисто тағы да Арктикаға солтүстік қорғаныс бекеттерін қолдау және океанографиялық зерттеу жұмыстарын жүргізу үшін барды. 1965 жылдың қазан айының басында Бостонға қайтқанша ол АҚШ Қазыналық және Әскери-теңіз министрліктері арасында қол қойылған келісім бойынша АҚШ Жағалау күзетіне берілген алғашқы АҚШ теңіз мұзжарғышы болатыны туралы хабарлама алды. Эдисто оңтүстікке қарай жүзіп бара жатқанда, кемеге АҚШ Жағалау күзетінің офицерлері мінді, олар кеменің тапсырылымынан кейін оған басшылық ететін болды.

АҚШ-тың жағалау күзет қызметі

1965 жылдың 20 қазанында Эдисто АҚШ Жағалау күзетінің қарауына беріліп, USCGC Edisto (WAGB 284) деп қайта тағайындалды. Мұзжарғыш АҚШ Әскери-теңіз күштерінен шығарылып, Конституция кемежайында, АҚШ-тың Массачусетс штатындағы Жағалау күзеті базасында бірден Жағалау күзетінің қызметіне қабылданды. Жағалау күзеті Эдистоның корпус нөмірін WAGB 284 деп өзгертті. Алғашқы миссиясын Жағалау күзетінің мұзжарғышы ретінде келесі айда орындады, Гренландияның Туле қаласының жанындағы маңызды теңіз асты қорғаныс кабелі жыртылғанда. Ол дереу жолға шығып, солтүстікке қарай, канадалық және американдық басқа мұзжарғыштарға қосылды. 1965 жылдың желтоқсан айының басында қайтып келгеннен кейін Эдисто бүкіл қыстын Бейтлехем Болат кеме құрылыс кешенінде өткізді, онда күрделі жөндеу және өзгерістер жасалды. Өзгерістердің бір бөлігі жаңа ұшу алаңын орнату және екі тікұшақты тасымалдауға арналған телескопиялық ангарды орнату болды. 1966 жылдың жазында Эдисто Гренландия мен Исландияның Арктика суларына "Арктикалық Шығыс Жазы" (AES) операциясына қатысу үшін жіберілді, ол Арктикадағы американдық базаларды жыл сайын жабдықтауды және полярлық ғылымды дамытуды қамтыды. Бұрынғы қыстағыдай, Эдисто Баффин шығанағының солтүстігіне қарай тыңнан енуге бұйрық алды. Солтүстік Американың қорғаныс бекеттерін АҚШ құрлықтарымен байланыстыратын маңызды теңіз асты кабелі қайтадан жыртылған еді. 1966 жылдың 12 желтоқсанында жыртылған жерге жеткенде, мұзжарғыш қатал суыққа, үзіліссіз қараңғылыққа, дауылға және күшті мұзға төтеп берді, содан кейін жыртылған жер анықталып, жөнделді. Осы төтенше жағдай кезінде "Жағалау күзеті операцияларын қолдаған ерекше еңбегі үшін" Эдисто мен оның экипажына 1966 жылдың 22 желтоқсанындағы кезең үшін АҚШ Жағалау күзетінің бірлігі мақтау қағазы табысталды. 1967 жылы Эдисто Арктиканы айналып өтуге тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Бұл жетістік 16 ғасырдағы Магеллан мен Дрейктің әлемді айналып өтуімен теңестірілді және әлі күнге дейін кез келген елдің су үсті кемелерімен орындалмады. 1968 және 1969 жылдары Эдисто Deep Freeze 69 және Deep Freeze 70 операцияларын қолдау үшін Антарктикадағы полярлық жұмыстарға қатысты. 1971 жылы, АҚШ Жағалау күзетінің мұзжарғышы болғаннан бері, Эдисто әр жазда "Арктикалық Шығыс Жазы" (AES) операциясына қатысты. 1971 жылдың желтоқсанынан 1972 жылдың желтоқсанына дейін ол Висконсин штатының Милуоки қаласында орналасқан, Ұлы көлдерде мұзжару операцияларын сынауға қатысты. 1972 жылдың күзінде Эдисто Гренландияда АҚШ мұхитты зерттеу кемесімен бірге мұзжару жұмыстарын жүргізді. Ол Ұлы көлдерден жіберілді, өйткені бастапқыда тағайындалған кеме, "Эдисто", Гренландияда қалды. Эдисто 1972 жылдың 30 қыркүйегінде Арктикаға келді және Мизарды мұздыққа океанографиялық зерттеулер үшін алып кіре бастады. Бір кезде екеуі қатты мұздың ішінде 64 шақырымға дейін еніп кетті, кейбіреулерінің қалыңдығы 2 метрге дейін жетті. 1972 жылдың қазан айының басында Мизардың бір қозғалтқышы тоқтап қалғандықтан, Эдисто оны сүйреп алып, зерттеу кемесін мұздан шығаруды көздеді. 1972 жылдың 6 қазанында Мизар Эдистодан сүйрелістен шығып, мұзжарғышпен соқтығысып, Эдистоның оң жағындағы суперструктурасына аздап зақым келтірді. Кейін Эдисто қалың мұздың салдарынан оң жақ винтінен айырылып, руль мен оң жақ білігі зақымдады. Мизар қозғалтқышын жөндегенмен, кеме мұзды сындыра алмады, сондықтан толыққанды жұмыс істейтін мұзжарғышқа деген қажеттілік әлі де болды. АҚШ Жағалау күзетінің шенеуніктері АҚШ Мемлекеттік департаменті арқылы Канаданың 315 фут (96 м) мұзжарғышы CCGS Джон А. Макдональдтың көмегін ұйымдастырды, егер Southwind Мизарды босата алмаса. Джон А. Макдональд Баффин шығанағынан Гренландияның оңтүстік шетімен жүріп, Рейкьявикке (Исландия) тоқтады және көмекке шақыруды күтті. Бақытымызға орай, Эдисто мұздағы ашық жолдармен өте алды, ал Оңтүстік желдің алты қозғалтқышының төртеуі ғана жұмыс істеп тұрғанда Мизарға жетіп, Эдистомен соқтығысқан мұзбен байланысқан және оны босатты. Содан кейін Оңтүстік жел Эдистоны сүйреп алып, Рейкьявикке бет алды. 1972 жылдың 23 қазанында кемеге келді, Эдисто экипажы АҚШ-қа қайта оралу үшін рулін уақытша жөндеп қойды. 1972 жылдың 2 қарашасында олар тағы да кемеге отырды. АҚШ Жағалау күзетінің штабы сол маусымда Оңтүстік желдің Ұлы көлдердегі Эдистосты алмастыратынын шешті. Олар мұзды сындыру маусымының жабылуына дейін көлдерге екінші мұзжарғышты жеткізу үшін қысымға тап болды. Экипажға тигізетін әсерді азайту үшін штаб-пәтер кемелердің экипаждарын толығымен алмастыруға да келісті. Оңтүстік желдің экипажы Эдисто жөндеуден өтетін кезеңде оны қабылдайды, ал Эдисто экипажы Оңтүстік жел Милуоки, Висконсин жаңа портына келгеннен кейін 1972-1973 жылғы қысқы маусымға дайындалады. 1972 жылдың 10 қарашасында "Эдисто" мұзжарғыштармен кездесіп, сүйреуді қабылдауға дайындалды, бірақ нашар ауа райы алмасуға кедерілді. Алайда, 1972 жылдың 13 қарашасында ауа райы жақсарды және ол сүйреуді қабылдап, Балтимор, Мэрилендке бағыт алды. Содан кейін Оңтүстік жел Ұлы көлдерге бет алды. 1972 жылдың 24 қарашасында ол Нантакет маяғынан батысқа қарай 56 шақырым жерде орналасқан кемемен кездесті, алдымен Нова-Шотландияға қарай бұрылып, дауылдан қашып өтті. Chilula сүйреуді қабылдап, Хэмптон-Роудс, Вирджинияға, содан кейін Жағалау күзеті кемежайына бағыт алды, онда екі кеме 1972 жылдың 30 қарашасында қауіпсіз жетті. Жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін ол Балтимор, Мэриленд портына орналастырылып, мұзжаруға пайдаланылды. Эдистоның соңғы саяхаты 1974 жылдың 7 шілдесінде Балтимордан басталатын үш кезеңді "Арктикалық Шығыс Жазы" (AES) саяхаты болды. Ол бірінші кезекте Халықаралық Мұз Патруліне көмек көрсетіп, Гренландияның батыс жағалауы мен Канаданың Баффин аралының шығыс жағалауында әртүрлі өлшемдегі және пішіндегі 35 айсбергті зерттеді. Оның экипажы айсбергтердің нашарлау және қозғалыс жылдамдығын анықтау үшін теңіз ғалымдары пайдаланатын аэрофотосуреттер, беттік және сонар өлшемдерін жасады. Экипаждың әйелдеріне құрмет көрсету үшін, кейбір экипаж мұзды зерттейтін айсбергтерге жақындарының есімдерін берді. Солтүстікке қарай саяхат жасағанда Эдисто Хэмилтон шығанағының жанындағы Лабрадорда корпусының мұзына зақым келген "Мизар" жүк кемесіне көмектесті. Содан кейін Эдисто Эдинбург, Шотландияға жол тартты, 1974 жылдың 12 тамызында жетті. Эдинбургтен 1974 жылдың 17 тамызында шығып, круиздің екінші кезеңі үшін Исландия теңізіне бағыт алды, онда ол Исландия үкіметімен бірлесіп жұмыс істеді. Оның экипажы Исландия теңізінде 40 "Нансен каст" жасады, содан кейін 1974 жылдың 2 қыркүйегінде Рейкьявикке келді. Эдисто 1974 жылдың 5 қыркүйегінде Рейкьявиктен шығып, круиздің үшінші кезеңі үшін Лабрадор теңізіне жол тартты. 1974 жылдың 8 қыркүйегінде Гренландияның Кейп Фареуэлл жағалауына жеткен экипажы Лабрадор теңізінде және Лабрадордың жағалауында 52 "STD каст" жасады. 1974 жылдың 14 қыркүйегінде үшінші кезең аяқталды және Балтиморға қайта оралу саяхаты басталды, 1974 жылдың 24 қыркүйегінде Балтиморға жетті. 1974 жылдың 14 қарашасында Балтиморда қызметтен шығарылып, содан кейін АҚШ Әкімшілік қызметтеріне (GSA) берілді. GSA Эдистоны 1977 жылдың 29 қыркүйегінде Балтимор, Мэрилендтегі Boston Metals Company компаниясына сатты, ол оны Нью-Джерси штатының Кэри қаласындағы Union Minerals Company компаниясына металл шығындарын алу үшін сатты.